به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر، شاخص تولید، فروش و قیمت بخش صنعت و معدن مبتنی بر شرکتهای بورسی از اطلاعات ماهیانه ۳۸۰ شرکت بورسی استخراج میشود و با توجه به اینکه این شاخص با شاخص تولید صنعتی بانک مرکزی و مرکز آمار هم حرکتی مناسب دارد، با دقت زیادی میتواند تحولات بخش صنعت و معدن کشور را بهصورت ماهیانه رصد کند.
در این گزارش تغییرات شاخصهای تولید، فروش و قیمت شرکتهای صنعتی و معدنی پذیرفته شده در بورس و همچنین مهمترین رشته فعالیتهای آن در دی ماه سال ۱۴۰۴ مورد بررسی قرار گرفته است.
طبق بررسی های مرکز پژوهش های مجلس، در دی ماه سال ۱۴۰۴، شاخص تولید بخش صنعت مبتنی بر شرکتهای صنعتی بورسی نسبت به ماه مشابه سال قبل با افزایش ۶.۵ درصدی و نسبت به ماه قبل با کاهش ۵.۴ درصدی مواجه شده و همچنین شاخص فروش بخش صنعت مبتنی بر شرکتهای صنعتی بورسی نسبت به ماه مشابه سال قبل با افزایش ۹.۸ درصدی و نسبت به ماه قبل با کاهش ۴.۲ درصدی مواجه شده است.
علاوه بر این، تولید صنایع بورسی در ۱۰ ماهه سال ۱۴۰۴ نسبت به ۱۰ ماهه سال گذشته ۲.۹ درصد و تولیدات شرکتهای معدنی بورسی ۵.۳ درصد افزایش داشته است.
شاخص قیمت شرکتهای صنعتی بورسی نیز نسبت به ماه مشابه سال قبل ۵۹.۹ درصد افزایش و نسبت به ماه قبل ۱۲.۴ درصد افزایش یافته است.
در دی ماه ۱۴۰۴، با توجه به اجرای سیاست حذف ارز ترجیحی از هفته میانی این ماه، صنعت غذایی و آشامیدنی و به ویژه زیربخشهای «روغنیها» و «لبنیات» در هر دو شاخص تولید و فروش نسبت به ماه قبل رشد مثبت را نشان میدهند، در حالی که رشد نقطه به نقطه این شاخصها همچنان منفی است.
از آنجا که محصولات لبنی و روغنی عمدتاً متکی بر تقاضای بازار داخلی بوده و سهم محدودی در صادرات دارند، تحولات این زیربخشها بیش از سایر گروهها تحت تأثیر تغییرات قدرت خرید خانوارها قرار میگیرد. در این چارچوب، کاهش تقاضای مؤثر داخلی در پی افزایش سطح قیمتها و تضعیف درآمد واقعی مصرف کنندگان، یکی از عوامل اصلی منفی شدن رشد نقطه به نقطه تولید و فروش در این زیربخشها محسوب میشود.
در عین حال، رشد مثبت ماهانه میتواند نشاندهنده شکلگیری سطحی جدید از تقاضای حداقلی و تعدیل تدریجی تولید و فروش بنگاهها با شرایط جدید بازار و حرکت به سمت تعادلی پایینتر از سطح سال گذشته باشد. بررسی گزارشهای دی ماه ۱۴۰۴ نشان میدهد صنایع فلزات پایه و شیمیایی بهجز دارو، با وجود انتقال به تالار دوم در پی افزایش نرخ ارز، با رشد شاخص تولید مواجه بودهاند.
عملکرد نسبتاً مطلوب این صنایع را میتوان در چارچوب اتکای بالاتر به بازارهای صادراتی و تقویت انگیزههای صادراتی ناشی از افز ایش نرخ ارز تبیین کرد. در این صنایع، افزایش نرخ ارز، باوجود رشد هزینههای تولید، از طریق بهبود مزیت نسبی قیمتی در بازارهای خارجی و افزایش درآمد ریالی حاصل از صادرات، به عاملی محرک برای حفظ یا افز ایش سطح تولید تبدیل شده است. از این رو، وابستگی کمتر به تقاضای داخلی و امکان انتقال شوکهای قیمتی به بازارهای خارجی، موجب شده است که شاخص تولید این گروهها در دی ماه روندی افزایشی را تجربه کند.