حمل‌ونقل دریایی نقطه ضعف حیاتی اقتصاد اسرائیل

با آغاز جنگ ایران و اسرائیل و ناامن شدن بندر حیفا، شریان حیاتی تجارت دریایی اسرائیل به‌ شدت آسیب دیده است؛ آسیبی که می‌تواند ساختار اقتصادی متکی بر واردات و صادرات این رژیم را به مرز فروپاشی برساند.

کد خبر : ۲۹۵۸۸

دوشنبه - 06 مرداد 1404

اقتصاد معاصر-سهیل مصباح، کارشناس ترانزیت: اقتصاد اسرائیل، اقتصادی مبتنی بر بازار و تکنولوژی است. این رژیم واردکننده نفت خام، حبوبات، مواد اولیه و تجهیزات نظامی و صادرکننده الماس برش داده شده، کالاهایی با فناوری بالا و محصولات کشاورزی است. از آنجا که این رژیم از نظر منابع طبیعی نسبتا فقیر است، به واردات نفت، مواد خام، گندم، وسایل نقلیه موتوری، الماس‌های خام و ورودی‌های تولید وابسته است.

اسرائیل در سال ۲۰۲۴ حدود ۱۵۰ میلیارد دلار تجارت خارجی داشته که در جدول زیر شرکای تجاری این رژیم بر اساس صادرات و واردات قابل مشاهده است.

همان طور که در جدول فوق قابل مشاهده است، عمده تجارت این رژیم با کشورهایی بوده که در فاصله‌ای دور از آن قرار دارند. بنابراین برای تجارت با این کشورها یا باید از حمل‌ونقل هوایی استفاده کرد یا به حمل‌ونقل دریایی متوسل شد. حمل‌ونقل هوایی با وجود درگیری نظامی با کشورهای دیگر ممکن نخواهد بود، همانطور که در جنگ ۱۲ روزه این رژیم با ایران، این روش حمل‌ونقل به طور کامل از کار افتاده بود اما حمل‌ونقل دریایی برای تجارت خارجی اسرائیل نقشی حیاتی دارد. با توجه به شرکای اقتصادی این رژیم و آمار منتشر شده، بیش از ۹۰ درصد تجارت خارجی رژیم صهیونیستی از طریق حمل‌ونقل دریایی انجام می‌گیرد.

مزیت کریدور عرب-مد برای تجارت اسرائیل

این رژیم رویای دیگری را نیز در سر دارد و آن کریدور عرب-مد است. این رویا که محقق شدن آن اسرائیل را به دروازه تبادلات کالا، انرژی و حتی ارتباطات بین شرق و غرب تبدیل می‌کند، با ناامن شدن بندر حیفا از بین خواهد رفت.

با شروع جنگ ایران و اسرائیل به دلیل ناامن شدن بندر حیفا، مرسک به عنوان بزرگترین کشتیرانی دنیا خدمات دریایی خود به این بندر را متوقف کرد؛ هر چند پس از آتش‌بس، این کشتیرانی بعد از مدت کوتاهی خدمات خود به این بندر کلیدی اسرائیل را از سر گرفت اما مدیران آن گفته‌اند از نزدیک شرایط را دنبال می‌کنند و در صورت وجود خطر، در تصمیم خود تجدید نظر خواهند کرد. همچنین مدیران این مجموعه بیان کردند که وضعیت و عملیات در بندر اشدود بدون تغییر معلق باقی مانده تا شرایط خطر از این بندر دور شود.

آمارهای فوق نیز نشان می‌دهد بندر حیفا تا قبل از طوفان‌القصی حدود ۳ میلیون TEU، عملکرد کانتنیری داشته اما پس از  هفت اکتبر ۲۰۲۳ که جنگ غزه آغاز می‌شود، عملکرد بندر حیفا در سال ۲۰۲۳ به عدد ۷۳۶،۱۳۸ TEU سقوط می‌کند؛ عملکردی که نشانگر تاثیر بسیار عمیق جنگ غزه بر اقتصاد این رژیم است. عملکردی که در صورت ادامه پیدا کردن می‌تواند اقتصاد اسرائیل را به صورت کامل متلاشی کند.