به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ جهش معاملات بازار سرمایه پس از بازگشایی، حاصل همزمانی چند متغیر اقتصادی و رفتاری است که باعث شده بار دیگر توجه سرمایهگذاران به تالار شیشهای بازگردد. افزایش انتظارات تورمی، کاهش بخشی از ریسکهای حاکم بر اقتصاد و فاصلهای که بورس نسبت به سایر بازارهای دارایی پیدا کرده بود، سه ضلع اصلی روند صعودی اخیر را تشکیل میدهند.
بر این اساس باید گفت در سالهای گذشته، تورم به یکی از مهمترین متغیرهای اثرگذار بر تصمیمهای سرمایهگذاری در اقتصاد ایران تبدیل شده است. افزایش هزینهها، رشد نرخ فروش محصولات شرکتها و تغییرات نرخ ارز باعث شده بسیاری از بنگاههای بورسی چشمانداز متفاوتی از درآمد و سودآوری داشته باشند؛ به ویژه شرکتهایی که درآمد آنها به نرخهای جهانی یا ارز وابسته است، در شرایط تورمی معمولا امکان تعدیل سودآوری بیشتری پیدا میکنند.
در کنار این موضوع، کاهش نگرانیها نسبت به ریسکهای سیاسی نیز نقش مهمی در تغییر رفتار معاملهگران داشته است. این در شراطی است که بازار سرمایه طی ماههای گذشته بخش قابل توجهی از فشار خود را از محل نااطمینانیها تحمل کرد و بسیاری از سرمایهگذاران به دلیل نبود چشمانداز روشن، ترجیح میدادند نقدینگی خود را خارج از بورس نگه دارند و حالا با تغییر نسبی فضای انتظارات، بخشی از این سرمایهها بار دیگر به سمت سهام حرکت کردهاند.
عامل مهم دیگر، فاصله بورس با سایر بازارهای سرمایهگذاری است. بر این اساس در شرایطی که بازارهایی مانند ارز، طلا، مسکن و خودرو طی سالهای اخیر رشدهای قابل توجهی را تجربه کردند، بازار سهام نتوانست متناسب با این روند حرکت کند. همین موضوع باعث شد بسیاری از تحلیلگران از بورس به عنوان بازاری با ظرفیت جبران عقبماندگی یاد کنند؛ بازاری که در مقایسه با سایر داراییها هنوز از منظر ارزشگذاری برای برخی سرمایهگذاران جذابیت دارد. از سوی دیگر، رفتار معاملهگران در روزهای اخیر نیز این تغییر نگاه را تایید میکند. بر این اساس باید اذعان داشت در ابتدا تقاضا بیشتر به سمت گروههایی رفت که از منظر تورمی و بنیادی مورد توجه بودند اما با افزایش اعتماد به روند بازار، دامنه خریدها گستردهتر شد و صنایع بیشتری در مسیر رشد قرار گرفتند. افزایش ارزش معاملات و بازگشت نقدینگی حقیقیها نیز نشانهای از فعالتر شدن دوباره سرمایهگذاران در بازار سهام است.
از منظر تحلیلی، فاصله میان قیمت برخی سهام و ظرفیت سودآوری شرکتها همچنان یکی از موضوعات مورد توجه فعالان بازار سهام است. نسبتهای ارزشگذاری بورس در مقایسه با دورههای تاریخی، هنوز برای بسیاری از سرمایهگذاران در محدوده قابل قبول قرار دارد؛ به خصوص آنکه در صورت تداوم شرایط تورمی و رشد درآمد شرکتها، سودآوری آینده بنگاهها میتواند تصویر متفاوتی نسبت به وضعیت فعلی ایجاد کند. البته نباید فراموش کرد ادامه مسیر صعودی بورس وابسته به استمرار همین عوامل است؛ چرا که بازار سهام همچنان به تحولات سیاسی، سیاستهای اقتصادی دولت، نرخ ارز و وضعیت نقدینگی حساس است و کاهش ریسکها و حفظ اعتماد سرمایهگذاران میتواند روند فعلی را تقویت کند اما بازگشت نااطمینانیها ممکن است سرعت رشد بازار را کاهش دهد.
در نهایت، آنچه امروز در تالار شیشهای مشاهده میشود بیشتر از یک موج کوتاهمدت، بازتاب تغییر در نگاه سرمایهگذاران نسبت به جایگاه بازار سهام است. بنابراین اگر تورم، سودآوری شرکتها و شرایط کلان اقتصادی در مسیر فعلی باقی بماند، بورس میتواند بخشی از فاصله ایجادشده با سایر بازارهای دارایی را جبران کند.