به گزارش اقتصاد معاصر؛ با اجرای مرحله جدید طرح کالابرگ الکترونیکی و واریز اعتبار خرید کالاهای اساسی، بازار مصرف در هفتههای اخیر شاهد افزایش تقاضا برای برخی اقلام ضروری بوده است؛ طرحی که دولت آن را با هدف تقویت قدرت خرید خانوارها، کنترل بازار و حمایت از معیشت مردم به اجرا گذاشته و آمارهای رسمی از استقبال مردم از آن حکایت دارد.
تمایل بیشتر برای برخی کالاهای اساسی
بررسیهای میدانی از فروشگاههای زنجیرهای، میادین میوه و ترهبار و واحدهای صنفی نشان میدهد که با فعال شدن کالابرگ، اقلامی مانند روغن، برنج، گوشت و مرغ با تمایل به خرید بیشتری مواجه شدهاند. فروشندگان میگویند بسیاری از خانوارها ترجیح دادهاند اعتبار خود را صرف خرید کالاهای ماندگار و ضروری کنند؛ موضوعی که به افزایش سرعت فروش این اقلام منجر شده است.
یکی از فروشندگان مواد غذایی در تهران میگوید:«از روزی که کالابرگ فعال شده، فروش روغن و برنج چند برابر شده. بعضی مشتریها فقط برای همین اقلام مراجعه میکنن و سعی میکنن حداکثر سهمیه مجاز رو بخرن.»
محدودیت فروش؛ چالش همزمان با استقبال
با وجود استقبال گسترده، محدودیت در تعداد فروش برخی اقلام اساسی به یکی از چالشهای اصلی اجرای طرح تبدیل شده است. در بسیاری از فروشگاهها، فروش کالاهایی مانند روغن خوراکی، گوشت و مرغ بهصورت سهمیهای و با سقف مشخص انجام میشود؛ موضوعی که اگرچه با هدف مدیریت موجودی و جلوگیری از کمبود اتخاذ شده، اما نارضایتی بخشی از مصرفکنندگان را به همراه داشته است.
مشاهدات میدانی نشان میدهد که روغن پختوپز نسبت به روغن سرخکردنی در دسترستر است و در برخی فروشگاهها، روغن سرخکردنی یا بهطور کامل موجود نیست یا در حجم محدودی عرضه میشود. این در حالی است که برخی خانوارها به دلیل الگوی مصرف خود، به این نوع روغن نیاز بیشتری دارند.
گوشت و مرغ؛ تقاضای بالا، عرضه محدود
گوشت قرمز نیز از جمله کالاهایی است که با فعال شدن کالابرگ، بهسرعت به فروش میرسد. بسیاری از فروشندگان میگویند این اقلام در ساعات ابتدایی روز عرضه شده و در مدت کوتاهی به پایان میرسند. در برخی فروشگاهها، گوشت قرمز تنها در بستهبندیهای مشخص و با وزن محدود عرضه میشود و امکان خرید بیش از سقف تعیینشده وجود ندارد.
یکی از شهروندان در اینباره میگوید:«کالابرگ کمک خوبیه، اما وقتی برای خرید مرغ یا گوشت میریم، یا زود تموم شده یا میگن فقط یه بسته میتونید بخرید. عملاً باید چند بار مراجعه کنیم.»
برنج؛ عرضه با حجم کنترلشده
برنج نیز اگرچه در فهرست کالاهای مشمول کالابرگ قرار دارد، اما در حجم کمتری نسبت به تقاضا عرضه میشود. برخی فروشگاهها تنها چند برند یا وزن مشخصی از برنج را ارائه میدهند و این موضوع انتخاب مصرفکننده را محدود کرده است. فروشندگان معتقدند افزایش ناگهانی تقاضا و لزوم مدیریت ذخایر، دلیل اصلی این محدودیتهاست.
توازن میان تأمین و مدیریت بازار
مسئولان دولتی تأکید دارند که محدودیتهای اعمالشده در فروش برخی اقلام، با هدف حفظ تعادل بازار، جلوگیری از احتکار و تضمین دسترسی عادلانه همه مشمولان انجام میشود. به گفته آنها، حجم بالای تقاضای دفعتی که در مدت کوتاهی وارد بازار شده، نیازمند مدیریت دقیق زنجیره تأمین و توزیع است تا از بروز کمبودهای مقطعی جلوگیری شود.
اما سوال مهم این است که آیا این محدودیتها تنها به دلیل مدیریت بازار و احتکار است یا کمبود کالای اساسی؟
غلامرضا نوری قزلجه وزیر جهاد کشاورزی در این خصوص با تأکید بر پایداری امنیت غذایی کشور گفت: به عنوان مسئول امنیت غذایی کشور این اطمینان را میدهم که ایران هیچگاه در حوزه امنیت غذایی دچار مشکل نخواهد شد، چراکه ۸۵ درصد نیاز غذایی کشور متکی بر تولیدات کشاورزان و تولیدکنندگان داخلی است.
وزیر جهاد کشاورزی درباره اجرای طرح کالابرگ الکترونیکی نیز اظهار کرد: تاکنون نزدیک به ۸۰ میلیون نفر از این طرح استفاده کردهاند و بیش از ۷۷ هزار میلیارد تومان خرید انجام شده است. این حجم بالای تقاضای دفعتی که طی حدود دو هفته وارد بازار شد، بدون ایجاد کمبود پاسخ داده شد و کالاهای اساسی و مواد غذایی تولید داخل به میزان کافی در اختیار مردم قرار گرفت؛ موضوعی که نشاندهنده کارآمدی دولت، هماهنگی دستگاهها و استحکام زیرساختهای امنیت غذایی کشور است و کمبودی در کالای اساسی نداریم.
نوری قزلجه در پایان با اشاره به قیمت اقلام مشمول کالابرگ گفت: روغن خوراکی ۸۱۰ گرمی مشمول این طرح باید به قیمت ۲۱۷ هزار تومان در همه فروشگاهها عرضه شود و طبق گزارشها، این کالا با همین قیمت در حال توزیع است./ایسنا