ابوالفضل ظهرهوند، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی در گفتوگو با خبرنگار اقتصاد معاصر در ارتباط با این که اولویت اقتصادی ایران پس از توافق احتمالی چیست و اگر عایدیای از این توافق حاصل شود در چه زمینههایی خواهد بود، اظهار داشت: ایران با آن ۵ شرطی که در واقع مطرح کرده، توپ را به زمین طرف آمریکایی انداخته است. حالا باید دید ترامپ، این شرایط را میپذیرد یا نه؟ اگر بپذیرد، بر اساس محورهایی که فعلا مطرح شده، موضوع رفع کامل توقف جنگ در همه حوزهها، مساله رفع محدودیتهای دریایی، خروج سربازان آمریکایی از منطقه و همچنین آزادسازی داراییهای ما مطرح است.
وی افزود: گفته میشود که در مرحله اول باید نیمی از داراییهای ما آزاد شود؛ رقمی که ۱۲ میلیارد دلار گفته شده (۲۴ میلیارد دلار در کل بلوکه شده است)؛ البته ما در کشورهای دیگر هم داراییهایی داشتیم که آمریکا آنها را بلوکه کرده بود و آنها هم باید محاسبه شوند. ما اموالی داشتیم که حتی مربوط به قبل از انقلاب بوده و پس از انقلاب بلوکه شدهاند که با احتساب سود، الان باید رقم قابل توجهی باشد. همچنین پولهایی وجود داشته که در دوره دولت نهم و دهم باقی مانده بود و گفته میشود بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار بوده و آقای احمدینژاد اعلام کرد و هیچکس آن را تکذیب نکرده است. پس از آن نیز پول نفت ما در بسیاری از کشورها بلوکه شده است که باید همگی حساب شود. اینجا یک عدم صداقتی وجود دارد که باید مسوولان آن را توضیح دهند. نکته بعدی این است که آمریکاییها گفتهاند ۱۲ میلیارد دلار را پرداخت میکنند و بعد تا یک ماه همین وضعیت دنبال میشود و پس از آن شاید درباره موضوعات دیگر از جمله بحث هستهای صحبت شود. تا آن زمان صحبتی در این خصوص نخواهد بود.
وی در ارتباط با آخرین وضعیت مدیریت ایران بر تنگه هرمز و این که آیا گزارشی از وزارت خارجه در این خصوص دریافت کردهاند یا خیر، تصریح کرد: در هر صورت، تنگه در اختیار نیروهای میدانی است که اشراف کامل بر آن دارند و کنترل آن نیز در دست آنهاست. این کنترل یکی از محورهای اصلی توافق محسوب میشود. حالا اینکه این کنترل و نظارت دقیقا در کجای توافق قرار میگیرد، مشخص نیست اما در مجموع گفته میشود ایران نظارت چند کشور را پذیرفته است. اما من چنین چیزی را نشنیدهام. اخباری که از بیرون منتشر شده حاکی از آن است که این کنترل با یک تیم نظارتی خواهد بود اما این که این تیم شامل چه کشورهایی است، چگونه عمل میکند و اساسا این اخبار چقدر صحت دارد، من اطلاعی ندارم. صرفا آنچه را فضای بیرونی دریافت کردهام بیان میکنم. در مجموع معتقدم اگر همین چهار یا پنج محور به صورت عملیاتی اجرا شود، به نوعی تثبیت دستاوردهای ما در این جنگ خواهد بود؛ بنابراین باید منتظر ماند و دید واکنش طرف آمریکایی چه خواهد بود.
نماینده مردم تهران در پاسخ به این سوال که تا زمان آغاز مذاکرات هستهای، برای پدافند غیرعامل اقتصادی چه تدابیری اندیشیده شده، تاکید کرد: صرف این که طرف مقابل این چند شرط را بپذیرد، به نظر من اثرات روانی مهمی خواهد داشت. من اطمینان دارم بخشی از عناصر نفوذی و توطئهگر که در داخل باعث افزایش سطح عمومی قیمتها شدهاند، عملا خنثی خواهند شد و قیمتها کاهش پیدا میکند. نکته دیگر این است که ایران در مذاکرات ضمنی نیز غرامت خود را دریافت خواهد کرد و این اتفاق خواهد افتاد. همین ۱۲ میلیارد دلاری که گفته میشود آزاد خواهد شد، میتواند بخشی از هزینههای ما را پوشش دهد؛ البته به شرط آنکه دولت این پول را درست مدیریت کند و آن را دوباره در اختیار واردکنندگان شکر، گوشت، مرغ و این مسائل قرار ندهد.
وی در پاسخ به این سوال که آیا نامی از این کشورها مطرح شده یا خیر، گفت: قطر یکی از این کشورهاست. درباره کشورهای دیگر فعلا صحبتی نمیکنم. اگر منابع داخل کشور آزاد شود، محاصره اقتصادی رفع شود و فروش نفت روانتر انجام گیرد، بهعلاوه با توجه به این که قیمت نفت در این مدت زیر ۹۰ دلار نخواهد بود، ما حداقل ۴۰ دلار سود بیشتر در هر بشکه نفت خواهیم داشت. تقاضای بازار نیز بسیار بالاست و هر مقدار نفت صادر کنیم، امکان دریافت درآمد آن وجود دارد. همچنین دیگر نباید با موضوع بلوکه شدن پولها و تحریمهای بانکی مواجه باشیم. از این منظر، معتقدم نه فقط میتوان آسیبهای اقتصادی را خیلی سریع جبران کرد، بلکه اقتصاد کشور میتواند بسیار روانتر و بهتر عمل کند. به اعتقاد من، افرادی که اکنون سرمایههای خود را به شکل طلا، دلار و موارد مشابه نگه داشتهاند، باید آنها را بفروشند، چون این بازارها با سقوط مواجه خواهند شد. این مساله میتواند فشار را خیلی سریع از روی مردم بردارد.