به گزارش اقتصاد معاصر؛ یکی از دغدغههای اصلی قشر کارگر در بازار کار، ترس از بیکاری ناگهانی و اخراجهای سبکسرانه بدون دلیل موجه است. بسیاری از کارفرمایان با بهانهتراشیهای مختلف و ایجاد شرایط دشوار، تلاش میکنند نیروی کار را به زور از سمت خود عزل کنند. در چنین شرایطی، شناخت دقیق حقوق قانونی، میتواند سپری محکم در برابر این اجحافها باشد.
وحید حاجیزاده، کارشناس روابط کار، با تبیین قوانین حاکم بر فرآیند اخراج، به این پرسش پاسخ داد که آیا کارفرما در صورت اخراج بدون دلیل، موظس به پرداخت خسارت خاصی علاوه بر حقوق معوقه است یا خیر؟
کارشناس روابط کار تأکید کرد: در موارد اخراج موجه، کارگر مستحق دریافت «مزایای سنوات» است و در اخراج غیرموجه، حکم «بازگشت به کار» همراه با دریافت حقوق معوقه از تاریخ اخراج تا بازگشت صادر میشود.
حاجیزاده اظهار کرد: بر اساس قانون کار، پیشبینی خاصی تحت عنوان «خسارت اخراج» برای جبران معنوی یا دیگر ضرر و زیانها بعمل نیامده است؛ اما مراجع حل اختلاف بسته به ماهیت اخراج، دو حکم متفاوت صادر میکنند که هر کدام حقوق مالی مشخصی برای کارگر دارد.
وی افزود: در صورتی که مراجع رسیدگیکننده، اخراج کارگر را «موجه» تشخیص دهند (یعنی کارفرما دلیل قانونی و مستندی برای اخراج داشته باشد)، طبق قانون، به ازای هر سال سابقه کار، معادل 30روز حقوق پایه تحت عنوان «مزایای سنوات خدمت» به کارگر تعلق میگیرد. این مبلغ در واقع جبرانکننده زحمات سالها کار است و کارگر دیگر به شغل بازنمیگردد.
کارشناس روابط کار با تأکید بر حمایت قانون از کارگران در موارد اخراج سبکسرانه خاطرنشان کرد: اما در اکثریت پروندههایی که کارفرمایان بدون دلیل موجه و تنها به بهانههای واهی نیروی کار را اخراج میکنند، مراجع حل اختلاف اخراج را «غیرموجه» تشخیص میدهند. در این حالت، حکم صادره «بازگشت به کار» است.
حاجیزاده تصریح کرد: کارگر اخراجشده نه تنها به جای خود بازمیگردد، بلکه کارفرما موظف است تمام «حقالسعی» (حقوق و دستمزد) کارگر را از تاریخ اخراج تا تاریخ بازگشت مجدد به کار، به او پرداخت کند. این یعنی کارفرما نمیتواند با اخراج سبکسرانه، از پرداخت حقوق ماهها کارکرد کارگر فرار کند.
در پایان، کارشناس روابط کار به کارفرمایانی که سعی در اجحاف حقوق کارگران دارند هشدار داد که نظام حقوقی ایران، به ویژه در تشخیص عدم توجیه اخراجهای بیدلیل، کاملاً به نفع کارگر عمل میکند و کارفرما را مجبور به جبران کامل خسارات مالی ناشی از بیکاری قسرانی میکند. همچنین از کارگران خواسته شد در صورت مواجهه با اخراجهای بیدلیل، با مراجعه به شوراهای حل اختلاف و ارائه مستندات، از حقوق قانونی خود دفاع کنند./ تسنیم