نگاهی کوتاه به موضوعات اقتصادی روزنامه‌ها (۱۸ آبان ۱۴۰۴)

از بازار‌های تازه برای نفت ایران تا مصرف بنزین روی خط هشدار

دکه اقتصاد همچون روز‌های گذشته به بررسی گزارش‌های اقتصادی روز رسانه‌های مکتوب پرداخته اند.

کد خبر : ۳۸۱۷۸

يکشنبه - 18 آبان 1404

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ روزنامه‌های مهم کشور در گزارش‌های امروز خود به موضوعاتی از جمله فروش نفت، بحران آب، کارت رفاهی ازدواج و مصرف بنزین پرداخته‌اند.

روزنامه دنیای‌اقتصاد در گزارش اقتصادی خود با عنوان «بازار‌های تازه برای نفت ایران» به رکوردشکنی صادرات نفت ایران در مهر و آبان ۱۴۰۴ پرداخته و نوشته است: «صادرات نفت ایران در ماه اکتبر با عبور از مرز ۲.۱۵ میلیون بشکه در روز، به بالاترین سطح از سال ۲۰۱۸ رسیده است. این رشد در شرایط تحریم‌ها نشان‌دهنده گسترش شبکه فروش و ورود ایران به بازار‌های تازه است. هرچند واردات نفت ایران توسط چین کاهش یافته اما داده‌ها حاکی از آن است که بخشی از محموله‌ها به مقاصد جدیدی منتقل شده‌اند. تحلیلگران افزایش صادرات را نتیجه‌ی استفاده از روش‌های تهاتری، ناوگان نفتکش‌های غیرتحریم‌شده و مسیر‌های پیچیده فروش می‌دانند. طبق آمار بین‌المللی، ایران در سال ۲۰۲۴ حدود ۴۳ میلیارد دلار از محل صادرات نفت درآمد کسب کرده که نسبت به سال قبل افزایش یافته است. کارشناسان این روند را نشانه شکست سیاست فشار حداکثری آمریکا و بازگشت تدریجی ایران به‌عنوان یکی از تامین‌کنندگان مهم نفت در بازار جهانی ارزیابی می‌کنند.»

روزنامه شرق با عنوان «تهران در اضطرار» در گزارش اقتصادی خود به بحران شدید کمبود آب در تهران پرداخته و نوشته است: «بحران آب در تهران به مرحله‌ای بی‌سابقه رسیده و ذخایر سد‌های پنج‌گانه پایتخت به کمترین میزان طی ۶۰ سال اخیر کاهش یافته است. مسوولان از احتمال جیره‌بندی و حتی قطع شبانه آب خبر داده‌اند. تهران که دومین استان فقیر از نظر منابع آبی است، سال‌ها با رشد بی‌رویه جمعیت، تمرکز صنایع و کشاورزی غیراصولی مواجه بوده است. بخش کشاورزی با روش‌های سنتی بیش از ۶۰ درصد آب را هدر می‌دهد و در حالی‌که آب شرب جیره‌بندی می‌شود، محصولات پرآب‌بر مانند برنج و ذرت در اطراف تهران کشت می‌شوند. کارشناسان سوءمدیریت، سدسازی‌های غیرضروری و سیاست‌های توسعه نادرست را عامل اصلی بحران می‌دانند. در مقایسه کشور‌های خشک منطقه با سرمایه‌گذاری در فناوری‌های نوین مانند شیرین‌سازی و بازیافت آب توانسته‌اند بحران را مهار کنند. به گفته متخصصان حل مشکل تهران نه با انتقال پایتخت بلکه با اصلاح الگوی مصرف، بازنگری در سیاست‌های توسعه و توزیع متوازن جمعیت و صنایع ممکن است.»

روزنامه وطن‌امروز در گزارش اقتصادی خود با عنوان «مکمل‌وتم نقدی یا...» به راه‌اندازی کارت رفاهی ازدواج توسط بانک مرکزی پرداخته و نوشته است: «بانک مرکزی از پایان آبان کارت رفاهی ازدواج را فعال می‌کند؛ کارت اعتباری معادل مبلغ وام ازدواج است که صرف خرید کالا‌های ایرانی و جهیزیه خواهد شد تا صف‌های طولانی و فشار نقدینگی بانک‌ها کاهش یابد. این طرح می‌تواند فرآیند پرداخت را تسهیل و بازار سیاه فروش وام را کاهش دهد اما نگرانی‌هایی مانند احتمال جایگزینی تدریجی وام نقدی، سلب اختیار زوج‌ها در استفاده از تسهیلات و تحمیل محدودیت بر مصارف وجود دارد. بانک‌ها به‌دلیل تعهدات گسترده و افزایش سقف وام تحت فشارند و در عمل متقاضیان با صف‌های طولانی و موانع ضامنی مواجه می‌شوند. موفقیت کارت وابسته به اختیاری‌بودن آن، شفافیت در اجرا، تضمین استمرار وام نقدی و نظارت بر تامین کالا‌های باکیفیت است. اگر به‌درستی اجرا شود، کارت می‌تواند تسهیل‌کننده و حامی تولید داخلی باشد؛ در غیر این صورت سیاست‌های حمایتی ازدواج آسیب خواهد دید.»

روزنامه ایران با عنوان «مصرف بنزین روی خط هشدار» در گزارش اقتصادی خود افزایش نگران‌کننده مصرف بنزین و راهکار‌های کنترل آن را مورد بررسی قرار داده و نوشته است: «مصرف بنزین در ایران به سطح هشدار رسیده و میانگین روزانه آن به بیش از ۱۴۰ میلیون لیتر رسیده است؛ رقمی که تا سال ۱۴۰۷ می‌تواند به ۱۷۰ میلیون لیتر در روز برسد. سرانه مصرف بنزین در ایران حدود ۴ لیتر است، در حالی‌که میانگین جهانی ۳ لیتر است و کارشناسان علت اصلی را پایین‌بودن قیمت سوخت، فرسودگی خودروها، توقف اسقاط و نبود تنوع در سبد انرژی می‌دانند. به گفته هادی موسوی، کارشناس انرژی مصرف خودرو‌های ایرانی ۱.۵ برابر میانگین جهانی است و سالانه بیش از ۵ میلیارد دلار صرف جبران کسری بنزین می‌شود. وی تاکید می‌کند که افزایش تولید پالایشگاه‌ها پاسخ‌گوی رشد مصرف نیست و تنها راه، اصلاح الگوی مصرف با توسعه حمل‌ونقل عمومی، احیای جایگاه‌های CNG، تولید خودرو‌های کم‌مصرف و برقی و تغییر رفتار فرهنگی است. تجربه کشور‌هایی مانند اندونزی نشان می‌دهد که اصلاح قیمت سوخت و استفاده از درآمد حذف یارانه‌ها در توسعه زیرساخت‌ها می‌تواند موثر باشد.»