به گزارش اقتصاد معاصر؛ با به نتیجه نرسیدن اقدام نظامی ترامپ، وی به محاصره دریایی روی آورد، اما این بار، تهران و پکن ابزاری جدید برای خنثیسازی این تهدید در اختیار دارند: کریدورهای زمینی و ریلی که میتوانند زنجیره محاصره دریایی را بشکنند.براندون ویکرت، تحلیلگر امنیت ملی آمریکا، در ارزیابی خود صریح اذعان کرده است که محاصره دریایی واشنگتن در برابر ایران محکوم به شکست است. به گفته وی، ایران به سادگی میتواند نفت خود را از طریق خطوط راهآهن بازسازیشده و مسیرهای زمینی به اصلیترین مشتری خود یعنی چین ارسال کند. ویکرت تأکید کرده که در چنین سناریویی، چینیها نیز همکاری خود را برای کمک به ایران در مقاومت در برابر فشارهای غرب ادامه خواهند داد.
تجربیات اخیر از جنگ در غرب آسیا (جنگ تحمیلی سوم) و مسدود شدن تنگه هرمز، برتریهای مسیر ریلی چین-اروپا را به اثبات رسانده است. در حالی که حملونقل دریایی با افزایش قیمت سوخت و حملونقل هوایی با اختلالات جدی مواجه شده، قطارهای باری چین-اروپا توانستند با رشد ۳۱.۷ درصدی تعداد قطارها در آستانه بحران، پایداری خود را نشان دهند.این مسیر با عبور از مناطق امنتر و حساسیت کمتر به نوسانات انرژی، به یک جایگزین مطمئن و اقتصادی برای کریدورهای سنتی تبدیل شده است.
فراتر از مسیرهای آسیای میانه، ابتکار جدیدی در مرزهای شرقی ایران شکل گرفته است. منطقه آزاد ریمدان در مرز مشترک ایران و پاکستان، آماده میزبانی از کریدور اقتصادی چین-پاکستان (CPEC) است. این پروژه ۶۰ میلیارد دلاری که بخشی از طرح کلان «یک کمربند، یک جاده» (BRI) محسوب میشود، بنادر گوادر و کراچی را به غرب چین متصل میکند.با فعال شدن این مسیر، ایران میتواند بدون نیاز به تردد از تنگه هرمز و در امان از گشتهای دریایی آمریکا، کالاهای اساسی و انرژی خود را به چین صادر کرده و نیازهای ضروری خود را تأمین کند. سرپرست منطقه آزاد ریمدان شکری بلوچ، از ورود محمولههای برنج و صادرات قیر در همین مسیر خبر داده است که نشان از عملیاتی شدن این کریدور جدید دارد.
آمارهای رسمی حکایت از رشد قابلتوجه ترانزیت ریلی میان دو کشور دارد. تعداد قطارهای ترانزیتی چین به ایران از مرز ۶۰ رام در سال گذشته عبور کرده و به گزارش بلومبرگ، پس از محاصره دریایی سرویسهای ریلی چین به ایران از یک قطار در هفته به دو الی سه قطار در هفته رسیده است.کریدور شرق-غرب که ایران را از طریق آسیای میانه به چین متصل میکند، به یکی از فعالترین مسیرهای لجستیکی-ترانزیتی منطقه تبدیل شده است.کارشناسان معتقدند که صرفاً مدیریت ترانزیت کالا در این مسیر (با تمرکز بر مسیر چین-اروپا) میتواند درآمد سالانه یک میلیارد دلاری برای ایران به همراه داشته باشد.
با این حال، کریم نائینی، کارشناس ترانزیت، نسبت به اجرایی نشدن توافقات سفرهای پرشمار مقامات ایرانی به چین هشدار میدهد و میگوید که رفتار نوسانی و بیثباتی تصمیمگیری در ایران، رابطه دو ملت را در سطح غیرقابلقبولی نگه داشته است.در شرایطی که محاصره دریایی آمریکا تشدید میشود، جمهوری اسلامی ایران با تکیه بر کریدورهای زمینی و مشارکت در ابرپروژههای ریلی چین، نهتنها در حال شکستن دیوار تحریم است، بلکه مدل جدیدی از تابآوری اقتصادی و اتصال ژئوپلیتیکی را به نمایش میگذارد./فارس