به گزارش اقتصادمعاصر؛ جنگ تحمیلی چهل روزه رژیم غاصب صهیونیستی و آمریکای جنایتکار و مواجهه جمهوری اسلامی ایران با این تخاصم، شگفتی های بسیاری را به همراه داشته است که یکی از قابل توجه ترین آنها، این است که اقتصاد ایران در این جنگ، موفق به نمایش سطحی از تابآوری شده و بسیاری را به شگفتی واداشته است. این تابآوری، نه تنها در برابر فشار حداکثری تحریمهای اقتصادی، بلکه در شرایط تهاجم نظامی مستقیم به زیرساختهای کشور نیز کارایی خود را به اثبات رسانده و الگویی متمایز را در مدیریت بحران ارائه داده است.
به عنوان نمونه، عملکرد گمرکات کشور علی رغم تمام فشارهای موجود در این ایام، بسیار قابل توجه است. تلاش های شبانه روزی گمرکات به واسطه بخشنامه های دستوری و حمایتی از سوی وزارت امور اقتصادی و دارایی منجر به آن شده که نه تنها جامعه درگیر دغدغه ها و نگرانی های حاصل از جنگ نباشند که حتی حیرت همگان را نیز برانگیزد.
از نمونه های این مقاومت اقتصادی می توان به تداوم چشمگیر روند ترخیص روزانه کالاهای اساسی، بهویژه از بنادر استراتژیک جنوب کشور اشاره کرد که با وجود قرار گرفتن در کانون شدیدترین حملات نظامی دشمن، نه تنها از فعالیت بازنایستادند، بلکه توانستند رکوردهای جدیدی در زمینه تخلیه و بارگیری کالا به ثبت برسانند. در این روزهای حساس، شهرهای بندری بندرعباس، بوشهر و چابهار که شریانهای اصلی ورود نهادههای حیاتی مانند گندم، برنج و خوراک دام به کشور محسوب میشوند، با اتکا به هماهنگی بیوقفه و شبانهروزی میان تمامی دستگاههای اجرایی، روزانه هزاران تن کالا را بدون هیچگونه اخلالی وارد چرخه توزیع ملی کردند.
در همین راستا، وزارت امور اقتصادی و دارایی با تدوین و اجرای دستورالعملهای ویژهای، فرآیند ورود کالا از گمرکات کلیدی را به صورت ۲۴ ساعته تسهیل کرد. حذف تشریفات زاید اداری و اعطای مجوزهای ترخیص فوقالعاده، بهخصوص برای کالاهای اساسی، از جمله اقدامات کلیدی ای بود که مانع از بروز هرگونه کمبود یا نوسان در بازارهای داخلی شد.
علاوه بر این، یکی دیگر از برگهای برنده تیم اقتصادی دولت در این جنگ ترکیبی اقتصادی-نظامی، فعالسازی حداکثری ظرفیتهای مناطق آزاد تجاری-صنعتی و مناطق ویژه اقتصادی از جمله چابهار، ارس، اروند، انزلی و ماکو بود. این مناطق با بهرهمندی از مزایای ویژه مانند معافیتهای مالیاتی و گمرکی، نه تنها هزینههای واردات را به طور قابل توجهی کاهش دادند، بلکه بستری امن و کارآمد را برای تخلیه و توزیع کالا در نزدیکی مرزهای زمینی فراهم آوردند. کالاهایی که وارد این مناطق میشدند، با طی کردن فرآیندهای اداری سادهشده، مستقیماً به بازار داخلی راه یافته و این امر، انعطافپذیری بیسابقهای را در تجارت خارجی کشور ایجاد کرد و مدیریت جریان کالا را در شرایط بحرانی تسهیل نمود.
تحلیلگران اقتصادی بر این باورند که آنچه این الگوی مقاومت اقتصادی را از دورههای پیشین تحریم متمایز کرده، تعمیم و تسری یافتن تابآوری اقتصادی به سطوح زیرساختی و حتی نظامی است. به عبارت دیگر، مدیریت هوشمندانه جریان کالا در اوج حملات هوایی و موشکی دشمن، نشاندهنده آن است که تئوری اقتصاد مقاومتی، از یک چارچوب نظری به یک استراتژی عملیاتی و اثباتشده در میدان عمل تبدیل شده است.
گمرک جمهوری اسلامی ایران با پیگیری وزارت اقتصاد و بخشنامه های وزیر در جنگ رمضان، کارنامه درخشانی از خود به جای گذاشت و مروری بر اهم اقدامات و دستورات این سازمان خالی از لطف نیست. «امکان لازم برای خروج کالا بدون دریافت و ارائه کد ساتا و صرفا با درج تعهد در سامانه جامع امور گمرکی با هماهنگی بانک مرکزی، لغو مصوبه تقدم ثبت سفارش بر تخلیه و قبض انبار، اخذ مجوز از مراجع ذیربط برای ترخیص 100 درصدی کالاهای اساسی اخذ مجوز تمدید 10_90 از مراجع ذیربط، ارائه تسهیلات جدید گمرکی برای سهولت در ترانزیت خارجی از مسیر ایران، دستورالعمل تسریع در ترخیص خودروهای امدادی و نجات، تسهیلات ویژه گمرکی برای ترخیص شبانهروزی دارو، تجهیزات پزشکی و مواد اولیه دارویی، تمدید پروانه فعالیت شرکتهای حمل و نقل بینالمللی تا پایان فروردین 1405، در اولویت قرار دادن ترخیص کالاهای پرخطر با رعایت سایر قوانین و مقررات، دستورالعمل چگونگی تسریع در انجام تشریفات گمرکی محمولههای سوختی، دستورالعمل ضرورت استفاده از دفاتر برای کالاهای عبوری تحت پوشش کارنهتیر، دستورالعمل گمرک در خصوص عدم شمول جریمه برای تاخیر در حاملهای عبوری و صدور دستورالعمل برای ارائه حداکثر تسهیلات گمرکی برای ترانزیت داخلی کالاها» نمونه ای از اقدامات اثرگذار گمرک برای عبور از این شرایط بوده است./مهر