به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ بورس تهران این روزها بیش از آنکه با متغیرهای درونبازاری دستوپنجه نرم کند، چشم به عواملی دوخته که خارج از تابلوی معاملات قرار دارند. بر این اساس افت اخیر شاخصها، خروج مستمر سرمایه حقیقی و کاهش اشتیاق به خرید سهام، اگرچه فضای احتیاط را بر بازار سرمایه حاکم کرده اما هنوز نمیتوان از شکلگیری یک روند نزولی بلندمدت با اطمینان سخن گفت. آنچه بیش از هر چیز در بازار دیده میشود، «انتظار» است؛ انتظاری برای دریافت سیگنالی که بتواند جهت حرکت سرمایهها را مشخص کند.
در چنین شرایطی، رفتار معاملهگران بیش از گذشته به اخبار و تحولات پیرامونی گره خورده است. تجربه سالهای اخیر نیز نشان داده هر زمان سطح ریسکهای سیستماتیک افزایش یافته، سرمایهها از داراییهای پرریسک فاصله گرفته و به سمت بازارهای امنتر حرکت کردهاند. بنابراین، کاهش نااطمینانیهای سیاسی میتواند نخستین محرک برای بازگشت اعتماد و کاهش فشار فروش باشد.
البته آینده بورس دستکم در کوتاه مدت فقط به تحولات سیاسی وابسته نیست و فصل انتشار گزارشهای عملکرد شرکتها نیز میتواند نقش تعیینکنندهای در تغییر فضای بازار سهام ایفا کند. بنابراین اگر صورتهای مالی شرکتها از تداوم سودآوری و ثبات عملکرد حکایت داشته باشند، بخشی از سرمایهگذاران بار دیگر به سهام بنیادی توجه خواهند کرد. در واقع، در مقاطع پرریسک، کیفیت عملکرد شرکتها بیش از روند کلی بازار اهمیت پیدا میکند و سرمایه به سمت بنگاههایی میرود که پشتوانه عملیاتی قویتری دارند.
از سوی دیگر، بخشی از افت اخیر قیمت سهام، نسبتهای ارزندگی را بهبود بخشیده است. این موضوع میتواند برای سرمایهگذاران میانمدت و بلندمدت یک فرصت تلقی شود؛ البته به شرط آنکه ریسکهای بیرونی تشدید نشود؛ در غیر این صورت، حتی ارزندگی سهام نیز نمیتواند به تنهایی موتور محرک تقاضا باشد.
در کنار این عوامل، رقابت بازار سرمایه با بازارهای موازی نیز در مقطع کنونی کماکان ادامه دارد. از اینرو تا زمانی که بازارهایی مانند ارز و طلا از نگاه سرمایهگذاران جذاب باقی بمانند، بازگشت نقدینگی به بورس با سرعت کمتری انجام خواهد شد. بنابراین، بورس برای بازیابی جایگاه خود نیازمند ترکیبی از ثبات اقتصادی، کاهش ریسک و بهبود انتظارات است.
در مجموع، به نظر میرسد مسیر پیش روی بازار سرمایه بیش از آنکه به نوسانات روزانه شاخصها وابسته باشد، به بازگشت اعتماد بستگی دارد. اعتماد نیز زمانی احیا میشود که مجموعهای از متغیرها شامل کاهش ریسکهای سیستماتیک، انتشار گزارشهای مالی مطلوب، افزایش ارزش معاملات و توقف خروج سرمایه حقیقی همزمان در بازار ظاهر شوند. تا آن زمان، احتمالا معاملات همچنان با احتیاط دنبال خواهد شد و سرمایهگذاران تصمیمهای خود را با محافظهکاری بیشتری اتخاذ میکنند.