نگاهی کوتاه به موضوعات اقتصادی روزنامه‌ها (۵ مهر ۱۴۰۳)؛

از اقتصاد اسرائیل تا تجارت ایران با بریکس

دکه اقتصاد همچون روز‌های گذشته به بررسی گزارش‌های اقتصادی روز رسانه‌های مکتوب پرداخته است.

کد خبر : ۳۵۲۱

پنجشنبه - 05 مهر 1403

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ روزنامه‌های مهم کشور در گزارش‌های اقتصادی امروز خود به موضوعات مختلفی اعم از وضعیت اقتصاد اسرائیل، پروژه انتقال آب به سمنان، استدلال‌های موافقان و مخالفان FATF، اختلاف‌های میان کارگران و کارفرمایان، وضعیت بازار سرمایه، چالش‌های صنعت ریلی کشور، قفل‌شکنی مسکن با صندوق‌های بورسی و تجارت بین ایران و بریکس پرداخته‌اند.

روزنامه دنیای اقتصاد در گزارش اقتصادی امروز خود تحت عنوان «اسرائیل در آتش اقتصادی» به بررسی وضعیت فعلی اقتصاد تلاویو پرداخته و نوشته است: «مناقشات اخیر در اسرائیل تاثیرات منفی گسترده‌ای بر وضعیت اقتصادی این کشور به جا گذاشته و باعث آسیب به بخش‌های مختلفی از جمله سرمایه‌گذاری، زیرساخت‌ها و اشتغال شده است. جنگ‌ها و درگیری‌ها میان اسرائیل و حماس و همچنین لبنان، منجر به خسارت‌های بسیاری در زیرساخت‌های حیاتی و تعطیلی کسب‌وکار‌ها شده و تاثیرات منفی بر تولید و صادرات گذاشته است. کسری بودجه دولت به ۸.۱ درصد از تولید ناخالص داخلی رسیده و نگرانی سرمایه‌گذاران را افزایش داده است. گزارش‌ها نشان می‌دهند که رشد تولید ناخالص داخلی اسرائیل به ۰.۷ درصد کاهش یافته و کابینه جنگ مجبور به درخواست افزایش کسری بودجه شده است. وضعیت اقتصادی با تعطیلی بیش از ۴۶ هزار کسب‌وکار و کاهش فعالیت‌های اقتصادی مواجه شده و صنعت گردشگری به دلیل لغو پرواز‌ها و تور‌ها آسیب دیده و نرخ بیکاری نیز به زیر ۲.۷ درصد رسیده اما اگر افراد خارج‌شده از بازار کار در نظر گرفته شوند، به ۴.۸ درصد می‌رسد.»

«دست برتر مدافعان فینسک» عنوان گزارش اقتصادی روزنامه هم‌میهن بود. این گزارش به پروژه انتقال آب به سمنان اشاره کرده و بیان می‌کند: «سازمان بازرسی کل کشور در گزارشی از پروژه سد فینسک انتقاد کرده و آن را در زمره پروژه‌های پرهزینه تامین آب قرار داده است. این پروژه که به انتقال آب از سرشاخه تجن به سمنان اختصاص یافته، نگرانی‌های زیست‌محیطی و اجتماعی به همراه دارد، زیرا با ساخت آن چند روستا و اراضی کشاورزی از بین خواهد رفت و همچنین به یک بنای تاریخی آسیب خواهد رسید. با وجود اینکه اجرای این طرح به دلیل هزینه بالای آن در سال ۱۳۹۶ از دستور کار وزارت نیرو خارج شد، هنوز هم بودجه‌ای برای ساخت آن اختصاص داده شده است. مخالفان پروژه بیان می‌کنند که انتقال آب به سمنان توجیهی ندارد و باید به‌ جای آن، به بهبود مدیریت منابع آبی و کاهش مصرف در بخش کشاورزی پرداخت.»

روزنامه شرق در گزارش اقتصادی امروز خود با عنوان «غائله FATF» به بررسی استدلال‌های مخالفان و موافقان پیوستن ایران به گروه ویژه اقدام مالی پرداخته و نوشته است: «موضوع پیوستن ایران به گروه ویژه اقدام مالی (FATF) در حال حاضر به یکی از مباحث جدی و مورد بحث در کشور تبدیل شده است. رئیس‌ جمهور و سخنگوی دولت به اهمیت حل مسائل اقتصادی از جمله پیوستن به FATF اشاره کرده‌اند، در حالی که این موضوع مخالفانی جدی نیز دارد.FATF از سال ۱۹۸۹ به‌ منظور بررسی و ارتقا استاندارد‌های مبارزه با پولشویی و تامین مالی تروریسم در سطح جهانی تاسیس شد و وظیفه آن ارزیابی ریسک سرمایه‌گذاری کشور‌های مختلف بود. دو کنوانسیون CFT و پالرمو در این راستا موضوعاتی هستند که ایران هنوز به آنها نپیوسته و به عنوان محل اختلاف اصلی بین موافقان و مخالفان FATF مطرح شده است.»

«مزد در ترازوی عدالت» عنوان گزارش اقتصادی روزنامه وطن امروز بود که از راهکار حل اختلاف بین کارفرما‌ها و کارگران بر سر تعیین حقوق و دستمزد گزارش داده است. این روزنامه نوشته است: «وضعیت درآمد کارگران همواره موضوعی بحث‌برانگیز بوده و یکی از اصلی‌ترین دلایل سرکوب حداقل دستمزد، افزایش نرخ تورم (۳۵ درصد) است. نمایندگان کارفرمایان معتقدند که مزد منطقه‌ای بعد از ۵ سال بحث، قصد تضعیف کارگران را ندارد و به‌دنبال تشویق سرمایه‌گذاری در مناطق کمتر توسعه‌یافته است. در حالی که کارگران خواستار اصلاح ماده ۴۱ قانون کار هستند، سیستم تعیین دستمزد در ماه‌های پایانی سال با بررسی سبد معیشت و چانه‌زنی تعیین می‌شود. در سال ۱۴۰۳ بدون امضای نمایندگان کارگری، دستمزد تعیین شد و این اعتراضات را در پی داشت. نمایندگان مجلس طرحی برای اصلاح ماده ۴۱ به منظور افزایش حقوق کارگران متناسب با تورم ارائه کرده‌اند اما برخی نمایندگان کارگری به طور مشروط به این تغییرات خوش‌بین هستند.»

روزنامه فرهیختگان در گزارش اقتصادی خود تحت عنوان «تا آخر سبز می‌مونی؟» نوشت: «در روز گذشته، شاخص کل بورس با رشد ۲۳۵۵ واحدی به ۲ میلیون و ۱۵۵ هزار واحد رسید و ارزش معاملات خرد سهام و صندوق‌ها به بیش از ۶ هزار میلیارد تومان رسید که رکوردی در ۵۰ روز اخیر محسوب می‌شود. کارشناسان عواملی چون تعدیل نرخ دلار، تغییرات در سیاست‌های دولت و بانک مرکزی و انتشار اخبار مثبت درباره FATF را دلیل این رشد می‌دانند. رکورد ارزش معاملات خرد بورس در روز‌های اخیر نشان‌دهنده افزایش میل سرمایه‌گذاران و حمایت‌های سیاسی از بازار است. تحلیلگران بر این باورند که با تغییرات مدیریتی در سازمان بورس و وزارت اقتصاد، روند مثبت بازار آغاز شده و نوسانات جهانی، به خصوص در بازار کامودیتی‌ها، بر این وضعیت تاثیرگذار بوده است. آمار‌ها نشان می‌دهد که شاخص تولید شرکت‌های صنعتی طی مردادماه سال جاری، نسبت به سال قبل و ماه گذشته کاهش داشته اما شاخص فروش افزایش یافته است. همچنین، با توجه به تمایل دولت به بهبود وضعیت بورس و اقدامات جدید بانک مرکزی برای تسهیل شرایط صادرات، انتظار افزایش تولید و رشد بازار وجود دارد.»

روزنامه جوان در گزارشی تحت عنوان «۵ هزار کیلومتر خط‌آهن خاک می‌خورد!» به چالش‌های صنعت ریلی کشور اشاره کرده و نوشته است: «صنعت ریلی ایران با مشکلات جدی از جمله احداث خطوطی که تقاضای واقعی برای آنها وجود ندارد و در حال حاضر بلااستفاده هستند، مواجه است، به‌عنوان مثال، خط ریلی خواف-هرات که نخستین قطار باری آن در آذرماه ۱۳۹۹ به افغانستان منتقل شد، بعد از آن دیگر مورد استفاده قرار نگرفته و با مشکلاتی چون عدم همکاری افغانستان و تخریب‌های احتمالی مواجه است. اوضاع کنونی نشان‌دهنده این است که بهره‌وری ریلی ایران کمتر از نیمی از میانگین جهانی است و عدم مدیریت بهینه و مقاومت در برابر ورود بخش‌های غیردولتی باعث کاهش سرعت حرکت بار ریلی به زیر ۵ کیلومتر بر ساعت شده است. این در حالی بوده که رئیس کارگروه فنی واگن‌های باری به ضرورت بازنگری در تصمیم‌گیری‌ها و توجه به نیاز واقعی بازار تاکید دارد و معتقد است که احداث خط‌های یک‌خطه باعث کاهش عملکرد و سرعت جابه‌جایی بار و مسافر می‌شود.»

«انتظار قفل‌شکنی مسکن با صندوق‌های بورسی» عنوان گزارش اقتصادی روزنامه خراسان بود. در این گزارش آمده است: «صنعت مسکن در ایران در سال‌های اخیر به عنوان یکی از پربازده‌ترین دارایی‌ها شناخته شده و در پنج سال گذشته، رشد ۷۱۷ درصدی معادل بیش از ۸ برابر داشته است. با این حال، ورود سرمایه‌های خرد به این بازار دشوار بوده و بسیاری از اقشار متوسط و ضعیف نمی‌توانند به راحتی مسکن خریداری کنند. این وضعیت باعث کاهش قدرت خرید و تشدید رکود در بخش مسکن شده است. با وجود قدمت بیش از ۵۰ ساله صندوق‌های سرمایه‌گذاری مسکن در سطح جهانی، این نوع سرمایه‌گذاری در ایران نتوانسته جایگاه مطلوبی پیدا کند. طبق گزارش‌ها، تنها دو صندوق سرمایه‌گذاری املاک و مستغلات در فرابورس موجود است و بازار سرمایه در تامین مالی مسکن سهم ناچیزی ایفا کرده است. اخیرا مدیر عامل بورس اوراق بهادار تهران خبر از عرضه و پذیره‌نویسی نخستین صندوق سرمایه‌گذاری املاک و مستغلات در بورس داده است. این صندوق به سرمایه‌گذاران خرد امکان می‌دهد تا با هزینه‌های کمتر و ریسک‌های کمتر به بازار مسکن وارد شوند.»

روزنامه جام‌جم در گزارش اقتصادی صفحه ۳ خود با عنوان «تجارت ۶۷ میلیارد دلاری ایران با بریکس» نوشت: «بریکس نمادی از تغییر ساختار‌های بین‌المللی توسط کشور‌های در حال ظهور است که مقابل گروه جی ۷ شکل گرفته و در حال پیشرفت است. اهداف اصلی بریکس شامل بهبود نظام پولی-بانکی جهانی، حذف تدریجی دلار، فراگیری نمایندگان از همه قاره‌ها و مخالفت با تسلط غرب بر نهاد‌های بین‌المللی است. پیش از عضوگیری جدید، بریکس شامل ۴۵ درصد جمعیت و ۳۰ درصد وسعت جهان بود. با اضافه شدن اعضای جدید، این جمعیت و بازار را افزایش داده است. بریکس به‌تنهایی ۲۰ درصد تجارت جهانی و یک‌چهارم تولید ناخالص جهانی را مدیریت می‌کند و ایران می‌تواند از این وضعیت برای توسعه اقتصادی خود بهره‌برداری کند. تجارت ایران با بریکس در سال ۱۴۰۲ به ۶۷ میلیارد دلار افزایش یافته و شاهد رشد ۴۷ درصدی وزنی و ۵۳ درصدی ارزشی بوده است. سهم بریکس از کل تجارت ایران در سال ۱۴۰۲ به ۵۴ درصد وزنی و ۴۴ درصد ارزشی رسیده است.»