گزارش «اقتصاد معاصر» از ابعاد جدید حادثه معدن طبس؛

وقتی نبود نظارت، جان معدنچیان را می‌گیرد!

بزرگترین حادثه معدنی ایران در آخرین شب تابستان در معدن زغال سنگ طبس رخ داد و خروج محبوسین در حال انجام است. با این حال مهم‌ترین سوال این تلقی می‌شود که علت انفجار مرگبار در این معدن چه بوده است؟

کد خبر : ۳۲۱۴

دوشنبه - 02 مهر 1403

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ انفجار معدن زغال سنگ طبس در حالی رخ داد که در آن لحظات مرگبار، ۶۹ معدنچی در بلوک‌های B و C مشغول به‌ کار بودند که حالا پس ازحادثه، سرنوشت بسیاری از آنها در هاله‌ای از ابهام قرار دارد و با گذشت نزدیک به ۳۰ ساعت از حادثه انفجار، همچنان تعدادی از کارگران زیرآوار بوده و خانواده آنها بی هیچ جوابی منتظر ایستاده‌اند.

براساس اعلام کارشناسان، انفجار گاز متان در بلوک C عامل انفجار بوده است. در پی این حادثه مرگبار، سران سه قوه با ارسال پیام‌های جداگانه ضمن تسلیت به خانواده قربانیان تاکید کردند که علت حادثه باید مشخص و با مقصر یا مقصران احتمالی برخورد شود. همچنین سه روز عزای عمومی در استان خراسان جنوبی اعلام شده است.

براساس اعلام پیرحسین کولیوند، رئیس جمعیت هلال‌احمر، در مجموع ۶۹ نفر دچار حادثه شدند که ۱۱ تیم امدادی و در مجموع ۳۵ نیروی عملیاتی با به‌ کارگیری ۹‌ دستگاه خودروی امدادی و دو فروند بالگرد، در عملیات جست‌وجو و نجات حادثه انفجار معدن زغال‌سنگ طبس مشارکت داشتند. در پی انفجار گاز متان در ۲ بلوک B و C معدن طبس و اتمام کار بلوک B، از کارگرانی که در این بلوک مشغول کار بودند، ۳۸ نفر فوت کردند و ۱۷ نفر مصدوم نیز به بیمارستان منتقل شدند.

در معادن زغال سنگ در لایه‌های زغالی، گاز متان وجود دارد و در بعضی نقاط میزان این گاز بیشتر است. هرچند در شروع هر شیفت محل کار معدنچیان گازسنجی می‌شود اما هر لحظه ممکن است با حفاری‌هایی که انجام می‌شود، متان در معدن منتشر شده و یک جرقه مثل ضربه‌ای که پیکور به سنگ‌ها می‌زند، انفجار اتفاق بیفتد.

ایمن‌سازی معادن در سال‌های اخیر در تمام نقاط دنیا با پیشرفت چشم‌گیری رو‌به‌رو بوده و نهاد‌های مربوط به ایمنی معدن در طول این سال‌ها اقدامات موثری برای کاهش آسیب‌ها، بیماری و مرگ داشته‌اند اما متاسفانه در ایران به اذعان کارشناسان و مسؤولان به دلیل تحریم، ایمن‌سازی معادن با مشکلات عدیده‌ای روبه‌رو بوده که صحبت‌های رئیس خانه معدن ایران و اعضای کمیسیون صنعت و معدن مجلس شورای اسلامی خود گواه این مساله است.

حداقل‌های استاندارد‌ها رعایت نشده است

رضا علیزاده، رئیس کمیسیون صنایع و معادن مجلس با تاکید بر اینکه معدن طبس، حداقل‌های استاندارد‌ی و ایمنی را رعایت نکرده است، گفت: «قرار نیست در اثر عدم رعایت حداقل استاندارد‌ها تعدادی از کارگران جان خود را از دست بدهند. با افزایش سخت‌گیری‌ها در حوزه رعایت استاندارد‌ها و ایمنی از بروز اتفاقات مشابه جلوگیری می‌کنیم.»

علیزاده بیان کرد: «طبق شواهد موجود، تجمع گاز و انفجار‌ها در شکل عادی در این نوع برداشت در معادن وجود دارد ولی ظاهرا این معدن حداقل‌های استاندارد‌ها و ایمنی را رعایت نکرده است.»

وی همچنین افزود: «شاید یک زمان نیم ساعته طول کشیده تا گاز مونوکسید کربن از بلوک c به بلوک b برسد ولی ساده‌ترین اطلاع‌رسانی هم نشده است.»

رئیس کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی با تاکید بر اینکه ما به عنوان نمایندگان مجلس در کنار دولت، موضوع را تا حصول نتیجه دنبال خواهیم کرد، اظهار کرد: «قرار نیست در اثر عدم رعایت حداقل استاندارد‌ها، تعدادی از کارگران جان خود را از دست بدهند. این طور که ما برداشت می‌کنیم، حداقل استاندارد‌ها هم در معدن رعایت نشده است.»

وضعیت ایمنی معادن زغال سنگ استاندارد نیست

در ادامه محمد رضا بهرامن، رئیس خانه معدن ایران نیز عدم ایمنی در معادن زغال‌ سنگ کشور را تایید کرده است و می‌گوید: «بار‌ها گوشزد کرده‌ایم که وضعیت ایمنی معادن زغال سنگ کشور تا چه اندازه پایین بوده و از استاندارد‌های مرسوم خارج است، به همین دلیل باید مورد توجه قرار گیرند.»

وی همچنین افزود: «اعضای کمیته زغال‌ سنگ خانه معدن ایران به این نتیجه رسیده‌اند که وضعیت ایمنی معادن زغال سنگ کشور تا چه اندازه پایین بوده و از استاندارد‌های مرسوم خارج است. وضعیت ایمنی و سلامت کارگران در معدن زغال سنگ کشور در بدترین حالت خود قرار گرفته و این در حالی بوده که از سال ۱۳۹۶ به صورت رسمی در رسانه‌ها نسبت به وضعیت ایمنی معادن زغال سنگ در کشور گوشزد شده و تذکر داده‌ایم.»

دو شب قبل ازحادثه به وزرا اخطار دادم

البته شهباز حسین‌پور، نماینده مجلس دیگر با اعلام زنگ خطر معادن زغال سنگ کرمان به صدا درآمده است، بیان کرد: «امروز زغال از خارج وارد می‌شود اما کسانی که وارد می‌کنند تجهیزات زغال سنگی‌ها را وارد نمی‌کنند.»

حسن‌پور مدعی شد: «دو شب قبل حادثه به وزرای کار و صنعت پیام دادم که به داد معادن زغال سنگ برسند.»

اکنون اظهارنظر‌های متفاوت در حادثه معدن نشان می‌دهد، ابعاد موضوع پیچیده‌تر از موارد ذکر شده است. حال باید منتظر نتیجه کمیته بررسی علت حادثه در طبس ماند تا اگر اهمال از سوی شخص، اشخاص یا نهاد‌های مربوطه صورت گرفته است، شفاف شود.