روشنعلی یکتا، نائبرئیس اتاق بازرگانی ایران و روسیه در گفتوگو با خبرنگار اقتصاد معاصر، ضمن بررسی چالشهای تجارت با کشورهای حوزه اوراسیا و روسیه، مهمترین مانع فعلی در مسیر تجارت خارجی و داخلی را سیاستهای ارزی ناکارآمد و وجود ارز چندنرخی دانست.
یکتا با اشاره به تلاشهای انجامشده برای تکنرخی کردن ارز در سالهای گذشته، بیان کرد: یکی از تلاشهای اصلی بخش خصوصی در پنج سال گذشته، حرکت به سمت ارز تکنرخی بود. ما در سال ۱۴۰۱ توانستیم این طرح را در مسیر اجرا قرار دهیم و برای دو تا سه ماه نیز روند مثبتی طی شد اما متاسفانه جریانهایی موسوم به "تراستیها"، نفوذ کردند و جلوی این شفافیت را گرفتند.
وی افزود: تکنرخی شدن ارز محاسبات بسیار دقیقی دارد که تجربه جهانی، حتی در کشورهای تحت تحریم، کارایی آن را اثبات کرده است. با تکنرخی شدن، صادرکننده کالای خود را با قیمت واقعی میفروشد، منابع ارزی مملکت تکمیل میشود و درآمد حاصل از صادرات با سرعت و شفافیت به چرخه اقتصاد بازمیگردد.
نائبرئیس اتاق بازرگانی ایران و روسیه در ادامه به پیامدهای ویرانگر توزیع ارز ترجیحی اشاره کرد و گفت: سیاستهای غلط ارزی باعث ایجاد پدیدهای عجیب شده بود؛ به طوری که بسیاری از کالاهای صادراتی ایران، از جمله محصولات پتروشیمی، فولاد و خشکبار، در کشور مقصد ارزانتر از داخل ایران به فروش میرسید.
وی به عنوان نمونه به بازار پسته اشاره کرد و گفت:قیمت جهانی پسته کمتر از ۸ دلار است که برای مصرفکننده خارجی بسیار مناسب است؛ اما اگر همین ۸ دلار را با نرخ واقعی ارز در داخل کشور محاسبه کنیم، میبینیم که مصرفکننده ایرانی توان خرید آن را ندارد.
وی راهکار خروج از وضعیت فعلی را بازگشت به مکانیسم عرضه و تقاضا دانست و تصریح کرد: پیشنهاد ما به دولت این بوده است که ابتدا منابع ارزی را مدیریت و جمعآوری کند. اگر ارز به عنوان یک کالا تابع عرضه و تقاضا شود، قیمتها خودبهخود کاهش یافته و نوسانات از بین میرود. این ثبات بازار و واقعی شدن نرخ ارز، دو بال اصلی برای پرواز اقتصاد و تحقق مردمیسازی واقعی هستند که امیدواریم در آینده نزدیک به آن دست یابیم.