به گزارش اقتصاد معاصر؛ چند روزی است که اطراف چهارراه استانبول و میدان فردوسی حالوهوایی متفاوت دارد؛ رفتوآمدها آرامتر، نگاهها دقیقتر و معاملهها پنهانتر شدهاند. اینبار موضوع نه ارز است، نه سکه؛ اسکناس نو است. بستههایی که همیشه در آستانه عید مشتری داشتند، حالا در میانه روزهای پراضطراب نقدینگی به کالایی کمیاب و گرانقیمت تبدیل شدهاند.
افزایش تقاضای مردم برای دریافت وجه نقد از بانکها چه به دلیل نگرانیهای عمومی نسبت به آینده اقتصادی، چه به خاطر نگرانی از شرایط جنگی و .... باعث شده شعب بانک ها این روزها کمی شلوغتر از قبل شود. در همین حال، بانکها نیز به دلیل محدودیتهای توزیع اسکناس، امکان تأمین تقاضای زیاد مردم را ندارند. و درست در همین خلأ، بازار سیاه اسکناس نو در سکوت رشد کرده است.
در پیادهروی باریک پشت یکی از صرافیهای قدیمی، مردی که کلاه لبهدارش را تا روی چشم کشیده، آهسته قیمت میدهد؛ آنقدر آهسته که باید نزدیکتر شد.
«بسته پنجاههزاری نو میخوای؟ نُه میلیون.»
بستهای که ارزش واقعی آن پنج میلیون تومان است، حالا تقریباً دو برابر قیمت رسمی معامله میشود.
در سایتهای فروش اینترنتی، قیمتها حتی بالاتر است. یک بسته ایرانچک 50 هزار تومانی با برچسب «شماره خشک» حدود 9 تا 10 میلیون تومان آگهی شده و نکته عجیب اینکه مشتریان واقعی زیر آگهیها حاضرند. یکی نوشته: «ترارَوَل 50 هزار تومانی، کاملاً نو، 15 میلیون و 246 هزار تومان.» دیگری بسته اسکناس 10 هزار تومانی را یکمیلیون و 650 هزار تومان قیمتگذاری کرده است.
معاملهها در گروههای تلگرامی تندتر انجام میشود.
«10 بسته 2000 تومانی کامل بانکی موجود»
و تنها چند ثانیه طول میکشد تا اولین پیام برسد: «پخ بده، قیمت؟»
وقتی با یکی از فروشندگان صحبت میکنم، دلیل گرانی را ساده و روشن توضیح میدهد:
«بانکها کمتر میدن. مردم هم میخوان پول نقد داشته باشن. این وسط بازار خودش قیمت میسازه.»
اسکناس نو در این روزها نه فقط برای هدیه دادن یا استفادههای معمول، بلکه برای ذخیره نقدی و انجام معاملات سریع مورد تقاضاست. بنابراین هر بستهای که هنوز پلاستیک بانک روی آن مانده، به کالایی سودآور تبدیل شده.
در مسیر بازگشت از چهارراه استانبول، تصویر آن بستههای منظم و پلاستیکخورده بارها در ذهنم مرور میشود؛ نمادی از بازاری که بیتابلو و بیقانون، اما با گردش مالی بالا، زیر پوست شهر نفس میکشد.
بازاری که هر بسته آن، فشردهای از شرایط خاص نقدینگی این روزهاست؛ جایی که کمبود رسمی، مسیر دلالی را پهنتر از همیشه کرده است./تسنیم