به گزارش اقتصاد معاصر؛ قدرتالله نصیری، مدیر پژوهش، فناوری و ساخت داخل شرکت ملی صنایع پتروشیمی درباره توسعه فناوری و ساخت داخل در صنعت پتروشیمی در شرایط تحریم با اشاره به اینکه با توجه به تجربههای ارزشمند دوران دفاع مقدس و تأکیدات مقام معظم رهبری بر خودکفایی، واحدهای ساخت داخل در بسیاری از مجتمعهای پتروشیمی سالها پیش از اعمال تحریمها شکل گرفته بود، بیان کرد: فرهنگ «ما میتوانیم» در ساخت تجهیزات، کاتالیستها و مواد شیمیایی وجود داشت. با آغاز تحریمها و باور عمیق مدیران ارشد صنعت به توان داخلی، روند جایگزینی تجهیزات وارداتی با نمونههای بومی شتاب گرفت.
وی با بیان اینکه تصویب قوانین حمایت از ساخت داخل، توسعه شرکتهای دانشبنیان و اجرای قانون جهش تولید دانشبنیان، فضا را برای همکاری گسترده با سازندگان داخلی بیش از پیش فراهم کرد، افزود: امروز بیش از هزار و ۷۰۰ شرکت دانشبنیان و سازنده داخلی با صنعت پتروشیمی همکاری دارند و تنها پارسال بیش از ۱۲ هزار میلیارد تومان برای توسعه این ظرفیتها اختصاص یافته است.
احصای فهرست کالاهای وارداتی
مدیر پژوهش، فناوری و ساخت داخل شرکت ملی صنایع پتروشیمی با یادآوری اینکه فهرست کالاهای وارداتی در همکاری مشترک با وزارت صمت و گمرک جمهوری اسلامی ایران احصا شده و برنامهای پنج ساله در دست اجراست تا بخش عمده این اقلام در داخل تولید شود، گفت: تمامی سازندگان موظف به رعایت استانداردهای سختگیرانه صنعت هستند و ارزیابی مستمر آنان ازسوی کارشناسان خبره انجام میشود. بهزودی فهرست شرکتهایی که محصولاتشان در این صنعت با کیفیت مطلوب مورد استفاده قرار گرفته، منتشر میشود.
نصیری، مهمترین عامل موفقیت این توسعه درونزا را اعتماد مدیران صنعت به توان مهندسان و سازندگان داخلی دانست و ادامه داد: تصمیمگیری برای استفاده از محصولاتی که نخستین بار ساخته میشوند، نیازمند شجاعت، آیندهنگری و پایبندی کامل به الزامهای ایمنی و استانداردهای بینالمللی است. کوچکترین خطا در این صنعت میتواند پیامدهای جدی داشته باشد، بنابراین هر محصول داخلی پس از طی آزمونهای سختگیرانه وارد مدار عملیاتی میشود.
وی افزود: برای نمونه پتروشیمی نوری در دو سه سال گذشته موفق شده ۲۹ ماده شیمیایی و کاتالیست مورد نیاز خود را بهطور کامل بومیسازی کند که اقدامی ارزشمند است. یا پروژه تبدیل متانول به پروپیلن و پلیپروپیلن با دانش فنی شرکت پژوهش و فناوری پتروشیمی که در اسلامآباد غرب در حال اجراست، نمونهای از تبدیل دانش به محصول صنعتی است.
توسعه فناوری اجتنابناپذیر است
مدیر پژوهش، فناوری و ساخت داخل شرکت ملی صنایع پتروشیمی با اشاره به اینکه تحریمها بدون تردید بر شکلگیری برخی اولویتهای فناورانه اثر گذاشتند، تأکید کرد: بدون آن نیز صنعت پتروشیمی ناگزیر از حرکت به سمت فناوریهای نو بوده است. رقابت جهانی و الزامهای محیطزیستی ازجمله کاهش انتشار گازهای گلخانهای و بهینهسازی مصرف انرژی، مسیر توسعه فناوری را اجتنابناپذیر میکند. به این منظور ایجاد پارکهای علم و فناوری تخصصی پتروشیمی در مناطق عملیاتی و فراهمسازی زیستبوم نوآوری در دستور کار قرار گرفته است تا توسعه فناوریهای پیشرفته شتاب بیشتری بگیرد.
نصیری درباره تدوین سند توسعه فناوری پتروشیمی با بیان اینکه این سند، نقشه راه فناورانه صنعت پتروشیمی است و همسو با اسناد بالادستی همچون سیاستهای کلی انرژی، سیاستهای اقتصاد مقاومتی، قانون جهش تولید دانشبنیان و برنامههای توسعه صنعت پتروشیمی تدوین شده است، بیان کرد: اهداف کلان سند شامل تکمیل زنجیره ارزش و افزایش ارزش افزوده، شناسایی و ساخت اقلام راهبردی، تعمیق ساخت داخل، توسعه فناوریهای نوین و ارتقای رقابتپذیری جهانی است. در واقع این سند پنج حوزه راهبردی را پوشش میدهد که از جمله میتوان به ارتقای نظام نوآوری، ترسیم نقشه راه فناوری و هوشمندسازی فناوری اشاره کرد.
وی با تأکید بر اینکه قانون جهش تولید دانشبنیان یکی از جامعترین قوانین حمایت از نوآوری است، تصریح کرد: وزارت نفت نیز با ایجاد سازوکارهایی مانند پارک علم و فناوری صنعت نفت، صندوق پژوهش و فناوری، تعامل نزدیک با معاونت علمی ریاستجمهوری و اختصاص پروژهها و تسهیلات، از این شرکتها حمایت میکند. هدف اصلی، تقویت شرکتهایی است که بتوانند محصولاتی رقابتپذیر در سطح منطقه و جهان ارائه کنند. بسیاری از شرکتهای دانشبنیان امروز توانستهاند محصولات خود ازجمله کاتالیستها را به بازارهای بینالمللی صادر کنند.
هدف؛ تقویت توان داخلی برای رقابت جهانی
مدیر پژوهش، فناوری و ساخت داخل شرکت ملی صنایع پتروشیمی با اعلام اینکه فهرست تجهیزات حیاتی و حساس بر اساس اصول تابآوری در سطح صنعت پتروشیمی در حال تدوین است، گفت: در حوزه فناوری، هدف انزوا نیست، بلکه تقویت توان داخلی برای رقابت در سطح جهانی است. به همین دلیل به استفاده از سازوکار «انتقال فناوری» از شرکتهای معتبر خارجی در پروژههای ملی توجه شده است تا شرکتهای ایرانی بتوانند به دانش فنی روز دست یابند و بهتدریج آن را بومیسازی کنند.
نصیری با بیان اینکه براساس اطلاعات ارائهشده از سوی وزارت صمت، در بسیاری از حوزههای ساخت داخل در صنعت پتروشیمی، پیشرفت بیش از ۷۰ درصدی گزارش شده است، افزود: تنها حوزهای که نیازمند توجه ویژه است، بخش برق و ابزار دقیق است که برنامههایی برای توانمندسازی شرکتهای داخلی آن تدوین میشود.
وی با اشاره به اینکه در صورت تأمین پایدار خوراک و با اجرای کامل سند توسعه فناوری، استقرار نظام نوآوری و حمایت جدی از شرکتهای دانشبنیان، دانشگاهها و سازندگان داخلی، آیندهای بسیار روشن برای صنعت قابل تصور است، بیان کرد: دانشگاهها، نخبگان و شرکتهای فناور میتوانند افزون بر انتقال فناوری، در خلق فناوریهای جدید نیز نقش محوری ایفا کنند./صداوسیما