به گزارش اقتصاد معاصر؛ به نقل از سیانان؛ با ورود جنگ در ایران به هفته دهم و بدون چشمانداز روشنی برای پایان، ترافیک کشتیرانی در خلیج فارس و تنگه هرمز به طور کامل تغییر شکل داده و بازارهای جهانی و زنجیرههای تأمین نفت خام، گاز طبیعی، کود و سایر محصولات اساسی را به شدت مختل کرده است.
به گزارش Lloyd's List Intelligence، (لویدز لیست) پیش از آنکه ایالات متحده و اسرائیل حملات خود را علیه ایران در اواخر فوریه آغاز کنند، معمولاً ماهانه حدود 3000 فروند کشتی از تنگه هرمز عبور میکردند. دادههای شرکت تحلیلی «Kpler» نشان میدهد که نفتکشهای عبوری صادرات تقریبی 15 میلیون بشکه در روز نفت خام و سایر فرآوردههای نفتی را حمل میکردند که به اندازه یکپنجم تجارت جهانی نفت است.
اما از زمان آغاز جنگ، ترافیک به حداقل کاهش یافته و بر اساس دادههای Kpler، تنها 191 فروند کشتی در کل ماه آوریل ثبت شده است. دیمیتریس آمپاتزیدیس، مدیر ریسک و انطباق دریایی در کپلر گفت: اختلال فعلی در تنگه هرمز هم سریع و هم بیسابقه است.
اما به طور کلی، ترافیک هرمز در دو ماه گذشته حدود 5 درصد میانگین قبل از جنگ بوده که منجر به کمبود فرآوردههای نفتی تصفیه شده، به ویژه در آسیا شده است. با وجود اختلال چشمگیر، تعداد کمی از کشتیها هنوز از طریق تنگه در حال ورود و خروج از خلیج فارس هستند. اما کارشناسان میگویند تعداد کشتیهای خروجی بیشتر از ورودی است، که نشان میدهد اپراتورهای کشتیرانی با اجتناب کامل از منطقه به دنبال کاهش ریسک هستند.
آمپاتزیدیس در مصاحبهای به سیانان گفت: «هنوز بیش از 800 فروند کشتی در خلیج فارس وجود دارد، اما اصطلاح سرگردان برای همه آنها مناسب نیست. بسیاری از کشتیهای منطقهای، به ویژه اپراتورهای ایرانی و خلیج فارس، در مسیرهای محلی به طور عادی به فعالیت خود ادامه میدهند.
عرض تنگه در باریکترین نقطه حدود 24 مایل (38.6 کیلومتر) است که یک نقطه تنگنا ایجاد میکند و ایران توانسته است با اعمال کنترل بیشتر بر کشتیرانی جهانی و تهدید کشتیها بدون نیاز به گشتزنی در منطقه وسیع، از آن بهرهبرداری کند.
از آن زمان، سپاه پاسداران نقشهای منتشر کرده است که مسیرهای جایگزین برای عبور از طریق تنگه هرمز را نشان میدهد که ترافیک را از آبهای سرزمینی ایران و در کنار جزیره لارک هدایت میکند و بررسی توسط نیروی دریایی و مقامات بندری ایران را امکانپذیر میسازد. سپاه پاسداران همچنین به اصطلاح «منطقه خطرناک» را در بخشی از تنگه که قبلاً کریدور اصلی کشتیرانی سازمان بینالمللی دریانوردی (IMO) بود، علامتگذاری کرد.
آمپاتزیدیس گفت: «خط رسمی IMO تقریباً به طور کامل رها شده است. در عوض، بیشتر کشتیها اکنون از مسیری در امتداد خط ساحلی ایران استفاده میکنند. در همان زمان، سهم قابل توجهی از ترافیک "تاریک" باقی میماند، به این معنی که کشتیها خارج از هر کریدور قابل تأییدی فعالیت میکنند.»
ایالات متحده در 13 آوریل یک محاصره دریایی برای کشتیهای ورودی یا خروجی از بنادر و مناطق ساحلی ایران اعلام کرد. با این حال، آخرین دادههای حمل و نقل نشان میدهد که بیشتر کشتیهایی که در روزهای اخیر از تنگه هرمز عبور کردهاند، مسیر تعیین شده توسط مقامات ایرانی را طی کردهاند و حدود نیمی از آنها محمولههای خود را در بنادر ایران واز محاصره آمریکا عبور کردند.
«یوانیس پاپادیمیتریو»، تحلیلگر ارشد حمل بار در شرکت داده ورتکسا گفت: «ژاپن و کره جنوبی واردکنندگان بزرگ نفت خام عربستان و خاورمیانه بودند و میدانید، با نگاه به بقیه آسیا - به جز چین - میتوانیم تأثیر بزرگ و کاهش واردات را ببینیم.»
پاپادیمیتریو خاطرنشان کرد که کل صنعت کشتیرانی در تلاش است تا صادرات را از مناطق جایگزین افزایش دهد تا نفت را جابهجا کند و مهمتر از همه، از بیکار شدن میلیونها نفر جلوگیری کند؛ همچنین اگر این وضعیت طولانی شود، شاهد از دست رفتن حجمی از نفت خواهیم بود که از هیچ جای دیگری قابل جایگزینی نیست./تسنیم