محمد مهدی کریمی قهی، کارشناس ترانزیت

رونق چابهار ایران را به هاب ترانزیتی اوراسیا نزدیک‌تر می‌‌کند

ظرفیت‌های نهفته در نوار شرقی کشور که به چابهار و سرخس متصل می‌شوند، این قابلیت را دارند که با اقدامات مناسب، ایران را به هاب ترانزیتی آسیا تبدیل کنند.

کد خبر : ۱۴۸۵۸

يکشنبه - 21 بهمن 1403

اقتصاد معاصر-محمد مهدی کریمی قهی، کارشناس ترانزیت: چابهار دارای ظرفیت ژئوپلیتیکی مناسبی برای اتصال مناطق اقتصادی مختلف و تامین منافع آن‌ها است. این بندر می‌تواند نقش کلیدی در صادرات و واردات کشورهای آسیای مرکزی با شبه‌جزیره هند و حتی جنوب شرق آسیا ایفا کند.

همچنین چابهار ظرفیت بالایی برای ارتباط اوراسیا، روسیه و بلاروس با کشورهای عربی حاشیه خلیج‌ فارس و آفریقا دارد که باید در سال‌های آینده، این ظرفیت به تجاری‌سازی برسد.

در واقع چابهار به‌ عنوان یک شاهراه مهم ترانزیتی بین شرق-غرب و شمال-جنوب، با اهمیت ژئوپلیتیکی و اقتصادی برجسته، برای آینده اقتصادی ایران و منطقه حائز اهمیت است. در دهه اخیر، موضوع بندر چابهار در ارتباط با گسترش توانمندی‌های منطقه غرب آسیا و اقتصاد شرق به وفور مطرح شده است.

طی سال‌های اخیر، تاکیدهای مکرر مقام معظم رهبری منجر به این شده‌ که همت ملی برای ساخت و توسعه بندر چابهار و تمامی موارد مرتبط، از جمله راه و راه‌آهن، بسیج شود و سرمایه‌گذاری‌های خوبی اتفاق بیفتد.

مطابق نظر کارشناسان، تاکیدات ایشان بر اهمیت و توسعه همکاری‌های اقتصادی با کشورهای غیرغربی در شرایط کنونی، به منظور دستیابی به امنیت اقتصادی پایدار، توسعه مناطق شرق و جنوب شرق کشور و کسب موقعیت برتر در نظم نوین جهانی، صورت گرفته است.

مسیر ۷۲۰۰ کیلومتری کریدور بین‌المللی شمال-جنوب (INSTC) که در اوایل دهه ۲۰۰۰، به عنوان جایگزینی برای مسیر استاندارد و سنتی دریایی (از کانال سوئز به سمت دریای مدیترانه) معرفی شده بود، کریدور مورد علاقه هندی‌ها و روس‌ها برای دسترسی به بازارهای آسیای مرکزی، قفقاز و اروپا و همچنین جنوب شرق آسیا است.

این کریدور، دارای سه شاخه است. این سه شاخه،، عبارت از شاخه شرقی (هند-ایران-آسیای مرکزی-افغانستان-روسیه-اروپای شرقی و شمالی)، شاخه میانی (هند-ایران-دریای خزر-روسیه-اروپای شرقی و شمالی) و شاخه غربی (هند-ایران-آذربایجان-روسیه-اروپای شرقی و شمالی) هستند.

شاخه شرقی کریدور شمال-جنوب که اتصال کشورهای آسیای مرکزی و افغانستان را با شبه قاره هند فراهم می‌کند، نیازمند توسعه بندر چابهار است که قرارداد ده ساله آن با هندی‌ها به ارزش ۱۲۰ میلیون دلار امضا شده‌ است.

در شرایط فعلی، راه‌اندازی هر چه سریع‌تر این کریدور (آسیای مرکزی و افغانستان-چابهار-شبه قاره هند و جنوب شرق آسیا)، گشایش قابل‌ توجهی در مسائل راهبردی و اقتصادی کشور رقم خواهد زد.

بنابر اجماع نظر کارشناسان داخلی و خارجی، چابهار در آینده ژئوپلیتیک و اقتصادی کشور و تنظیم جایگاه ایران در نظم نوین جهانی نقش به‌ سزایی دارد.

کارشناسان معتقدند در کنار قرارداد با شرکت IPGL هند، نیاز است تا با استفاده از پیشنهاد تجاری برد-برد، از ظرفیت سایر کشورهای ذی‌نفع، در توسعه چابهار و پس‌کرانه آن استفاده شود. از همین‌رو باید اپراتوری اسکله‌ای از بندر شهید بهشتی چابهار و ساخت و بهره‌برداری خط ریلی یکپارچه چابهار-سرخس به بخش غیردولتی واگذار شود.