به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ همزمان با افت قیمت بیتکوین به زیر محدوده ۷۰ هزار دلار، نشانههایی از ترس گسترده در بازار ظاهر شده که برخی تحلیلگران آن را نه یک هشدار سقوط، بلکه علامتی از نزدیک شدن به یک نقطه عطف میدانند. تازهترین دادههای منتشرشده از سوی پلتفرم آنچین Solid Intel نشان میدهد جستوجوی عبارت «Bitcoin is dead» در Google Trends به سقف تاریخی خود رسیده است؛ اتفاقی که پیشتر نیز در دورههای اوج ناامیدی بازار مشاهده شده بود.
بر اساس این دادهها، میزان جستوجوی عبارت «Bitcoin is dead» در ماه فوریه به عدد ۱۰۰ رسیده؛ سطحی که نشاندهنده اوج توجه کاربران به این عبارت است. این اتفاق همزمان با معامله بیتکوین در محدوده ۶۸ هزار دلار رخ داده است. در یک ماه گذشته، بزرگترین دارایی دیجیتال بازار بیش از ۲۴ درصد از ارزش خود را از دست داده و از سطوح بالای ۸۸ هزار دلار در اواخر ژانویه وارد یک فاز اصلاحی شده است.
شاخص ترس و طمع نیز عدد ۱۴ را نشان میدهد که در محدوده «ترس شدید» قرار دارد؛ سطحی که در چرخههای قبلی اغلب با کفهای قیمتی همزمان بوده است. تجربه تاریخی بازار رمزارزها نشان داده زمانی که فضای عمومی مملو از ناامیدی میشود، سرمایهگذاران بزرگ آرامآرام شروع به انباشت میکنند.
در همین راستا، دادههای منتشر شده توسط تحلیلگر آنچین، حاکی از آن است که نهنگها طی یک هفته بیش از ۳۰ هزار بیتکوین به داراییهای خود افزودهاند؛ حرکتی که از دید برخی تحلیلگران، سیگنالی از اعتماد پول هوشمند به بازگشت احتمالی قیمت تلقی میشود.
در سوی دیگر بازار، رفتار معاملهگران مشتقه نیز تغییر محسوسی داشته است. به گفته یکی از تحلیلگران پلتفرم CryptoQuant، معاملهگران بهطور معناداری در حال کاهش استفاده از اهرم هستند. این تغییر بهویژه در صرافی Binance مشهود است؛ جایی که نسبت اهرم تخمینی طی ماه فوریه از ۰.۱۹ به ۰.۱۵ کاهش یافته و حدود ۳۰ هزار بیتکوین از بهره باز بازار خارج شده است.
نکته مهم اینجاست که ذخایر بیتکوین در بایننس تقریبا ثابت مانده، به این معنا که سرمایه از صرافی خارج نشده، بلکه صرفا معاملهگران ریسک خود را مدیریت کردهاند. این تفاوتی کلیدی میان «وحشت» و «احتیاط» است.
بازگشت ریسکهای اقتصاد کلان نیز بر فضای بازار سایه انداخته است. رشد اقتصادی ضعیفتر از انتظار آمریکا، افزایش تورم هسته و تنشهای ژئوپلیتیک باعث شده معاملهگران تمایل کمتری به پذیرش ریسکهای اهرمی داشته باشند. در چنین شرایطی، هر خبر ناگهانی میتواند به لیکوئید شدن موقعیتهای پرریسک منجر شود.
با این حال، برخی تحلیلگران معتقدند کاهش اهرم میتواند به سالمتر شدن ساختار بازار کمک کند. بازارهای اهرمی معمولا شکنندهاند و پاکسازی موقعیتهای پرریسک، زمینه را برای کشف قیمت طبیعیتر فراهم میکند.
در این میان، شرکت ژاپنی Metaplanet که طی ماههای گذشته خریدهای سنگین بیتکوین انجام داده، با موجی از انتقادات در شبکههای اجتماعی مواجه شده است. منتقدان مدعی بودند معاملات آپشن و استقراضهای این شرکت شفافیت کافی ندارد.
مدیرعامل این شرکت، با رد این اتهامات اعلام کرد تمامی خریدها و معاملات آپشن بهصورت عمومی افشا شده و از طریق رهگیرهای مستقل نیز قابل تایید است. به گفته وی، سوبرداشت از نحوه ثبت حسابداری و ارزشگذاری داراییها منشا بخش زیادی از این انتقادات بوده است.
متاپلنت در سال مالی ۲۰۲۵ درآمدی حدود ۸.۹ میلیارد ین ثبت کرده اما به دلیل افت قیمت بیتکوین و اعمال روش حسابداری «ارزشگذاری بر اساس قیمت بازار»، زیان خالص قابل توجهی گزارش داده است؛ موضوعی که برای شرکتهایی با ترازنامه مبتنی بر بیتکوین، ریسکی همیشگی محسوب میشود.
در کنار تمام این تحولات کوتاهمدت، یک نگرانی بلندمدت یعنی رایانش کوانتومی نیز دوباره مطرح شده است. پژوهش جدیدی از سوی Capriole Investments به مدیریت Charles Edwards نشان میدهد بیتکوین ممکن است به دلیل ریسک احتمالی شکسته شدن رمزنگاریاش توسط رایانههای کوانتومی، با «تخفیف کوانتومی» معامله شود.
در این مدل تحلیلی، احتمال وقوع رویدادی موسوم به «Q-Day» — روزی که رایانش کوانتومی قادر به شکستن رمزنگاری بیتکوین باشد — در سالهای آینده بهصورت تجمعی افزایش مییابد. برآورد این پژوهش نشان میدهد در سال ۲۰۲۶ این ریسک میتواند معادل حدود ۲۰ درصد تخفیف بر ارزش منصفانه بیتکوین ایجاد کند و در صورت بیعملی شبکه، این تخفیف در سالهای بعد حتی به ۶۰ درصد نیز برسد.
هرچند بسیاری از کارشناسان معتقدند جامعه بیتکوین پیش از رسیدن به چنین نقطهای اقدام به ارتقای شبکه خواهد کرد اما طرح این موضوع نشان میدهد بازار رمزارزها دیگر صرفا با هیجان و روایتهای صعودی پیش نمیرود و سرمایهگذاران در حال سنجش دقیقتر ریسکهای ساختاری هستند.
بازار بیتکوین در حال حاضر در نقطهای حساس قرار دارد؛ از یکسو ترس گسترده و کاهش اهرم میتواند زمینهساز یک بازسازی سالم و حتی بازگشت قیمتی باشد و از سوی دیگر فشارهای اقتصاد کلان و نگرانیهای بلندمدت، فضای احتیاط را تقویت کردهاند.
بهطورکلی شاید همانطور که تاریخ بارها نشان داده، زمانی که عبارت «بیتکوین مرده است» بیش از هر زمان دیگری شنیده میشود، بازار در حال آماده شدن برای فصل تازهای باشد اما اینکه این فصل صعودی خواهد بود یا ادامهای از نوسان و احتیاط، به متغیرهایی بستگی دارد که فراتر از نمودارهای قیمتی حرکت میکنند.