پایه پولی چگونه منجر به افزایش قیمت‌ها می‌شود؟

هر پولی که از بانک مرکزی به بیرون انتشار یابد و در جریان فعالیت‌های بانکی و خلق اعتبار قرار گیرد، پایه پولی یا پول پرقدرت نامیده می‌شود. از این جهت به این پول، پول پرقدرت گفته می‌شود که وقتی از بانک مرکزی به بیرون انتشار می‌یابد، در یک فرایند خلق بدهی و سپرده‌گذاری به نقدینگی که به عبارتی به چاشنی تورم معروف است

کد خبر : ۱۷۴۲۵

شنبه - 18 اسفند 1403

به گزارش اقتصاد معاصر؛ بررسی‌ها نشان می‌دهد در آذر امسال رشد نقطه‌ای پایه‌پولی از مهرماه روندی نزولی داشته است. با این‌وجود رشد ماهانه این متغیر در مقایسه با آبان افزایش یافته است.

براساس جدیدترین آمار‌ها از متغیر‌های پولی، رشد نقطه به نقطه پایه‌پولی از بیشتر از ۲۰ درصد در مهر سال جاری به پایین‌تر از ۱۹ درصد در آذرماه کاهش یافته است. این درحالی است که رشد نقطه به نقطه پایه‌پولی در شهریور سال جاری به پایین‌ترین مقدار خود در حدود ۷ سال گذشته رسیده بود.

با این‌وجود رشد ماهانه این متغیر در آذر نسبت به آبان رشد داشته که میزان آن ۰.۲ واحد درصد بوده است.

هر پولی که از بانک مرکزی به بیرون انتشار یابد و در جریان فعالیت‌های بانکی و خلق اعتبار قرار گیرد، پایه پولی یا پول پرقدرت نامیده می‌شود. از این جهت به این پول، پول پرقدرت گفته می‌شود که وقتی از بانک مرکزی به بیرون انتشار می‌یابد، در یک فرایند خلق بدهی و سپرده‌گذاری به نقدینگی که به عبارتی به چاشنی تورم معروف است. این نقدینگی نیز در نهایت خود را در افزایش قیمت کالا‌ها و خدمات در اقتصاد نشان می‌دهد که آن را تورم می‌گویند؛ لذا سیاستگذاران پولی در یک اقتصاد برای کنترل تورم اقدام به کاهش رشد پایه پولی کرده و از این طریق تب تورم در اقتصاد را آرام می‌کنند.

منابع پایه پولی شامل خالص دارایی خارجی بانک مرکزی، خالص بدهی دولتی و خالص بدهی بانک‌ها به بانک مرکزی است. در سمت مصارف نیز سکه و اسناس به عنوان تعهدات بانک مرکزی و حساب ذخیره قانونی و ذخایر اضافی قرار می‌گیرند.

رشد ماهانه پایه‌پولی صعودی شد

بررسی‌ها نشان می‌دهد رشد پایه‌پولی در شهریورماه سال جاری پایین‌ترین مقدار خود در ۵۳ ماه گذشته (بیشتر از چهار سال) ثبت کرده و معادل ۲.۵ درصد در مقایسه با مرداد کاهش یافته است. با این‌حال روند این متغیر دوباره صعودی شده و مقدار پایه پولی از یک هزار و ۱۵۴ هزار میلیارد تومان در شهریور به یک هزار و ۱۹۵ هزار میلیارد تومان در مهر سال جاری رسیده است. نرخ رشد ماهانه پایه‌پولی در این مدت ۳.۶ درصد برآورد شده است. اما در دومین ماه پاییز روند رشد هسته تورم‌ساز ادامه یافته ولی از سرعت آن کاسته شده است. میزان پایه‌پولی در آبان برابر با یک هزار و ۲۰۴ هزار میلیارد تومان اعلام شده که نسبت به مهرماه ۰.۸ درصد افزایش را تجربه کرده است. سرعت این روند افزایشی در آذرماه بیشتر شده و رشد ماهانه پایه‌پولی در این ماه به یک درصد رسیده و مقدار پایه‌پولی، یک هزار و ۲۱۶ هزار میلیارد تومان برآورد شده است.

وضعیت رشد نقطه به نقطه پایه‌پولی چگونه بوده است؟

روند افزایشی رشد نقطه به نقطه پایه پولی از اوایل سال ۹۶ آغاز و تا اوایل سال ۱۴۰۲ ادامه پیدا کرد. به طوری که در فروردین رشد نقطه نقطه پایه پولی به بالاترین مقدار خود رسید. در این ماه رشد این متغیر نسبت به فروردین ۱۴۰۱ به ۴۴ درصد رسیده بود. اما در ادامه روند نزولی این متغیر شروع شد.

همانطور که گفته شد در شهریور امسال پایه پولی معادل یک هزار و ۱۵۴ هزار میلیارد تومان بوده است. در شهریور سال گذشته مقدار این متغیر ۹۸۱ هزار میلیارد تومان اعلام شده است. در واقع میزان رشد نقطه به نقطه پایه پولی در شهریور امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۱۷.۶ درصد بوده که پایین‌ترین مقدار در حدود هفت سال گذشته است. در مرداد، اما رشد این متغیر بالاتر از ۲۵ درصد ثبت شده است.

با همه اینها در مهرماه دوباره روند افزایشی رشد نقطه به نقطه پایه‌پولی آغاز شده و به ۲۰ درصد رسیده است. با این‌حال در آبان‌ماه روند کاهشی رشد نقطه به نقطه پایه‌پولی شروع شده و رشد این متغیر معادل ۱۹.۵ درصد ثبت شده است. این روند نزولی در آذرماه نیز ادامه پیدا کرده و رشد نقطه‌ای پایه‌پولی ۱۸.۹ درصد برآورد شده است./تجارت نیوز