فرار مالیاتی ۲۷۸ میلیارد دلاری ۶ غول فناوری آمریکا فاش شد

در پی انتشار گزارشی از سوی بنیاد مالیات منصفانه، ۶ غول بزرگ فناوری آمریکا شامل آمازون، اپل، گوگل، متا، نتفلیکس و مایکروسافت به فرار گسترده مالیاتی طی یک دهه گذشته متهم شده‌اند؛ مسأله‌ای که ابعاد تازه‌ای از نفوذ اقتصادی و سیاسی این شرکت‌ها را در سطح جهانی آشکار می‌کند.

کد خبر : ۲۰۲۷۱

چهارشنبه - 27 فروردين 1404

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر به نقل از المیادین؛ شش شرکت بزرگ فناوری ایالات متحده، موسوم به «شش سیلیکونی»، طی ده سال گذشته متهم به پرداخت نکردن حدود ۲۷۸ میلیارد دلار از مالیاتی هستند که در صورت محاسبه با نرخ‌های متعارف، باید بابت درآمدهای کلان خود پرداخت می‌کردند.

این شرکت‌ها شامل آمازون، اپل، آلفابت (شرکت مادر گوگل)، متا (مالک فیسبوک و اینستاگرام)، نتفلیکس و مایکروسافت می‌شوند که در مجموع، طی یک دهه گذشته، بالغ بر ۱۱ تریلیون دلار درآمد و ۲.۵ تریلیون دلار سود به دست آورده‌اند.

به گزارش بنیاد مالیات منصفانه، میانگین نرخ مالیاتی این شش شرکت در سطح ملی و فدرال طی ده سال گذشته تنها ۱۸.۸ درصد بوده است؛ در حالی‌ که میانگین نرخ مالیات بر درآمد شرکت‌ها در آمریکا نزدیک به ۳۰ درصد است. اگر پرداخت‌های یک‌باره‌ای که به دلیل بازگشت سودهای قبلاً منتقل‌شده به خارج انجام شده، از محاسبات حذف شود، این نرخ به ۱۶.۱ درصد کاهش پیدا می‌کند.

این نهاد تحقیقاتی همچنین اعلام کرده است که شرکت‌های یادشده، طی این مدت، ۸۲ میلیارد دلار بیش از واقع، میزان مالیات پرداختی خود را در صورت‌های مالی اعلام کرده‌اند. به‌گفته بنیاد، فرار مالیاتی در ساختارهای این شرکت‌ها «نهادینه» شده و بخشی از مدل کسب‌وکار آن‌ها به شمار می‌رود.

پل موناگان، مدیرعامل این بنیاد، با انتقاد از رویه‌های مالیاتی شرکت‌های بزرگ فناوری گفت: «آنچه ما در تحلیل‌ها مشاهده کردیم، این است که سهم مالیاتی این شرکت‌ها به‌مراتب کمتر از شرکت‌هایی در بخش‌هایی نظیر انرژی یا بانکداری است. آن‌ها با تکیه بر قدرت اقتصادی و نفوذ سیاسی گسترده، قوانین مالیاتی را به نفع خود دور می‌زنند و سالانه مبالغ سنگینی را صرف لابی‌گری می‌کنند.»

همزمانی گزارش با افزایش حساسیت جهانی

این گزارش در حالی منتشر شده که توجه جهانی به نقش و نفوذ سیاسی و اقتصادی شرکت‌های فناوری افزایش یافته است. از جمله، حضور مدیران عامل این شرکت‌ها در مراسم تحلیف دوم دونالد ترامپ، بار دیگر نگاه‌ها را متوجه رابطه قدرت و اقتصاد در آمریکا کرده است.

بر پایه این گزارش، موضوع معافیت‌های مالیاتی این شرکت‌ها یکی از محورهای اصلی مذاکرات دولت بریتانیا با ایالات متحده برای کاهش تعرفه صادراتی کالاهای خود بوده است.

بررسی‌ها نشان می‌دهد که بخش بزرگی از درآمدهای خارجی این شرکت‌ها، به دلیل مشوق‌های مالیاتی خاص بر درآمدهای نامشهود، از نرخ‌های پایین مالیاتی بهره‌مند شده‌اند. همچنین، آن‌ها با انتقال سود به کشورهایی با نرخ مالیاتی کمتر و اعلام حاشیه سود پایین، از پرداخت مالیات بیشتر در کشورهای اصلی فروش محصولات خود گریخته‌اند.

نتفلیکس کمترین میزان مالیات نسبت به سود خود را پرداخت کرده است؛ تنها ۱۴.۷ درصد. پس از آن مایکروسافت با ۲۰.۴ درصد قرار دارد. طبق گزارش FTF، آمازون از نظر رفتار مالیاتی در پایین‌ترین سطح قرار گرفته و بخش عمده‌ای از درآمد خود در بریتانیا را از طریق لوکزامبورگ، که یکی از بهشت‌های مالیاتی به شمار می‌رود، منتقل کرده است. با این حال، نرخ نهایی مالیات آمازون (۱۹.۶ درصد) همچنان بالاتر از شرکت‌هایی چون متا (۱۵.۴ درصد) و اپل (۱۸.۴ درصد) گزارش شده است.

پاسخ شرکت‌ها به انتقادات

در واکنش به این گزارش، سخنگوی آمازون اعلام کرد که کلیه درآمدهای خرده‌فروشی این شرکت در بریتانیا، به‌همراه هزینه‌ها، سود و مالیات‌های مربوط، به‌طور شفاف در این کشور ثبت و به نهادهای مالیاتی گزارش می‌شود.

او همچنین افزود: «شرکت‌ها بر اساس قوانینی که دولت‌ها تصویب می‌کنند، مالیات پرداخت می‌کنند. آمازون نیز همه مالیات‌های مقرر را پرداخت کرده و در عین حال میلیاردها دلار در اشتغال و زیرساخت سرمایه‌گذاری کرده است. از سال ۲۰۱۰ تاکنون، بیش از ۱.۲ تریلیون دلار در آمریکا و بیش از ۲۵۰ میلیارد یورو در اروپا سرمایه‌گذاری کرده‌ایم. این حجم از سرمایه‌گذاری، همراه با حاشیه سود پایین، به‌طور طبیعی موجب می‌شود نرخ نهایی مالیات نقدی در مقایسه با درآمد پایین‌تر به نظر برسد.»

سخنگوی متا نیز با تأکید بر پایبندی به قوانین بین‌المللی اظهار داشت: «ما در تمام کشورهایی که فعالیت داریم، بر اساس مقررات داخلی مالیات پرداخت می‌کنیم.»

در همین حال، روزنامه وال‌استریت ژورنال گزارش داده که متا از دولت آمریکا خواسته با تصمیم اتحادیه اروپا که این شرکت را موظف به ارائه نسخه بدون تبلیغ فیسبوک و اینستاگرام می‌کند، مخالفت کند؛ اقدامی که مستقیماً مدل درآمدی متا را تهدید می‌کند.

سخنگوی نتفلیکس نیز در پاسخ به این گزارش گفته است: «قوانین مالیاتی را دولت‌ها وضع می‌کنند و ما به‌عنوان یک شرکت، در هر کشوری که فعالیت داریم، مطابق قوانین عمل می‌کنیم.»

در سال ۲۰۲۲، اکثریت مردم سوئیس در همه‌پرسی‌ای موسوم به «مالیات نتفلیکس»، رأی مثبت دادند تا خدمات استریم نظیر نتفلیکس موظف شوند ۴ درصد از درآمد سالانه خود را به تولیدات سینمایی داخلی این کشور اختصاص دهند.