پرونده «زیست‌بوم رشد» -شماره ۱۱

امارات و برنامه‌های توسعه گردشگری

اقدامات و سیاست‌های دولت امارات در راستای توسعه گردشگری بطور قابل‌توجهی به بهبود وضعیت اقتصادی و اجتماعی این کشور کمک کرده، چنان که در سال ۲۰۲۲، گردشگری ۱۱.۵ درصد از تولید ناخالص داخلی امارات را به خود اختصاص داده است.

کد خبر : ۷۹۸۰

دوشنبه - 28 آبان 1403

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ گردشگری به‌عنوان یکی از مهم‌ترین عوامل توسعه اقتصادی و اجتماعی در قرن بیست و یکم شناخته می‌شود. امارات متحده عربی با بهره‌گیری از موقعیت جغرافیایی راهبردی و سرمایه‌گذاری‌های کلان در زیرساخت‌ها، به‌ویژه در زمینه گردشگری، به یکی از مقاصد برجسته گردشگری جهانی تبدیل شده است. در ادامه به بررسی اقدامات و سیاست‌های دولت امارات در راستای توسعه گردشگری می‌پردازیم و اثرات این اقدامات را در ابعاد اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی تحلیل می‌کنیم.

تاریخچه و زمینه‌های توسعه گردشگری در امارات

امارات، مانند کشور‌های ریشه‌دار، پیشینه‌ای دیرین ندارد. تنها از اوایل دهه ۲۰۰۰، دولت امارات با هدف تنوع بخشیدن به منابع درآمدی و کاهش وابستگی به نفت، برنامه‌های گسترده‌ای برای توسعه گردشگری طراحی کرد. با توجه به موقعیت جغرافیایی امارات، این کشور به‌عنوان دروازه‌ای به بازار‌های بزرگ و همچنین به‌عنوان یک مرکز تجاری و فرهنگی در خاورمیانه شناخته می‌شود.

الف) تحول در راهبرد‌های توسعه گردشگری

دولت امارات با توجه به روند‌های جهانی و نیاز‌های گردشگران، راهبرد‌های خود را بطور مداوم به‌روز کرده است. در این راستا، برنامه‌هایی برای جذب گردشگران در گروه‌های سنی و فرهنگی مختلف بخصوص جوانان، خانواده‌ها و علاقه‌مندان به فرهنگ و تاریخ طراحی شده است.

ب) تنوع جاذبه‌های گردشگری

امارات با ارائه جاذبه‌های متنوع گردشگری، از جمله سواحل زیبا، مراکز خرید بزرگ، موزه‌ها، و پارک‌های تفریحی، توانسته است توجه گردشگران را جلب کند. این تنوع به‌ویژه در دبی و ابوظبی به‌وضوح مشاهده می‌شود.

سیاست‌های کلیدی دولت امارات

دولت امارات با اتخاذ سیاست‌های مبتنی بر توسعه پایدار و نوآوری، تلاش کرده گردشگری را به یکی از ارکان اصلی اقتصاد خود تبدیل کند. برخی از این سیاست‌ها شامل موارد زیر است:

الف) سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های گردشگری

یکی از مهم‌ترین اقدامات دولت امارات، سرمایه‌گذاری‌های کلان در زیرساخت‌های گردشگری است. طبق گزارش‌های منتشرشده، امارات در سال ۲۰۲۲ بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار در پروژه‌های مرتبط با گردشگری سرمایه‌گذاری کرده است (World Travel & Tourism Council, ۲۰۲۲). این سرمایه‌گذاری‌ها شامل توسعه هتل‌ها، مراکز خرید، و جاذبه‌های گردشگری همچون برج خلیفه، دبی مال، و پارک‌های تفریحی می‌شود.

ب) تبلیغات و ترویج برند

دولت امارات با استفاده از تبلیغات گسترده و کمپین‌های ترویج برند، تلاش کرده است تا تصویر مثبتی از این کشور در ذهن گردشگران جهانی ایجاد کند. به‌عنوان مثال، کمپین "دبی، خوشبختی را احساس کن" در سال ۲۰۱۹ به‌منظور جذب گردشگران از سراسر جهان اجرا شد و بطور میانگین ۲۵ درصد افزایش در تعداد گردشگران را به دنبال داشت (Dubai Tourism, ۲۰۱۹).

ج) تسهیل ویزا و ورود گردشگران

دولت امارات با هدف جذب بیشتر گردشگران، قوانین و مقررات مربوط به ویزا را تسهیل کرده است. به‌عنوان مثال، در سال ۲۰۲۱، دولت تصمیم به حذف ویزای ورود برای گردشگران از ۷۰ کشور گرفت که این اقدام به افزایش ۳۰ درصدی در تعداد گردشگران ورودی منجر شد (Emirates News Agency, ۲۰۲۱).

د) توسعه گردشگری فرهنگی و تاریخی

دولت امارات با هدف جذب گردشگران علاقه‌مند به فرهنگ و تاریخ، اقدام به توسعه پروژه‌های فرهنگی کرده است. به‌عنوان نمونه، افتتاح موزه لوور ابوظبی در سال ۲۰۱۷ به‌عنوان یک جاذبه فرهنگی مهم به جذب گردشگران فرهنگی کمک کرده است. بر اساس آمار، این موزه در سال ۲۰۱۹ بیش از یک میلیون بازدیدکننده داشت (Louvre Abu Dhabi, ۲۰۱۹).

ه) بهره‌گیری از فناوری و نوآوری

امارات به‌ویژه در زمینه فناوری و نوآوری، به‌کارگیری فناوری‌های جدید در صنعت گردشگری را در دستور کار قرار داده است. از جمله این فناوری‌ها می‌توان به استفاده از هوش مصنوعی، رباتیک و اپلیکیشن‌های موبایلی برای تسهیل تجربه گردشگران اشاره کرد. بطور مثال، استفاده از ربات‌ها در هتل‌ها و مراکز خدماتی به بهبود کیفیت خدمات کمک کرده است.

اثرات اقتصادی اقدامات دولت

توسعه گردشگری در امارات اثرات اقتصادی قابل‌توجهی به همراه داشته است. بر اساس گزارش‌ها، در سال ۲۰۲۲، گردشگری ۱۱.۵ درصد از تولید ناخالص داخلی امارات را به خود اختصاص داده است (World Bank, ۲۰۲۲). همچنین، پیش‌بینی می‌شود که این رقم در سال‌های آینده بطور قابل‌توجهی افزایش یابد.

الف) اشتغال‌زایی

توسعه گردشگری در امارات بطور مستقیم و غیرمستقیم به ایجاد مشاغل جدید منجر شده است. بر اساس آمار، در سال ۲۰۲۲، صنعت گردشگری بیش از ۳۰۰ هزار شغل جدید ایجاد کرده است (International Labour Organization, ۲۰۲۲). این مشاغل شامل مشاغل مستقیم در هتل‌ها و رستوران‌ها و همچنین مشاغل غیرمستقیم در صنایع وابسته به گردشگری مانند حمل‌ونقل و خدمات مالی می‌شود.

ب) جذب سرمایه‌گذاری خارجی

توسعه گردشگری به جذب سرمایه‌گذاری‌های خارجی کمک کرده است. به‌عنوان مثال، در سال ۲۰۲۲، امارات به‌عنوان یکی از مقاصد جذاب سرمایه‌گذاری برای شرکت‌های بین‌المللی در زمینه گردشگری شناخته شد و بیش از ۲۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری خارجی جذب کرد (UAE Federal Competitiveness and Statistics Authority, ۲۰۲۲).

ج) توسعه صنایع وابسته

توسعه گردشگری نه‌تنها به خود صنعت گردشگری بلکه به صنایع وابسته نیز رونق بخشیده است. به‌عنوان مثال، صنایع غذایی، حمل‌ونقل، و خدمات مالی از رشد گردشگری بهره‌مند شده‌اند. بر اساس آمار، صنایع وابسته به گردشگری در امارات در سال ۲۰۲۲ حدود ۱۵ درصد از تولید ناخالص داخلی را تشکیل می‌دهند (International Monetary Fund, ۲۰۲۲).

اثرات اجتماعی و فرهنگی

علاوه بر اثرات اقتصادی، توسعه گردشگری در امارات اثرات اجتماعی و فرهنگی قابل‌توجهی نیز به همراه داشته است.

الف) تبادل فرهنگی

توسعه گردشگری به تبادل فرهنگی میان مردم امارات و گردشگران کمک کرده است. بر اساس آمار، در سال ۲۰۲۲، حدود ۸۰ درصد از گردشگران از کشور‌های مختلف با فرهنگ‌های گوناگون به امارات سفر کردند (Department of Culture and Tourism - Abu Dhabi, ۲۰۲۲). این تبادل فرهنگی هم به گسترش افق‌های فرهنگی مردم امارات کمک کرده، و هم به افزایش تعاملات فرهنگی منجر شده است.

ب) حفظ و معرفی فرهنگ بومی

دولت امارات با هدف حفظ فرهنگ بومی و معرفی آن به گردشگران، اقدام به برگزاری فستیوال‌ها و نمایشگاه‌های فرهنگی کرده است. به‌عنوان مثال، فستیوال فرهنگی "سیف" در سال ۲۰۲۲ به‌منظور معرفی سنت‌ها و فرهنگ‌های بومی برگزار شد و حدود ۵۰ هزار بازدیدکننده داشت (Sharjah Commerce and Tourism Development Authority, ۲۰۲۲).

ج) چالش‌های اجتماعی

توسعه گردشگری همچنین می‌تواند چالش‌های اجتماعی را به همراه داشته باشد. افزایش تعداد گردشگران ممکن است به تغییرات در سبک زندگی و فرهنگ محلی منجر شود. دولت امارات با اجرای برنامه‌های آموزشی و فرهنگی سعی در حفظ هویت فرهنگی و اجتماعی خود دارد.

چالش‌ها و فرصت‌ها

با وجود موفقیت‌های چشمگیر در توسعه گردشگری، دولت امارات با چالش‌هایی نیز مواجه است. یکی از چالش‌های عمده، تاثیر تغییرات اقلیمی بر صنعت گردشگری است. به‌عنوان مثال، دما‌های بالا در تابستان می‌تواند به کاهش تعداد گردشگران منجر شود. برای مقابله با این چالش، دولت امارات سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های گردشگری پایدار و پروژه‌های دوستدار محیط زیست را در اولویت قرار داده است.

الف) چالش‌های اقتصادی

از دیگر چالش‌ها، تاثیر نوسانات اقتصادی جهانی بر صنعت گردشگری در امارات است. بحران‌های اقتصادی می‌تواند منجر به کاهش تعداد گردشگران و کاهش درآمد‌های حاصل از این صنعت شود. بنابراین، دولت باید راهبرد‌های متنوعی برای مقابله با این چالش‌ها اتخاذ کند.

ب) فرصت‌های جهانی

با توجه به موقعیت جغرافیایی راهبردی امارات و توسعه زیرساخت‌ها، این کشور می‌تواند به‌عنوان یک مرکز جهانی برای برگزاری کنفرانس‌ها و رویداد‌های بین‌المللی شناخته شود. برگزاری رویداد‌هایی مانند نمایشگاه‌های تجاری و کنفرانس‌های بین‌المللی می‌تواند به جذب گردشگران و سرمایه‌گذاران بیشتر کمک کند.

در مجموع، با ادامه این روند و با توجه به چالش‌های موجود، می‌توان انتظار داشت که امارات همچنان به‌عنوان یکی از مقاصد اصلی گردشگری در سطح جهان شناخته شود.

------------

منابع

۱. World Travel & Tourism Council. (۲۰۲۲). Economic Impact Reports.
۲. Dubai Tourism. (۲۰۱۹). Dubai: Feel the Happiness Campaign Report.
۳. Emirates News Agency. (۲۰۲۱). Visa Facilitation for Tourists: New Policies.
۴. Louvre Abu Dhabi. (۲۰۱۹). Annual Visitor Statistics.
۵. World Bank. (۲۰۲۲). Tourism and GDP: UAE Overview.
۶. International Labour Organization. (۲۰۲۲). Global Employment Trends.
۷. UAE Federal Competitiveness and Statistics Authority. (۲۰۲۲). Foreign Investment in Tourism.
۸. Department of Culture and Tourism - Abu Dhabi. (۲۰۲۲). Tourism Statistics Report.
۹. Sharjah Commerce and Tourism Development Authority. (۲۰۲۲). Cultural Festival: Seif ۲۰۲۲.
۱۰. International Monetary Fund. (۲۰۲۲). UAE Economic Outlook.