به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ بررسی تازهترین گزارش گروه بینالمللی واردکنندگان گاز طبیعی مایع (GIIGNL) نشان میدهد حجم تجارت جهانی LNG در سال ۲۰۲۵ با ثبت رکوردی جدید، به ۵۶.۳ میلیارد فوت مکعب در روز رسید که نسبت به سال ۲۰۲۴، رشد ۵.۴ درصدی را تجربه کرده است. این افزایش عمدتا نتیجه توسعه ظرفیت صادرات گاز طبیعی مایع در ایالات متحده و پاسخ به رشد تقاضای جهانی بوده است.
با این حال، روند تجارت جهانی LNG در سال ۲۰۲۶ با چالشهایی روبهرو شده است. بسته شدن مسیر اصلی صادرات قطر، دومین صادرکننده بزرگ LNG جهان، موجب کاهش سرعت تجارت جهانی این سوخت شده و بر توازن عرضه و تقاضای بازارهای بینالمللی تاثیر گذاشته است.
بر اساس آمار منتشر شده، صادرات LNG آمریکا در سال ۲۰۲۵ با جهشی ۲۶ درصدی به ۱۵.۱ میلیارد فوت مکعب در روز رسید که بزرگترین افزایش صادرات در میان تمامی کشورهای صادرکننده محسوب میشود. همچنین اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) پیشبینی کرده است صادرات LNG این کشور در سال ۲۰۲۶ به ۱۷.۴ میلیارد فوت مکعب در روز و در سال ۲۰۲۷ به ۱۸.۶ میلیارد فوت مکعب در روز افزایش یابد.
افزایش صادرات آمریکا باعث شد سهم این کشور از کل صادرات جهانی LNG از ۲۱ درصد در سال ۲۰۲۴ به ۲۶ درصد در سال ۲۰۲۵ برسد. در همین حال، سه صادرکننده بزرگ جهان شامل آمریکا، قطر و استرالیا در مجموع ۶۳ درصد از کل صادرات جهانی LNG را در اختیار داشتند؛ رقمی که نسبت به ۶۰ درصد در سال ۲۰۲۴ افزایش یافته است. در این میان، کانادا نیز پس از آغاز فعالیت پروژه LNG Canada در ماه ژوئن ۲۰۲۵، برای نخستین بار وارد جمع صادرکنندگان شد و صادرات این کشور به ۰.۳ میلیارد فوت مکعب در روز رسید.
قطر نیز دومین رشد بزرگ صادرات را در میان کشورهای صادرکننده به ثبت رساند و صادرات این کشور با رشد ۳ درصدی به ۱۰.۶ میلیارد فوت مکعب در روز در سال ۲۰۲۵ رسید. با این حال، شرایط در سال ۲۰۲۶ تغییر کرد؛ زیرا از ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ و همزمان با بسته شدن تنگه هرمز، صادرات LNG قطر کاهش یافت که این اختلال حدود ۲۰ درصد از عرضه جهانی LNG را از بازار حذف کرده است.
اداره اطلاعات انرژی آمریکا معتقد است تا زمانی که جریان صادرات LNG از طریق تنگه هرمز به سطح معمول خود بازنگردد، بازار جهانی با کمبود عرضه مواجه خواهد بود. در چنین شرایطی، خریداران آسیایی که در سال ۲۰۲۵ بیش از ۸۰ درصد از صادرات LNG قطر را خریداری کرده بودند، برای تامین نیاز خود ناچارند در بازار نقدی جهانی با کشورهای اروپایی رقابت کنند. اروپا نیز همزمان در تلاش است ذخایر گاز خود را که اکنون پایینتر از میانگین پنجساله قرار دارد، دوباره تکمیل کند.
در سوی دیگر بازار، برخی صادرکنندگان از جمله مالزی، استرالیا و نروژ به دلیل انجام تعمیرات در تاسیسات تولیدی، صادرات کمتری نسبت به سال ۲۰۲۴ ثبت کردند. همچنین صادرات LNG روسیه نیز در سال ۲۰۲۵ با کاهش ۸ درصدی معادل ۰.۴ میلیارد فوت مکعب در روز روبهرو شد که بیشترین افت حجمی در میان صادرکنندگان جهان به شمار میرود. این کاهش عمدتا ناشی از تحریمهای اتحادیه اروپا پس از حمله روسیه به اوکراین عنوان شده است.
در بخش واردات، کشورهای اروپایی بیشترین رشد را در میان مناطق مختلف جهان ثبت کردند. واردات LNG اروپا در سال ۲۰۲۵ نسبت به سال قبل ۲۹ درصد افزایش یافت که معادل ۳.۸ میلیارد فوت مکعب در روز است.
بررسی جزئیات واردات نشان میدهد هفت واردکننده بزرگ اروپایی هر یک بین ۰.۴ تا ۰.۶ میلیارد فوت مکعب در روز به واردات LNG خود افزودند. یکی از مهمترین عوامل این رشد، پایان توافقنامه ترانزیت گاز میان روسیه و اوکراین در پایان سال ۲۰۲۴ بود که موجب کاهش انتقال گاز از طریق خطوط لوله به اروپا و افزایش وابستگی این قاره به واردات LNG شد.
در مقابل، واردات کشورهای آسیایی در سال ۲۰۲۵ با ۴ درصد کاهش به ۳۵.۷ میلیارد فوت مکعب در روز رسید. بخش عمده این افت به کاهش واردات چین مربوط میشود؛ بهطوری که واردات LNG این کشور ۱۵ درصد معادل ۱.۵ میلیارد فوت مکعب در روز کاهش یافت. چین در این مدت با توسعه واردات گاز از طریق خطوط لوله و افزایش تولید داخلی، وابستگی خود به LNG را کاهش داد و سهم بیشتری از تقاضای داخلی را از منابع داخلی و خط لوله تامین کرد.
در خاورمیانه و آفریقا نیز مصر رشد قابل توجهی در واردات LNG داشت. واردات این کشور از ۰.۳ میلیارد فوت مکعب در روز در سال ۲۰۲۴ به ۱.۲ میلیارد فوت مکعب در روز در سال ۲۰۲۵ افزایش یافت؛ رشدی که در پی کاهش تولید داخلی و کمبود عرضه گاز رقم خورد.
همچنین بحرین و سنگال در سال ۲۰۲۵ نخستین محمولههای LNG خود را دریافت کردند و هر یک کمتر از ۰.۱ میلیارد فوت مکعب در روز واردات داشتند. بهجز این سه کشور، میزان واردات LNG در سایر کشورهای خاورمیانه و آفریقا تقریبا بدون تغییر باقی ماند. در قاره آمریکا نیز روند واردات برخلاف اروپا نزولی بود و واردات LNG این منطقه در سال ۲۰۲۵ نسبت به سال قبل ۰.۳ میلیارد فوت مکعب در روز کاهش یافت.
در مجموع، آمارهای منتشرشده نشان میدهد بازار جهانی LNG در سال ۲۰۲۵ با ثبت رکورد تاریخی تجارت، شاهد تقویت نقش آمریکا در سمت عرضه و افزایش وابستگی اروپا به واردات بوده است؛ اما تحولات ژئوپلیتیکی سال ۲۰۲۶ بهویژه اختلال در صادرات قطر از مسیر تنگه هرمز، بار دیگر ریسکهای عرضه و رقابت میان خریداران آسیایی و اروپایی را به یکی از مهمترین عوامل اثرگذار بر بازار جهانی گاز طبیعی مایع تبدیل کرده است.