به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ بازارهای مالی آمریکا در آستانه یکی از بزرگترین موجهای عرضه اولیه سهام در تاریخ خود قرار دارند. پس از ورود اسپیسایکس به بازار، اکنون نگاه سرمایهگذاران به دو غول هوش مصنوعی، یعنی اوپنایآی (سازنده ChatGPT) و آنتروپیک (سازنده Claude)، دوخته شده است. ارزش این شرکتها به اندازهای بالاست که ورود احتمالی آنها به بورس میتواند ساختار و توازن بازار سهام آمریکا را تحت تاثیر قرار دهد.
اسپیسایکس بهعنوان نخستین شرکت در این موج، موفق شد در عرضه اولیه خود ۷۵ میلیارد دلار سرمایه جذب کند و ارزش کل شرکت را به حدود ۱.۸ تریلیون دلار برساند. این رقم بهتنهایی از ارزش بازار بسیاری از شرکتهای بزرگ جهان فراتر میرود. موفقیت این عرضه اولیه باعث شده است بسیاری از تحلیلگران آن را آزمونی بزرگ برای بازار سرمایه بدانند؛ آزمونی که توان سرمایهگذاران در جذب چنین حجم عظیمی از سهام جدید را مشخص خواهد کرد.
در کنار اسپیسایکس، گزارشها نشان میدهد ارزش آنتروپیک و اوپنایآی نیز میتواند از مرز یک تریلیون دلار عبور کند. اگر این دو شرکت نیز وارد بورس شوند، مجموع ارزش سه عرضه اولیه بزرگ به حدود ۴ تریلیون دلار خواهد رسید. برای درک بهتر این عدد کافی است بدانیم این رقم معادل حدود ۶ درصد کل ارزش بازار سهام آمریکا است؛ رقمی که میتواند یکی از بزرگترین افزایشهای تاریخ بازار سرمایه را رقم بزند.
اما سوال اصلی این است که آیا بازار میتواند این حجم از سهام جدید را جذب کند؟ برخی کارشناسان معتقدند فعلا شرایط برای جذب این عرضههای عظیم مناسب است. بر اساس برآوردهای گلدمن ساکس، شرکتهای آمریکایی در سال جاری حدود ۱.۱ تریلیون دلار سهام جدید وارد بازار خواهند کرد. این رقم شامل عرضههای اولیه و همچنین فروش سهام توسط شرکتهای بورسی برای تامین سرمایه است. بهعنوان مثال، آلفابت، شرکت مادر گوگل، اخیرا حدود ۸۵ میلیارد دلار سرمایه جدید جذب کرده است.
در مقابل، پیشبینی میشود شرکتهای آمریکایی در همین سال حدود ۱.۳ تریلیون دلار از سهام خود را بازخرید کنند. بازخرید سهام به این معناست که شرکتها بخشی از سهام خود را از بازار جمعآوری میکنند. بنابراین مقدار سهامی که از بازار خارج میشود هنوز بیشتر از مقدار سهامی است که وارد بازار میشود. همین موضوع باعث شده بسیاری از تحلیلگران معتقد باشند که در حال حاضر نقدینگی کافی برای جذب عرضههای جدید وجود دارد.
با این حال، همه کارشناسان خوشبین نیستند و نگرانی اصلی به سالهای آینده مربوط میشود. معمولا پس از عرضه اولیه سهام، دورهای به نام «قفلشدگی» وجود دارد که طی آن سهامداران اولیه و کارکنان شرکت اجازه فروش سهام خود را ندارند اما پس از پایان این دوره، حجم بزرگی از سهام وارد بازار میشود. تجربه تاریخی نشان داده که بخش عمده عرضه واقعی سهام شرکتها نه در روز عرضه اولیه، بلکه ماهها و حتی سالها بعد اتفاق میافتد.
تحلیلگران هشدار میدهند که اگر اسپیسایکس، اوپنایآی و آنتروپیک همزمان وارد این مرحله شوند، بازار ممکن است با فشار فروش سنگینی روبهرو شود. به همین دلیل برخی کارشناسان معتقدند چالش اصلی نه در سال ۲۰۲۶، بلکه در سال ۲۰۲۷ و پس از آن ظاهر خواهد شد.
از سوی دیگر، والاستریت در حال حاضر شاهد یک رکورد تاریخی در جذب سرمایه است. طبق آمار موسسه LSEG، شرکتها از ابتدای سال تاکنون حدود ۴.۷ تریلیون دلار از طریق بازار سهام، اوراق بدهی و وامهای بانکی جذب سرمایه کردهاند. این رقم نسبت به سال گذشته حدود ۷ درصد افزایش داشته و یک رکورد تاریخی محسوب میشود.
بخش بزرگی از این سرمایه به پروژههای مرتبط با هوش مصنوعی اختصاص یافته است که در چند روز اخیر، سرمایهگذاران با بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار تامین مالی جدید موافقت کردهاند. علاوه بر عرضه اولیه ۷۵ میلیارد دلاری اسپیسایکس، آنتروپیک نیز موفق شده است حدود ۳۵ میلیارد دلار تامین مالی از طریق بدهی جذب کند که این ارقام نشان میدهد که علاقه سرمایهگذاران به حوزه هوش مصنوعی همچنان بسیار بالاست.
بسیاری از کارشناسان وضعیت فعلی را با دوران حباب داتکام در اواخر دهه ۱۹۹۰ مقایسه میکنند. در آن زمان نیز سرمایهگذاران با اشتیاق فراوان روی شرکتهای فناوری سرمایهگذاری میکردند و ارزشگذاریها به سرعت افزایش مییافت. هرچند فناوریهای آن دوره در نهایت دنیا را تغییر دادند اما بسیاری از شرکتها نتوانستند انتظارات بازار را برآورده کنند و سقوط شدیدی را تجربه کردند.
برخی سرمایهگذاران معتقدند امروز نیز نشانههایی از همان هیجان دیده میشود و اصطلاح FOMO یا «ترس از جا ماندن» بار دیگر به یکی از عوامل اصلی تصمیمگیری در بازار تبدیل شده است. بسیاری از سرمایهگذاران نگراناند که اگر اکنون وارد بازار هوش مصنوعی نشوند، فرصت کسب سودهای بزرگ را از دست بدهند.
با این حال تفاوت مهمی میان شرایط امروز و حباب داتکام وجود دارد. شرکتهایی مانند اسپیسایکس، اوپنایآی و آنتروپیک دارای فناوریهای واقعی، درآمدهای قابل توجه و مشتریان گسترده هستند. به همین دلیل بسیاری از تحلیلگران معتقدند هرچند ممکن است قیمت سهام این شرکتها دچار نوسانات شدید شود اما پایههای اقتصادی آنها نسبت به بسیاری از شرکتهای دوران داتکام مستحکمتر است.
نکته مهم دیگر این است که صنعت فناوری در حال تغییر رفتار است. طی دو دهه گذشته، شرکتهای بزرگ فناوری معمولا از سودهای خود برای بازخرید سهام استفاده میکردند و به کاهش عرضه سهام در بازار کمک میکردند. اما اکنون هزینههای سنگین توسعه هوش مصنوعی، ساخت مراکز داده و خرید تراشههای پیشرفته باعث شده همین شرکتها برای تامین منابع مالی به بازار سهام مراجعه کنند. در نتیجه، شرکتی که تا دیروز خریدار سهام بود، امروز به فروشنده سهام تبدیل شده است. این تغییر میتواند در بلندمدت بر تعادل عرضه و تقاضا در بازار سهام تاثیر بگذارد.
در مجموع، ورود اسپیسایکس، اوپنایآی و آنتروپیک به بازار سهام نشاندهنده آغاز فصل جدیدی در رقابت جهانی هوش مصنوعی است. سرمایهگذاران فعلا با اشتیاق از این روند استقبال میکنند و منابع مالی عظیمی را در اختیار این شرکتها قرار میدهند اما تجربه تاریخی نشان میدهد که دورههای هیجان شدید معمولا بدون ریسک نیستند. اگرچه این عرضههای اولیه میتوانند فرصتهای بزرگی برای رشد ایجاد کنند اما ممکن است در سالهای آینده به یکی از مهمترین چالشهای بازار سهام آمریکا نیز تبدیل شوند.