به گزارش اقتصاد معاصر؛ بازار برنج در آسیا این روزها متشنجترین روزهای خود را تجربه میکند. قیمت برنج به بالاترین سطح خود در بیش از یک سال اخیر رسیده و صادرات هند به عنوان بزرگترین تأمینکننده برنج جهان، با کاهش چشمگیری مواجه شده است.
بر اساس گزارش بلومبرگ، قیمت برنج سفید تایلندی که مرجع تعیین قیمت جهانی محسوب میشود، ۵ درصد افزایش یافته و به ۴۴۶ دلار در هر تن رسیده است. این بالاترین رقم از فوریه ۲۰۲۵ (بهمن ۱۴۰۳) تاکنون است و سومین هفته متوالی است که قیمتها صعودی میشوند.
پیشبینی وزارت کشاورزی آمریکا نشان میدهد تولید جهانی برنج در موسم ۲۰۲۷-۲۰۲۶ برای اولین بار در ۱۱ سال اخیر کاهش خواهد یافت.
بر اساس این گزارش، علت اصلی بحران، جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران و در پی آن، اختلال در تأمین سوخت و کودهای شیمیایی است. بسته شدن تنگه هرمز توسط ایران در واکنش به حملات، عملاً صادرات گاز و کود از کشورهای حاشیه خلیج فارس را متوقف کرده است.
کشاورزان جنوب شرق آسیا اکنون با دو مشکل اساسی روبرو هستند: از یک سو قیمت سوخت ماشینآلات کشاورزی و حمل محصولات سر به فلک کشیده و از سوی دیگر، قیمت کودهای شیمیایی (به ویژه اوره و نیتروژن) حدود ۸۰ درصد افزایش یافته است. بسیاری از کشاورزان ممکن است به دلیل نبود صرفه اقتصادی، کشت برنج را رها کنند.
هند که بزرگترین صادرکننده برنج در جهان است، این روزها با تهدید جدیتری روبروست. پیشبینی میشود بارندگیهای فصلی در هند کمتر از حد نرمال باشد. پدیده اقلیمی «ال نینو» که قرار است امسال تأثیر خود را بگذارد، رطوبت را از مزارع میگیرد و محصولات را میخشکاند.
اما مهمتر از همه، هزینه حمل است. نشریه «فایننشال اکسپرس» هند گزارش داده است که ارزش صادرات برنج هند در ماه گذشته ۶ درصد کاهش یافته و به ۱.۰۱ میلیارد دلا رسیده است. صادرکنندگان هندی میگویند قبلاً کرایه حمل هر کانتینر ۲۵ تنی به منطقه خلیج فارس حداکثر ۵۰۰ دلار بود، اما پس از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، این رقم به ۵۰۰۰ دلار جهش کرده است.
کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس اکنون از طریق سه دروازه اصلی به تجارت خود ادامه میدهند: بندر جده در عربستان (از طریق دریای سرخ)، بندرهای صحار و صلاله در عمان، و بندرهای خورفکان و فجیره در امارات (هر دو از طریق دریای عرب) . همه این مسیرها به شبکه گستردهای از کامیونها و قطارها متصل میشوند که کالاها را در خشکی توزیع میکنند، اما هزینههای سرسامآور و کاهش چشمگیر حجم تجارت، فشار سنگینی بر اقتصاد این کشورها وارد میکند.
نکته نگرانکنندهتر این است که کشورهای خلیج فارس و خاورمیانه، مقصد حدود ۷۰ درصد از صادرات برنج باسماتی هند هستند. با بسته شدن مسیرهای دریایی به دلیل جنگ، صادرکنندگان هندی عملاً یک بازوی اصلی تجارت خود را از دست دادهاند. در مقابل، صادرات برنج معمولی هند (غیر باسماتی) که عمدتاً به آفریقا، آمریکا و اروپا میرود، هنوز تحت تأثیر قرار نگرفته است.
قیمت برنج در آسیا به دلیل ترکیبی از عوامل طبیعی (ال نینو) و بحرانهای انسانی (جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران) در حال افزایش است. اختلال در زنجیره تأمین سوخت و کود و افزایش نجومی هزینه حملونقل دریایی، سه ضلعی از مشکلاتی هستند که سفره مردم آسیا و خاورمیانه را نشانه گرفتهاند./فارس