به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر، آمارها نشان میدهد افزایش صادرات نفت و فرآوردههای نفتی ایالات متحده به رکوردهای جدیدی رسیده است اما این رشد، همچنان نمیتواند کمبود ایجادشده در بازار جهانی به دلیل جنگ علیه ایران را جبران کند.
بر اساس دادههای شرکت تحلیلی Kpler، صادرات نفت خام آمریکا در مسیر ثبت دو ماه بیسابقه در آوریل و مه قرار دارد و به ترتیب به ۵.۴۴ و ۵.۴۸ میلیون بشکه در روز خواهد رسید. این در حالی است که صادرات در ژانویه و فوریه، پیش از آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در ۲۸ فوریه، به ترتیب ۳.۹۴ و ۳.۸۶ میلیون بشکه در روز بوده است. بخش عمده این افزایش صادرات به بازار آسیا اختصاص یافته؛ جایی که بسته شدن عملی تنگه هرمز که پیش از درگیریها محل عبور حدود ۲۰ درصد از عرضه جهانی نفت و سوختهای پالایششده بود، فشار شدیدی بر تامین انرژی وارد کرده است.
پیشبینی میشود صادرات نفت خام آمریکا به آسیا در ماه مه به ۳.۲۹ میلیون بشکه در روز برسد، در حالی که این رقم در آوریل ۲.۲۷ میلیون بشکه در روز خواهد بود. این میزان در مقایسه با سطح پیش از جنگ، یعنی حدود ۱.۱۱ میلیون بشکه در ژانویه و ۱.۲۱ میلیون بشکه در فوریه، افزایش چشمگیری را نشان میدهد. با این حال، این رشد همچنان فاصله زیادی با جبران کاهش عرضه نفت خاورمیانه دارد. برآوردها نشان میدهد کل صادرات دریایی به آسیا در آوریل به ۱۴.۸ میلیون بشکه در روز کاهش یافته، در حالی که این رقم در مارس ۱۸.۶۳، در فوریه ۲۴.۸۷ و در ژانویه ۲۴.۲۴ میلیون بشکه در روز بوده است. به این ترتیب، بازار با کاهش حدود ۱۰ میلیون بشکه در روز نسبت به سطح پیش از جنگ مواجه است؛ کاهشی که حتی با استفاده از ذخایر نیز در بلندمدت قابل جبران نخواهد بود.
در بخش فرآوردههای نفتی نیز وضعیت مشابهی مشاهده میشود. صادرات فرآوردههای نفتی آمریکا در آوریل به ۳.۵۹ میلیون بشکه در روز افزایش یافته که از این میزان ۳۸۶ هزار بشکه به آسیا اختصاص دارد. این در حالی است که در ژانویه مجموع صادرات ۲.۸۳ میلیون بشکه در روز بوده و فقط ۱۳۲ هزار بشکه از آن به آسیا ارسال شده است. به عبارت دیگر، صادرات به آسیا ۲۵۴ هزار بشکه در روز افزایش یافته اما این رقم در مقایسه با کاهش بیش از ۱.۵ میلیون بشکهای صادرات از طریق تنگه هرمز بسیار ناچیز است. صادرات سوخت از طریق این تنگه که در ژانویه ۱.۵۸ میلیون بشکه در روز بود، در آوریل به حدود ۱۱ هزار بشکه سقوط کرده است.
افزایش صادرات انرژی آمریکا در عین حال که به نفع تولیدکنندگان این کشور است، میتواند برای مصرفکنندگان داخلی چالشبرانگیز باشد، چراکه آنها ناچارند برای تامین انرژی با خریداران خارجی رقابت کنند. همچنین تداوم این سطح از صادرات با ابهاماتی روبهرو است. بخشی از این عرضه اضافی احتمالا از طریق آزادسازی ذخایر استراتژیک تامین شده است. ایالات متحده اعلام کرده ۱۷۲ میلیون بشکه نفت خام را از ماه مارس تا ژوئیه بهصورت امانی در اختیار بازار قرار میدهد و شرکتهای دریافتکننده موظفاند این حجم را در آینده به همراه مقداری اضافه بهعنوان بهره بازگردانند.
این موضوع احتمال کاهش صادرات آمریکا در ماههای آینده، بهویژه پس از ژوئیه را تقویت میکند؛ مسالهای که در صورت ادامه بسته بودن تنگه هرمز میتواند فشار بیشتری بر بازار انرژی آسیا وارد کند. در همین راستا، دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، در اوایل آوریل اعلام کرد که واردکنندگان باید نفت خود را از آمریکا تامین کنند و تاکید کرد که این کشور منابع کافی در اختیار دارد. با این حال، دادهها نشان میدهد که این میزان عرضه، هرچند قابل توجه، برای جبران کاهش شدید صادرات خاورمیانه کافی نیست و بازار جهانی همچنان با عدم تعادل جدی مواجه است.
در مجموع، هرچند افزایش صادرات انرژی آمریکا توانسته بخشی از خلا ایجادشده در بازار را پر کند اما تداوم اختلال در مسیرهای حیاتی مانند تنگه هرمز و وابستگی به منابع محدود، نشان میدهد که بازار جهانی انرژی همچنان با ریسکهای جدی و عدم تعادل ساختاری مواجه است؛ وضعیتی که میتواند در ماههای آینده به نوسانات شدیدتر قیمت و فشار بیشتر بر مصرفکنندگان، بهویژه در آسیا، منجر شود.