به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر، روند رو به رشد بهای انس طلا در معاملات بازارهای جهانی به رکوردهای بی‌سابقه‌ای رسیده است و نگاهی به تاریخچه قیمت طلا در بازارهای جهانی نشان می‌دهد دنیا در هیچ دوره‌ای شاهد چنین جهش‌هایی در بهای طلا نبوده است.

به‌طور معمول در شرایطی که دورنمای اقتصاد جهانی بیانگر حرکت به سمت عدم تعادل ها و بی ثباتی است، سرمایه گذاران فعال در بورس های جهانی به سمت تغییر دارایی حرکت می کنند. در این حالت مطممئن‌ترین سرمایه گذاری، سرمایه گذاری در دارایی‌هایی است که ریسک کمتری داشته باشند و امکان حفظ ارزش دارایی ها و یا افزایش ارزش دارایی ها را برای سرمایه گذار داشته باشد.

در این شرایط خرید اوراق بدهی دولت‌ها و سرمایه گذاری در بازار طلا دو مسیر پیش روی سرمایه گذاران است. باتوجه به تضعیف ارزش دلار و همچنین سیاست های جنگ طلبانه دولت آمریکا سرمایه گذاران را از خرید اوراق دولت آمریکا منصرف می کند و تنها گزینه مطمئن سرمایه گذاری، بازار طلای جهانی است.

طلا ویژگی‌های ذاتی دارد که نگهداری آن را برای دارندگان دارایی در بخش خصوصی و عمومی توجیه پذیر میکند که ازجمله مهمترین آنها می‌توان به بدون ریسک بودن آن برای طرف مقابل، محدودیت عرضه، و نقدشوندگی بالای آن اشاره کرد؛ به این معنی که برخلاف اوراق قرضه یا ارزهای جهان روای مختلف، طلا بدهی هیچ کشوری نیست و امکان نکول ندارد. همچنین، مقدار طلا در جهان محدود است و نمی‌توان مانند ارزهای فیات با ارادٔه بانکهای مرکزی یا مداحله دولت، آن را بدون محدودیت عرضه کرد و همین امر باعث حفظ ارزش آن در بلندمدت شده است. علاوه بر این، بازار جهانی طلا بسیار عمیق و فعال است و در شرایط بحران، هم در بازارهای محلی و هم در سطح جهانی میتوان آن را بهسرعت به پول ملی یا سایر اسعار تبدیل کرد.

همچنین در اقتصاد، از طلا به‌عنوان پناهگاه امن یاد میشود؛ به این معنی که در زمان بحران‌های مالی، جنگها و تنش‌های ژئوپلیتیک و نیز دوره‌های تورم‌های بالا، به‌عنوان وسیله پوشش ریسک‌های مترتب بر اقتصاد را پوشش میدهد و حتی ممکن است باوجود کاهش ارزش ارزهای جهان‌روا به ویژه دلار، ارزش آن حفظ شود یا حتی افزایش یابد.

سهم طلا از کل ذخایر رسمی جهان افزایش قابل توجهی پیدا کرده است و به دلیل خرید خالص مثبت بانک‌های مرکزی جهان و نیز افزایش قیمت جهانی طلا، در پایان سال ۲۰۲۴ این فلز گرانبها جای یورو را به عنوان دومین دارایی ذخیرٔه ارزش جهان گرفت.

بنا بر آمار منتشرشده بانک مرکزی اروپا، اگر ذخایر ارزشمند جهانی مجموع طلا، یورو، دلار، و ترکیب سایر ارز‌های جهان‌روای دیگر در نظر گرفته شود، در پایان سال ۲۰۲۴ سهم دلار ۴۶ درصد، طلا ۱۹.۶ درصد و یورو ۱۵٫۹ درصد این ذخایر را شکل می‌دادند و باتوجه به ادامه روند خرید طلا توسط بانک‌های مرکزی در سال ۲۰۲۵، به نظر می‌رسد سهم طلا در پایان سال گذشته میلادی به ارقامی بالاتر از پایان سال ۲۰۲۴ رسیده باشد.

بانک‌های مرکزی دنیا بازیگران عمده طلا

بازیگران عمده این بازار در سال های اخیر، بانک‌های مرکزی بوده اند. طبق گزارش های منتشر شده، در سال‌های اخیر سهم طلا از ذخایر بانک های مرکزی کشورها افزایش و سهم ارزها به ویژه  دلار به میزان قابل توجهی کاهش یافته است. بررسی ها نشان می‌دهد بانک‌های مرکزی در سه سال گذشته، در هر سال بیش از ۱۰۰۰ تن طلا به ذخایر خود افزوده‌اند؛ رقمی که به‌طور قابل‌توجهی بالاتر از میانگین سالانه۴۰۰ تا ۵۰۰ تن در دهه پیشین است. 

سهم طلا از کل ذخایر رسمی جهان افزایش قابل توجهی پیدا کرده است و به دلیل خرید خالص مثبت بانک‌های مرکزی جهان و نیز افزایش قیمت جهانی طلا، در پایان سال ۲۰۲۴ این فلز گرانبها جای یورو را به عنوان دومین دارایی ذخیره ارزش جهان گرفت.

بنا بر آمار منتشرشدده بانک مرکزی اروپا، اگر ذخایر ارزشمند جهانی مجموع طلا، یورو، دلار، و ترکیب سایر ارز‌های جهان‌روای دیگر در نظر گرفته شود، در پایان سال ۲۰۲۴ سهم دلار ۴۶ درصد، طلا ۱۹.۶ درصد و یورو ۱۵٫۹ درصد این ذخایر را شکل میدادند و باتوجه به ادامه روند خرید طلا توسط بانک‌های مرکزی در سال ۲۰۲۵، به نظر می‌رسد سهم طلا در پایان سال گذشته میلادی به ارقامی بالاتر از پایان سال ۲۰۲۴ رسیده باشد.

آمار‌ها نشان می‌دهد در سال ۲۰۲۴ کشور‌های چین، هند، لهستان و ترکیه بیشترین افزایش را در ذخایر طلای خود داشته‌اند و بانک مرکزی مرکزی سنگاپور، ژاپن، مجارستان، قطر و عراق هم میزان ذخایر طلای خود را افزایش داده‌اند. ضمنا بانک مرکزی ایران هم در سال‌های اخیر سهم طلا را در ترکیب دارایی خود رشد قابل توجهی داده است.

رشد ارزش ذاتی طلا با سیاست‌های انبساطی دولت آمریکا و افزایش کسری بودجه این کشور

این شرایط، در کنار سیاست‌های انبساطی دولت آمریکا و افزایش کسری بودجه این کشور، موجب رشد ارزش ذاتی طلا (فارغ از افزایش تقاضا) شده است. کاهش ارزش دلار در برابر سایر ارز‌ها، طلا را برای خریداران خارجی ارزان‌تر می‌کند و موجب افزایش تقاضا و قیمت آن می‌شود.

همچنین احتمال کاهش نرخ بهره توسط فدرال رزرو آمریکا موجب شده سرمایه‌گذاران به سمت طلا گرایش پیدا کنند.

شاخص دلار (DXY) معیاری برای سنجش ارزش دلار در برابر سبدی متشکل از شش ارز اصلی یورو، ین ژاپن، پوند انگلیس، دلار کانادا، کرونای سوئد و فرانک سوئیس است. این شاخص برای چهارمین جلسه متوالی در روز سه‌شنبه کاهش یافت و به ۹۷ رسید که پایین‌ترین سطح آن از ژانویه سال ۲۰۲۲ است.

رشد ۹۱ درصدی بهای طلای جهانی در یک سال اخیر

این عوامل موجب شده است بهای طلا در ۸ بهمن ۱۴۰۴ مصادف با ۲۸ ژانویه ۲۰۲۶ و در لحظه تنظیم این گزارش به عدد ۵ هزار و ۲۷۱ دلار برسد که این عدد نسبت به ۸ بهمن ۱۴۰۳ (۲۸ ژانویه ۲۰۲۵) رشد ۹۱ درصدی دارد.

این اتقاقات در عرصه بین المللی در کنار کاهش ارزش پول ملی به دلیل مختلف، ازجمله انتظارات تورمی، تحریم و مشکلات در فرایند تسویه معاملات ارزی، رشد‌های شدیدتری در قیمت طلا در بازار داخل کشور ایجاد کرده است؛ امروز هر گرم طلای ۱۸ عیار در بازار تهران از ۱۹ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان عبور کرد و نسبت به روز مشابه در سال گذشته ۲۴۷ درصد افزایش یافت.