نگاهی کوتاه به موضوعات اقتصادی روزنامه‌ها (۱۸ بهمن ۱۴۰۴)

از شلیک مشقی واشنگتن تا خیز مجلس برای لغو واگذاری ایران خودرو

دکه اقتصاد همچون روز‌های گذشته به بررسی گزارش‌های اقتصادی روز جرائد مکتوب پرداخته‌اند.

کد خبر : ۴۴۶۷۳

شنبه - 18 بهمن 1404

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ روزنامه‌های مهم کشور در گزارش‌های امروز خود به موضوعاتی از جمله تورم، بازار مسکن، رمزارز، صادرات نفت، واگذاری ایران خودرو و افتتاح پروژه‌های عمرانی پرداخته‌اند.

روزنامه دنیای اقتصاد در گزارش ویژه اقتصادی خود با عنوان «چهار تابلوی تاریخی تورم» به بررسی تاریخی تورم در ایران و ورود اقتصاد به مارپیچ تورمی در سال‌های اخیر پرداخته و در آن نوشته است: «تورم در ایران را می‌توان به چهار دوره تاریخی تقسیم کرد. دوره نخست از سال ۱۳۱۶ تا اوایل دهه ۱۳۳۰ با نوسانات شدید، جهش‌های بالای ۱۰۰ درصد و حتی تورم منفی همراه بود که ناشی از جنگ جهانی، بی‌ثباتی سیاسی و اختلالات عرضه بود. دوره دوم از ۱۳۳۰ تا ۱۳۵۲ دوره ثبات نسبی اقتصاد است که میانگین تورم حدود ۶ درصد بود. از سال ۱۳۵۲ تا ۱۳۹۶، همزمان با افزایش درآمدهای نفتی، انقلاب، جنگ و کسری بودجه مزمن، تورم دو رقمی به ویژگی دائمی اقتصاد ایران تبدیل شد. از سال ۱۳۹۷ به بعد، اقتصاد وارد فاز جدیدی شد و میانگین تورم به حدود ۴۳ درصد رسید که نشان‌دهنده شکل‌گیری یک تعادل تورمی بالاتر است. در این دوره جدید، برخلاف گذشته، تورم به‌ صورت ماندگار در سطوح بالا باقی مانده و حتی از رشد نقدینگی پیشی گرفته است. بررسی‌ها نشان می‌دهد افزایش تورم فقط ناشی از رشد نقدینگی نیست، بلکه افزایش انتظارات تورمی، جهش ارزی، تحریم‌ها، کاهش درآمدهای نفتی و سیاستگذاری منفعل پولی نقش مهمی داشته‌اند. این عوامل موجب افزایش سرعت گردش پول و شکل‌گیری «مارپیچ تورمی» شده‌اند؛ وضعیتی که در آن انتظارات تورمی و رشد نقدینگی یکدیگر را تقویت می‌کنند و خروج از آن بدون اصلاحات اساسی بسیار دشوار است.»

روزنامه اعتماد با عنوان «خانه، جا مانده از صعود فزاينده» در گزارش اقتصادی خود به بررسی وضعیت فعلی بازار مسکن در شرایط رکود، نوسان و نااطمینانی اقتصادی و سیاسی پرداخته و در آن نوشته است: «بازار مسکن در شرایطی با رکود و کاهش معاملات روبه‌روست که تنش‌های سیاسی، نوسانات نرخ ارز و جهش قیمت طلا فضای سرمایه‌گذاری را ملتهب کرده است. در این میان، مسکن برخلاف بازارهای موازی از رشد سریع جا مانده و خریداران را میان انتظار و ورود زودهنگام مردد کرده است. کاهش قدرت خرید و افزایش انتظارات تورمی باعث شده تصمیم‌ گیری‌ها با احتیاط بیشتری انجام شود. کارشناسان املاک در مناطق مختلف تهران می‌گویند رفتار بازار به‌شدت تحت تاثیر شرایط اقتصادی و روانی است. افزایش نرخ ارز به‌ طور غیرمستقیم هزینه ساخت و انتظارات تورمی را بالا برده و در برخی مناطق رشد قیمتی مشاهده شده، هرچند این افزایش در همه واحدها یکسان نیست و برخی قیمت‌ها غیرواقعی است. در عین حال، کاهش عرضه فایل‌های مناسب می‌تواند فشار افزایشی بر قیمت‌ها وارد کند.»

روزنامه فرهیختگان در گزارش اقتصادی خود با عنوان «چه کسی بیت‌کوین را کُشت؟» به تحلیل دلایل ریزش شدید بازار ارزهای دیجیتال، به‌ ویژه بیت‌کوین، و پیامدهای آن پرداخته و در آن نوشته است: «بازار ارزهای دیجیتال در بهمن ۱۴۰۴ با ریزش سنگینی مواجه شد و بیت‌کوین برای مدتی به زیر ۶۱ هزار دلار سقوط کرد. طبق آمارها، بازدهی ماهانه شاخص ۲۰ ارز برتر منفی ۲۹ درصد و بازدهی سه‌ ماهه آن منفی ۳۶ درصد بوده است. بیت‌کوین نیز در همین بازه افتی نزدیک به ۲۸ درصد ماهانه و ۳۵ درصد سه‌ ماهه را ثبت کرد. در یک روز حدود ۱۸۴ میلیارد دلار از ارزش کل بازار رمزارزها از بین رفت و بیت‌کوین و اتریوم بیشترین سهم از این کاهش را داشتند. تحلیلگران دلایل مختلفی از جمله کاهش اعتماد سرمایه‌گذاران، خروج سرمایه از صندوق‌های ETF، عملکرد ضعیف بیت‌کوین نسبت به طلا، لیکوئید شدن گسترده معاملات اهرمی و کاهش تقاضای نهادی برای این افت مطرح کرده‌اند. همچنین شکسته شدن میانگین متحرک ۳۶۵ روزه بیت‌کوین و تشدید احساسات منفی بازار نقش مهمی در تعمیق ریزش داشته است.
در کنار این عوامل، شرایط نامطمئن اقتصاد کلان، سیاست‌های انقباضی، نرخ بهره بالا، نبود قوانین شفاف و عمق کم بازار ارزهای دیجیتال موجب افزایش نوسانات شده و باعث شده بسیاری از سرمایه‌گذاران همچنان نسبت به آینده بازار بدبین باشند.»

روزنامه وطن امروز با عنوان «شلیک مشقی واشنگتن» در گزارش اقتصادی خود به سیاست فشار حداکثری آمریکا بر صادرات نفت ایران و تاثیر آن بر بازار جهانی انرژی پرداخته و در آن نوشته است: «آمریکا در تلاش است با کنترل بازار نفت، چین را مهار، روسیه را محدود و رفتار کشورهای واردکننده نفت را تحت فشار قرار دهد. واشنگتن به هند فشار می‌آورد تا خرید نفت از روسیه را کاهش دهد اما هند روزانه حدود ۱.۵ میلیون بشکه نفت روسیه خریداری می‌کند. آمریکا با آزاد کردن محدود نفت ونزوئلا، می‌خواهد بازار جهانی را آرام نگه دارد و نفت ایران و روسیه را جایگزین کند اما واقعیت بازار متفاوت است. ایران با مسیرهای جدید فروش و همکاری با چین، صادرات خود را حفظ کرده و فشار حداکثری آمریکا تاثیر واقعی نداشته است. بازار نفت وارد دوره رقابت ژئوپلیتیک شده و انرژی به ابزاری برای قدرت تبدیل شده است. بسته شدن تنگه هرمز می‌تواند قیمت نفت را شدیدا افزایش دهد و آمریکا تلاش می‌کند با فشار نظامی، تحریم و روایت‌ سازی رسانه‌ای صادرات نفت ایران را کاهش دهد اما ایران مسیرهای جدیدی برای فروش پیدا کرده و صادرات خود را حفظ کرده است.»

روزنامه جوان در گزارش اقتصادی خود با عنوان «خیز مجلس برای لغو واگذاری ایران خودرو» به واگذاری پرابهام و مدیریت شرکت ایران‌خودرو به بخش خصوصی (شرکت کروز) و پیامدهای آن پرداخته و در آن نوشته است: «مجلس شورای اسلامی گزارش کمیسیون صنایع و معادن درباره واگذاری مدیریت ایران‌ خودرو به شرکت کروز را بررسی و با ۱۸۳ رای موافق، آن را به قوه قضائیه ارجاع داد. این گزارش به ایرادات بنیادین این واگذاری اشاره دارد، از جمله تعارض منافع، تخلف از رای شورای رقابت، نقض قوانین اصل ۴۴ و حضور شرکت‌های وابسته به قطعه‌ساز در هیات‌ مدیره، که می‌تواند به انحصار، فشار قیمتی بر مصرف‌کننده و تضعیف رقابت در صنعت خودروسازی منجر شود. افزایش نامتعارف قیمت خودروها، واگذاری پرابهام و سکوت برخی نهادها، بحران ایران‌ خودرو را تشدید کرده است. نمایندگان مجلس و کارشناسان بر لزوم اصلاحات ساختاری، شفافیت در مدیریت و رسیدگی قضایی تاکید دارند تا خصوصی‌سازی واقعی، رعایت قوانین رقابتی و حفظ منافع عمومی محقق شود. پرونده اکنون فراتر از تغییر مدیر یا تصمیمات مقطعی است و نیازمند اقدام جدی حقوقی و نظارتی است.»

روزنامه ایران با عنوان «بهره‌برداری از ۳۲ هزار پروژه عمرانی» در گزارش اقتصادی خود به افتتاح و بهره‌برداری از پروژه‌های عمرانی، زیرساختی و صنعتی در سراسر ایران همزمان با دهه فجر پرداخته و در آن نوشته است: «همزمان با دهه فجر، ۳۲ هزار و ۵۰۴ پروژه عمرانی با اعتباری بالغ بر ۶۶۰ همت در سراسر کشور به بهره‌برداری می‌رسد. بیشترین سهم پروژه‌ها مربوط به وزارت کشور با بیش از ۱۶ هزار پروژه است و پس از آن وزارت نیرو، وزارت راه و شهرسازی، وزارت جهاد کشاورزی و بنیاد مسکن قرار دارند. در بخش آب و برق، پروژه‌هایی با سرمایه‌گذاری ۱۹۳ هزار میلیارد تومان شامل نیروگاه‌های حرارتی و خورشیدی، توسعه شبکه برق و پروژه‌های آبرسانی شهری و روستایی اجرا شده است. در صنعت، ۶ طرح پالایشی با هدف افزایش کیفیت سوخت و کاهش آلایندگی افتتاح شد و در کشاورزی پروژه‌هایی شامل گلخانه‌ها، دامپروری، شیلات و سردخانه‌ها به بهره‌برداری رسید. همچنین ۱۳۵۸ پروژه سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای با اعتبار ۴۴ هزار میلیارد تومان شامل پل، راه روستایی، روشنایی، ایمن‌سازی و مجتمع خدماتی افتتاح شد. این پروژه‌ها موجب تقویت زیرساخت‌ها، افزایش اشتغال و بهبود معیشت مردم شده‌اند.»