به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ بورس تهران پس از پشت سر گذاشتن هفتههایی پرنوسان، بار دیگر نشانههایی از احیای تدریجی را بروز داده است. سه روز رشد متوالی شاخصها، بازگشت سرمایهگذاران حقیقی و افزایش ارزش معاملات، امیدها به تغییر فضای بازار را تقویت کرده اما این پرسش همچنان پابرجاست که آیا بازار سرمایه وارد یک روند صعودی پایدار شده یا هنوز در مرحله واکنش به اخبار و تحولات کوتاهمدت قرار دارد؟
بر این اساس، تجربه سالهای اخیر نشان میدهد بورس ایران بیش از آنکه با هیجانهای مقطعی احیا شود، به مجموعهای از متغیرهای پایدار نیاز دارد و در شرایطی که ریسکهای سیاسی و اقتصادی همچنان بر تصمیم سرمایهگذاران سایه انداختهاند، هر خبر مثبت یا منفی میتواند جهت معاملات را در کوتاهمدت تغییر دهد. به همین دلیل، نوسانات روزانه یا حتی رشد چندروزه شاخصها را نمیتوان به تنهایی نشانه آغاز یک دوره رونق پایدار دانست.
در روزهای اخیر نیز رفتار معاملهگران همین واقعیت را تایید کرده است؛ جایی که بازار سرمایه در برخی ساعات با افزایش عرضه و خروج نقدینگی آغاز شده اما در ادامه با تقویت تقاضا مسیر خود را تغییر داده است. این رفتوبرگشت بیش از آنکه نشانه خروج سرمایه از بورس باشد، بیانگر احتیاط فعالان این بازار و جابهجایی نقدینگی میان صنایع و شرکتهایی است که از منظر بنیادی وضعیت مطلوبتری دارند. به بیان دیگر، سرمایهگذاران بیش از گذشته میان سهام ارزنده و سهمهایی که صرفا تحت تاثیر موجهای هیجانی رشد کردهاند، تمایز قائل میشوند.
از سوی دیگر، یکی از مهمترین عواملی که میتواند روند صعودی بورس را تثبیت کند، کاهش نااطمینانیهای سیاسی است؛ چرا که بازار سرمایه بهطور سنتی نسبت به تحولات ژئوپلیتیکی و روابط خارجی واکنش سریعی نشان میدهد و هرچه فضای سیاسی قابل پیشبینیتر شود، زمینه برای ورود سرمایههای جدید نیز فراهمتر خواهد شد. در کنار این موضوع، ثبات در سیاستگذاری اقتصادی اهمیت کمتری ندارد؛ و فعالان بازار سرمایه بیش از هر چیز به تصمیمات قابل پیشبینی نیاز دارند؛ تصمیماتی که از تغییرات ناگهانی در مقررات، قیمتگذاری یا سیاستهای اجرایی جلوگیری کند و امکان برنامهریزی بلندمدت را برای بنگاههای اقتصادی فراهم سازد.
در کنار متغیرهای سیاسی و سیاستگذاری، وضعیت بنیادی شرکتها نیز نقش تعیینکنندهای در آینده بورس دارد. بر این اساس گزارشهای مالی فصل اخیر نشان میدهد بسیاری از شرکتهای بورسی با وجود محدودیتهای اقتصادی، همچنان سودآوری مناسبی داشتهاند و عملکرد آنها فراتر از انتظارات بوده است. همین موضوع سبب شده نگاه سرمایهگذاران به سهام بنیادی مثبتتر شود و نقدینگی بیشتر به سمت شرکتهایی حرکت کند که از سودآوری پایدار، ترازنامه مناسب و چشمانداز روشن برخوردارند.
البته نباید تصور کرد که تداوم رشد بورس به معنای ورود مستمر پول حقیقی در همه روزهای معاملاتی است؛ چرا که ورود و خروج نقدینگی بخشی از ماهیت طبیعی بازار سرمایه است و سرمایهگذاران همواره در حال اصلاح ترکیب پرتفوی خود هستند. با این حال آنچه اهمیت دارد، حفظ جریان کلی نقدینگی و جلوگیری از بازگشت بیاعتمادی به بازار است. اگر ریسکهای بیرونی افزایش نیابد و متغیرهای بنیادی همچنان از بازار حمایت کنند، حتی افت مقطعی ورود پول نیز الزاما به معنای تغییر روند نخواهد بود.
در مجموع، آینده بورس بیش از هر زمان دیگری به میزان کاهش نااطمینانیها وابسته است. سرمایهگذاران زمانی افق بلندمدت را برای حضور در بازار انتخاب میکنند که بتوانند چشمانداز اقتصاد، سیاست و محیط کسبوکار را با اطمینان بیشتری ارزیابی کنند. بنابراین، اگر کاهش ریسکهای سیاسی با ثبات سیاستهای اقتصادی، حمایت از شفافیت بازار و استمرار عملکرد مناسب شرکتهای بورسی همراه شود، میتوان انتظار داشت روند صعودی اخیر از یک حرکت کوتاهمدت فراتر رفته و به دورهای باثباتتر برای بازار سرمایه تبدیل شود.