به گزارش اقتصاد معاصر؛ با هدف اجرای عدالت اقتصادی و کاهش پرداخت یارانه‌های غیرهدفمند، دولت از ابتدای سال ۱۴۰۴ روند حذف یارانه دهک‌های پردرآمد را آغاز کرده است. به گفته مقامات وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، تاکنون بیش از ۳ میلیون نفر از دهک دهم درآمدی از دریافت یارانه نقدی حذف شده‌اند. این اقدام در راستای قانون بودجه سال جاری و با هدف تخصیص بهینه منابع به اقشار نیازمند انجام می‌شود و قرار است هر ماه خانوارهای بیشتری که در دهک‌های بالا قرار دارند، از لیست یارانه‌بگیران خارج شوند.

در ادامه سیاست‌های هدفمندی یارانه‌ها، دولت روند حذف یارانه نقدی دهک‌های پردرآمد را ادامه می‌دهد. این اقدام در راستای اجرای قانون بودجه سال ۱۴۰۴ انجام می‌شود و هدف آن، کاهش پرداخت یارانه به دهک‌های بالا و هدایت منابع به اقشار کم‌درآمد است.

حذف یارانه نقدی دهک‌های پردرآمد؛ جزئیات جدید

احمد میدری، معاون وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در گفت‌وگویی با ایرنا اعلام کرد که روند حذف یارانه خانوارهای پردرآمد همچنان ادامه دارد. بر اساس اظهارات وی:

تاکنون حدود ۳ میلیون نفر که عمدتاً در دهک دهم درآمدی قرار دارند، از دریافت یارانه نقدی حذف شده‌اند.

این سیاست به‌صورت ماهانه اجرا می‌شود و در هر ماه تعدادی از خانوارهای دهک‌های بالا از لیست یارانه‌بگیران خارج می‌شوند.

در شهریورماه نیز حذف‌های جدید انجام خواهد شد و اسامی افراد حذف‌شده به‌زودی اعلام می‌شود.

معیارهای حذف یارانه 

با توجه به شفاف‌سازی‌های دولت، ملاک‌هایی که برای شناسایی دهک‌های پردرآمد در نظر گرفته شده‌اند عبارتند از:

میزان درآمد ماهیانه خانوار

مالکیت خودروهای لوکس یا چند خودرو

تعداد املاک و مستغلات به نام خانوار

تراکنش‌های بانکی و گردش حساب بالا

سفرهای خارجی مکرر و هزینه‌های بالای غیرضروری

بر اساس این شاخص‌ها، دهک‌های نهم و دهم بیشتر در معرض حذف یارانه نقدی قرار دارند.

هدف از حذف یارانه پردرآمدها چیست؟

سیاست حذف یارانه پردرآمدها با اهداف زیر صورت می‌گیرد:

کاهش بار مالی دولت در پرداخت یارانه‌های غیرهدفمند

هدایت منابع به دهک‌های پایین‌تر و آسیب‌پذیر جامعه

کاهش کسری بودجه و کمک به تعادل اقتصادی کشور

اجرای عدالت اجتماعی با حذف یارانه افرادی که واقعاً نیاز ندارند

واکنش‌ها و نگرانی‌ها به حذف یارانه پردرآمدها

در حالی که بسیاری از کارشناسان این اقدام را ضروری و عادلانه می‌دانند، برخی نیز نگرانی‌هایی درباره‌ی دقت در تشخیص دهک‌های درآمدی مطرح کرده‌اند. یکی از انتقادات مطرح‌شده، احتمال خطا در حذف یارانه برخی خانوارهای مرزی (مثلاً دهک هفتم یا هشتم) است که ممکن است به اشتباه حذف شوند.

نحوه اعتراض به حذف یارانه

به گفته احمد میدری، اطلاعات مشمولان به‌روز شده و افراد پیش از هرگونه حذف، از دلایل آن مطلع می‌شوند و امکان ثبت شکایت و رسیدگی به اعتراض‌ها وجود دارد.

وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی درباره نحوه اعتراض گفته است: افرادی که یارانه آن‌ها قطع شده است می‌توانند با مراجعه به سامانه حمایت به نشانی hemayat.mcls.gov.ir و ورود از طریق پنجره ملی خدمات دولت هوشمند، اعتراض خود را ثبت کنند. در این فرایند متقاضی باید اطلاعات خانوار، میزان درآمد، خودرو و تراکنش‌های بانکی را وارد کرده و یک کد پیگیری دریافت کند. همچنین امکان پیگیری از طریق تماس تلفنی با شماره ۰۲۱-۶۳۶۹ یا مراجعه به دفاتر پیشخوان دولت و پلیس +۱۰ نیز فراهم است.

به گفته میدری، چنانچه پس از بررسی مشخص شود فرد اطلاعات درستی ارائه کرده و زیر سقف تعیین‌شده درآمدی قرار دارد، یارانه او مجدداً برقرار خواهد شد؛ اما در صورت ارائه اطلاعات خلاف واقع، پیشنهاد دولت این است که چنین افرادی از دیگر حمایت‌های یارانه‌ای نظیر دریافت وام یا زمین یارانه‌ای نیز محروم شوند.

آخرین فرصت برای جلوگیری از حذف یارانه نقدی 

سرپرستان خانواری که یارانه آن‌ها قطع شده است تنها تا ۲۰ شهریور ۱۴۰۴ فرصت دارند اعتراض خود را ثبت کنند.

 فرایند حذف یارانه نقدی سه دهک بالای درآمدی وارد مرحله اجرایی شده و بر اساس اعلام مسئولان، سرپرستان خانواری که یارانه آن‌ها قطع شده است تنها تا ۲۰ شهریور ۱۴۰۴ فرصت دارند اعتراض خود را ثبت کنند.

احمد رستمی، رئیس مرکز مطالعات و اطلاعات رفاهی ایرانیان، با اشاره به اجرای حکم قانون بودجه مبنی بر حذف یارانه دهک‌های هشتم، نهم و دهم گفت: «وزارت تعاون از مردادماه موظف بوده یارانه حدود یک میلیون خانوار را قطع کند. در گام نخست، خانوارهایی که سرانه درآمد ماهانه آن‌ها (پس از کسر هزینه مسکن و متناسب با بعد خانوار) بیش از ۱۰ میلیون تومان بوده، از فهرست یارانه‌بگیران کنار گذاشته شدند.»

به گفته وی یارانه نقدی مرداد برای حدود سه میلیون و ۶۶ هزار نفر واریز نشده و این افراد به‌عنوان دهک‌های بالای درآمدی شناسایی شده‌اند. در اطلاعیه سامانه حمایت نیز تأکید شده است که «بر اساس مصوبه مجلس و بررسی شاخص‌های بانکی، درآمدی و دارایی، خانوار شما واجد شرایط دریافت یارانه نیست.»

سرپرستان خانوار می‌توانند تا پایان روز ۲۰ شهریور با مراجعه به سامانه حمایت به نشانی hemayat.sfara.ir جزئیات وضعیت خود را مشاهده یا نسبت به ثبت درخواست اعتراض اقدام کنند. از آنجا که امروز ۱۳ شهریور است، تنها ۷ روز فرصت برای ثبت اعتراض باقی مانده است.

حسن نوروزی، رئیس سازمان هدفمندی یارانه‌ها نیز اعلام کرده است که طبق قانون بودجه سال ۱۴۰۴ و با همکاری وزارت رفاه، تا پایان امسال سه دهک بالایی جامعه – معادل حدود ۱۸ میلیون نفر – از جمع یارانه‌بگیران خارج خواهند شد.

با این حال کارشناسان اقتصادی معتقدند تعیین رقم ۱۰ میلیون تومان به‌عنوان مرز دهک‌های بالای درآمدی با واقعیت‌های معیشتی امروز فاصله دارد و احتمال دارد بخشی از خانوارهای طبقه متوسط نیز در این گروه قرار گرفته و یارانه آن‌ها حذف شود. به گفته آنان افزایش هزینه‌های زندگی به‌ویژه برای کارمندان و کارگران شهری، می‌تواند ضرورت بازنگری در شاخص‌های مورد استفاده را تقویت کند.

نتیجه‌گیری

با توجه به تأکید دولت بر ادامه روند حذف یارانه نقدی دهک‌های پردرآمد، به نظر می‌رسد سیاست هدفمندی یارانه‌ها وارد مرحله جدیدی شده است. دهک دهم تاکنون بیشترین تعداد حذف‌شده‌ها را به خود اختصاص داده و پیش‌بینی می‌شود این روند تا پایان سال ادامه یابد.

پیشنهاد می‌شود خانوارهایی که یارانه‌شان قطع شده، برای پیگیری وضعیت خود به سامانه‌های اعلام‌شده از سوی وزارت رفاه مراجعه کنند.

سوالات پرتکرار 

۱. چگونه متوجه شویم یارانه ما حذف شده است؟
از طریق پیامک اطلاع‌رسانی می‌شود یا با مراجعه به سامانه یارانه‌ها می‌توان وضعیت را بررسی کرد.

۲. آیا امکان اعتراض به حذف یارانه وجود دارد؟
بله. از طریق سامانه حمایت وزارت رفاه یا دفاتر پیشخوان دولت امکان ثبت اعتراض وجود دارد.

۳. چه دهک‌هایی در معرض حذف هستند؟
دهک نهم و دهم، به ویژه خانوارهایی با درآمد بالا، مالکیت چند ملک یا خودروهای لوکس.