به گزارش اقتصاد معاصر؛ افزایش تنشهای نظامی و سیاسی در منطقه غرب آسیا، زنجیرهای از مشکلات اقتصادی را رقم زده که دامن گیر بخش حمل و نقل و گردشگری در کشورهای عربی شده است.
همزمان با نزدیک شدن به عید قربان و آغاز فصل تعطیلات تابستانی، هزینههای سفر و اقامت در این کشورها به شدت افزایش یافته و فشار سنگینی بر بودجه خانوادههای عرب وارد کرده است.
بر اساس گزارش شبکه خبری الجزیره، سه عامل اصلی این بحران عبارتند از: افزایش بیسابقه قیمت سوخت در بازارهای جهانی، بالا رفتن هزینههای بیمه سفر و اختلال جدی در مسیرهای ناوبری هوایی منطقه. این عوامل دست به دست هم دادهاند تا سفر در آستانه عید قربان برای بسیاری از خانوادهها غیرقابل تحمل شده است.
در این گزارش وضعیت گردشگری در هفت کشور عربی شامل قطر، کویت، لبنان، اردن، سوریه، الجزایر و مغرب مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج نشان میدهد که قیمت بلیت هواپیما در این کشورها تحت تأثیر پیامدهای جنگ اخیر و تغییر مسیرهای پروازی، در برخی نقاط بین ۱۰ تا ۳۰ درصد جهش پیدا کرده است.
اما قضیه برای سوریه بسیار وخیمتر است. در این کشور به دلیل محدودیتهای شدید پروازی و تحریمهای هوایی، قیمت بلیت تا چند برابر نسبت به قبل از تنشها افزایش یافته و عملاً سفر هوایی برای شهروندان عادی به یک کالای لوکس تبدیل شده است.
افزایش هزینه حمل و نقل هوایی تنها مشکل خانوادهها نیست. هزینه اقامت در هتلها نیز صعودی چشمگیر داشته است. بررسی نرخها نشان میدهد که هر شب اقامت در کشورهای عربی بسته به سطح رفاه و موقعیت هتل، از ۳۰ دلار برای یک آپارتمان معمولی و ساده شروع شده و تا ۴۵۰ دلار برای سوئیتهای لوکس و هتلهای پنج ستاره ادامه مییابد. تورم جهانی و رشد هزینههای انرژی دو محرک اصلی این گرانی عنوان شده است.
اما مهمترین تغییر در الگوی سفر شهروندان قطری مشاهده میشود. الجزیره در گزارش خود به این نکته اشاره کرده که تنشهای منطقهای، رفتار مسافرتی مردم قطر را در تعطیلات عید قربان امسال کاملاً دگرگون کرده است.
بسیاری از خانوادههای قطری اکنون ترجیح میدهند به جای خرید بلیت پروازهای طولانی و پرهزینه، در داخل کشور خود بمانند یا اگر مجبور به سفر هستند، از راه زمینی و با خودروی شخصی به کشورهای همسایه در حوزه خلیج فارس بروند.
دلیل این تغییر رویکرد ساده است. مردم قطر سفرهای داخلی یا جادهای به کشورهای همسایه را بسیار کمریسکتر از پروازهای هوایی میدانند. این نگرانی ریشه در تجربه تلخ ماههای گذشته دارد. اواخر فوریه سال جاری که جنگ علیه ایران آغاز شد، فرودگاههای منطقه بسته شد و هزاران پرواز لغو گردید. خاطره افرادی که روزها در فرودگاهها سرگردان ماندند یا بلیتهای خود را از دست دادند، هنوز در ذهن مسافران قطری زنده است.
این تغییر ذائقه گردشگری، هتلهای قطر و کویت را نیز مجبور به تغییر استراتژی کرده است. با کاهش چشمگیر تعداد مسافران خارجی، این هتلها برای پر کردن ظرفیت خالی خود به سمت جذب گردشگر داخلی حرکت کردهاند. ارائه تخفیفهای ویژه برای شهروندان محلی، بستههای اقامتی ارزان قیمت و تبلیغات گسترده در رسانههای داخلی، ابزارهایی است که هتلداران برای بقا در این شرایط دشوار به کار گرفتهاند.
یک شهروند قطری در گفتوگو با الجزیره شرح داده است: «بسیاری از خانوادهها نگران تحولات ناگهانی هستند. کسی نمیداند فردا چه خبر میشود. ممکن است آتشبس بشکند و دوباره فرودگاهها بسته شود. به خاطر همین خیلی از اقوام و دوستان من امسال برنامه سفر خود را کنسل کردهاند یا اگر بخواهند بروند، حتماً از راه زمینی سفر میکنند تا اگر مرز بسته شد، حداقل ماشین شخصی خودشان را داشته باشند.»
تحلیلگران اقتصادی معتقدند این بحران نشانه آشکاری از تأثیر مستقیم تنشهای سیاسی و امنیتی بر زندگی روزمره مردم منطقه است. تا زمانی که اعتماد به ثبات اوضاع بازنگردد، صنعت گردشگری کشورهای عربی با رکود عمیقی مواجه خواهد بود و خانوادههای عرب مجبورند تعطیلات خود را یا در خانه بمانند یا با هزینههای بسیار بالاتری نسبت به سالهای گذشته سپری کنند./فارس