به گزارش اقتصاد معاصر و به نقل از دیلی پاکستان؛ یک تغییر عمده در عرصه دیپلماسی و اقتصاد میان پاکستان و ایران در حال وقوع است، آن هم پس از سفر وزیر کشور پاکستان به کشور همسایه. این مقام ارشد امنیتی پاکستان با اسکندر مومنی، وزیر کشور ایران دیدار کرد و تجارت مرزی بر گفتگوهای سطح بالای اخیر میان دو طرف، با هدف تقویت ارتباطات منطقهای و همکاری ترانزیتی، غالب بود.
این تحولات پس از سفر غیرمنتظره و بدون برنامه محسن نقوی، وزیر کشور پاکستان به تهران صورت میگیرد. این سفر از پیش برنامه ریزی نشده بلافاصله توجه محافل دیپلماتیک را جلب کرد. نقوی در این سفر، جلسات عمیقی با همتای ایرانی خود برگزار کرد که بر روابط دوجانبه، هماهنگی امنیت مرزی و مکانیسمهای تسهیل تجارت متمرکز بود.
مومنی تأیید کرد که هر دو طرف اهمیت راهبردی بالایی برای افزایش تجارت فرامرزی قائل هستند و آن را یکی از مهمترین محورهای مذاکرات توصیف کرد؛ به گفته وی، دو طرف در مورد ضرورت فوری اصلاحات عملی برای تسریع جریان تجارت به درک مشترک رسیدند. این اصلاحات شامل سادهسازی رویهها، رفع تنگناهای بوروکراتیک و روانسازی عملیات ترانزیتی است که مدتهاست مبادلات اقتصادی بین پاکستان و ایران را کند کرده است.
در مذاکرات همچنین امکان ایجاد نقاط جدید گذرگاه مرزی بررسی شد؛ اقدامی که میتواند دروازههای تجاری رسمی را بهطور چشمگیری تغییر دهد و جابجایی قانونی کالا را در آنسوی مرزها افزایش دهد.این گفتگوها با چشمانداز تجارت منطقهای پاکستان که به سرعت در حال تحول است، همسو میباشد. اوایل این ماه، اسلامآباد چارچوب ترانزیتی جدیدی را رونمایی کرد که به کالاهای ایرانی اجازه میدهد از طریق بنادر بزرگ پاکستان از جمله گوادر و کراچی عبور کرده و به مسیرهای کشتیرانی بینالمللی دسترسی پیدا کنند.
طبق سیاست بلندپروازانه «ترانزیت کالا از طریق پاکستان 2026» که توسط وزارت بازرگانی وضع شده، شش کریدور تجاری اختصاصی بهطور خاص برای ایران فعال شده است. این مسیرها طوری طراحی شده است که صادرات ایران بتواند از طریق بنادر پاکستان به بازارهای جهانی برسد، واردات از طریق مسیرهای ترانزیتی ساده شده به ایران جریان یابد و جابجایی سازمانیافتهتر کالا در سراسر مرزها انجام شود؛این اقدام بهطور گسترده به عنوان گشایشی اقتصادی راهبردی برای ایران تلقی میشود که همچنان با تحریمهای آمریکا و فشارهای بینالمللی با محدودیتهای بزرگی در تجارت دریایی روبروست.
فراتر از تجارت، به نظر میرسد نقش پاکستان در دیپلماسی منطقهای به سرعت در حال گسترش است. گزارشها حاکی از آن است که اسلامآباد در تلاشهای میانجیگرانه مربوط به تنشهای ایران و آمریکا درگیر شده که این موضوع جایگاه آن را در مباحث ژئوپلیتیک منطقهای بالاتر میبرد.در ماههای اخیر و به دنبال تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونی به ایران، پاکستان ارتباطات دیپلماتیک خود را برای پایان دادن به درگیری تشدید کرده است. سفرهای پرمخاطب به تهران با حضور شخصیتهای بلندپایهای مانند اسحاق دار، معاون نخستوزیر، ژنرال عاصم منیر، فرمانده ارتش و محسن نقوی، وزیر کشور انجام شده است؛ این تحولات میتواند نقطه عطفی در روابط پاکستان و ایران محسوب شود، به طوری که هر دو کشور به سمت یکپارچگی عمیقتر در تجارت، ترانزیت و همکاری راهبردی حرکت میکنند.
در میان تغییر ائتلافهای منطقهای، فشار تحریمها بر ایران و واقعیتهای ژئوپلیتیکی در حال تغییر، پاکستان و ایران به نظر میرسد وارد فاز همگرایی اقتصادی نزدیکتر و هماهنگی راهبردی بیشتری میشوند که تجارت مرزی به عنوان نیروی محرکه اصلی در حال ظهور است./ تسنیم