به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ گزارشها نشان میدهد بحران انرژی ناشی از جنگ در خاورمیانه به تدریج در حال سرایت به بخش کشاورزی جهان است و کمبود سوخت مورد نیاز ماشینآلات کشاورزی میتواند به اختلال در تولید و افزایش قیمت مواد غذایی در سطح جهانی منجر شود.
کشاورزان در بخشهایی از آسیا و اروپا میگویند با کمبود گازوئیل برای راهاندازی تجهیزات حیاتی مانند تراکتورها، کمباینها و پمپهای آبیاری مواجه شدهاند.
کارشناسان هشدار میدهند اگر این وضعیت ادامه پیدا کند، علاوه بر افزایش هزینه تولید، روند کاشت، برداشت و حملونقل محصولات کشاورزی نیز دچار اختلال خواهد شد.
بر این اساس دو هفته پس از آغاز جنگ میان آمریکا و اسرائیل با ایران، جریان صادرات نفت خام، گاز طبیعی مایع و کودهای شیمیایی از خاورمیانه با اختلال مواجه شده است. حملات به زیرساختهای انرژی و بسته شدن عملی تنگه هرمز باعث شده عرضه جهانی انرژی و نهادههای کشاورزی کاهش یابد و هزینه تولید محصولات کشاورزی افزایش پیدا کند.
کشاورزی مدرن صنعتی به شدت وابسته به انرژی است و برای انجام فعالیتهایی مانند کاشت، برداشت، حملونقل محصولات و نگهداری دام به مقدار زیادی سوخت نیاز دارد. در صورت کمبود گازوئیل، برنامههای کشاورزی که طی نسلها شکل گرفتهاند به راحتی مختل میشوند.
کارشناسان هشدار میدهند در صورت تداوم کمبود سوخت، کاشت محصولات ممکن است به تاخیر بیفتد یا کاهش یابد. همچنین محصولات رسیده ممکن است در زمین باقی بمانند و فاسد شوند و هزینه فرآوری و انتقال محصولات پس از برداشت نیز افزایش پیدا کند.
در بنگلادش بسیاری از تجهیزات آبیاری که برای کشت برنج حیاتی هستند با موتورهای دیزلی کار میکنند. دولت این کشور عرضه سوخت را به دو لیتر در روز برای هر نفر محدود کرده است.
یکی از کشاورزان منطقه رانگپور میگوید زمین دو هکتاری وی روزانه حداقل سه لیتر گازوئیل نیاز دارد اما اغلب فقط یک لیتر سوخت دریافت میکند.
به گفته وی، حدود ۴۰ درصد زمینهای کشاورزی منطقه به این پمپهای دیزلی وابسته هستند و در صورت ادامه این وضعیت، محصول «برنج بورو» که بزرگترین محصول برنج این کشور محسوب میشود با خطر جدی مواجه خواهد شد.
در فیلیپین نیز کشاورزان برنج از افزایش هزینه سوخت برای ماشینآلات برداشت شکایت دارند. برخی از آنها میگویند صاحبان کمباینها به دلیل افزایش قیمت گازوئیل هزینه بیشتری طلب میکنند و این مساله درآمد کشاورزان را کاهش میدهد. این در حالی است که فیلیپین با وجود دو فصل برداشت در سال، همچنان بزرگترین واردکننده برنج جهان محسوب میشود.
افزایش قیمت سوخت فقط کشاورزان را تحت فشار قرار نداده است. صیادان فیلیپینی نیز اعلام کردهاند به دلیل رشد قیمت گازوئیل روزانه حدود ۵۰۰ پزو (حدود ۸.۴ دلار) ضرر میکنند.
نمایندگان صنفی ماهیگیران هشدار دادهاند اگر حمایتهای دولتی به سرعت اجرا نشود، بسیاری از قایقها ممکن است فعالیت خود را متوقف کنند.
در استرالیا نیز کشاورزان تولیدکننده غلات برای فصل کاشت زمستانی با مشکلات جدی در تامین سوخت مواجه شدهاند. فدراسیون ملی کشاورزان این کشور اعلام کرده افزایش قیمت و کاهش عرضه سوخت ممکن است باعث شود بخشی از زمینها اصلا زیر کشت نرود.
در ایالت استرالیای غربی که بزرگترین منطقه تولید و صادرات غلات این کشور است، برخی تامینکنندگان سوخت مقدار کمتری از سفارش کشاورزان را تحویل میدهند و عملا سوخت را سهمیهبندی کردهاند.
در اروپا نیز قیمت سوخت کشاورزی افزایش یافته است. کشاورزان آلمانی اعلام کردهاند هزینه سوخت برای هر ۱۰۰ لیتر حدود ۳۰ یورو افزایش یافته و تراکتورهای بزرگ در روزهای پرکار بهاری تا ۲۵۰ لیتر گازوئیل مصرف میکنند. در رومانی نیز قیمت گازوئیل کشاورزی از زمان آغاز جنگ حدود ۲۵ درصد رشد داشته است.
کارشناسان اقتصادی هشدار میدهند در صورت ادامه بحران انرژی، هزینههای بالاتر تولید در نهایت به مصرفکنندگان منتقل خواهد شد و میتواند موج تازهای از تورم غذایی در جهان ایجاد کند.
به گفته تحلیلگران، اگر کشاورزان نتوانند به سوخت، کود و نهادههای مورد نیاز دسترسی داشته باشند، کاهش تولید و اختلال در زنجیره تامین مواد غذایی میتواند در ماههای آینده بازار جهانی غذا را با فشار جدی مواجه کند.