به گزارش اقتصاد معاصر؛ بررسی تازهترین اطلاعات مربوط به یارانه بگیران نشان میدهد که ساختار خانوارهای مشمول یارانه در تیرماه دستخوش تغییر شده، اما تعداد کل افراد دریافتکننده یارانه تقریباً بدون تغییر باقی مانده است. کارشناسان معتقدند این اتفاق بیش از آنکه به معنای ورود افراد جدید به فهرست یارانه بگیران باشد، نتیجه تفکیک خانوارها و بهروزرسانی اطلاعات در پایگاه رفاه ایرانیان است؛ موضوعی که میتواند در ماههای آینده نیز بر روند پرداخت یارانهها اثرگذار باشد.
بررسی آمار پرداخت یارانه دهکهای چهارم تا نهم نشان میدهد که در تیرماه، تعداد سرپرستان خانوار مشمول افزایش یافته، اما تعداد کل افراد دریافتکننده یارانه تقریباً ثابت باقی مانده است.
این آمار بیانگر آن است که دولت در حال بازآرایی اطلاعات خانوارها و بهروزرسانی پروندههای رفاهی است، نه افزایش تعداد افراد مشمول دریافت یارانه.
بر اساس دادههای منتشرشده، بار مالی دولت برای پرداخت یارانه نقدی دهکهای چهارم تا نهم در تیرماه به ۱۳۵ هزار و ۴۹۴ میلیارد ریال رسید.
این رقم در مقایسه با خردادماه که ۱۳۵ هزار و ۴۹۰ میلیارد ریال بود، تنها ۴ میلیارد ریال افزایش داشته که نشاندهنده ثبات منابع پرداختی است.
همچنین آمارها نشان میدهد:
تعداد سرپرستان خانوار مشمول یارانه از ۱۵ میلیون و ۶۳۹ هزار و ۱۳۲ نفر در خرداد به ۱۵ میلیون و ۶۵۵ هزار و ۸۵۹ نفر در تیرماه رسیده است.
به این ترتیب، تعداد سرپرستان خانوار ۱۶ هزار و ۷۲۷ نفر افزایش یافته است.
در مقابل، تعداد کل افراد مشمول یارانه تنها ۳۸۳ نفر افزایش داشته و از ۴۵ میلیون و ۱۷۵ هزار و ۶۱ نفر به ۴۵ میلیون و ۱۷۵ هزار و ۴۴۴ نفر رسیده است.
با توجه به اینکه میانگین جمعیت هر خانوار در کشور حدود ۲.۵ نفر است، اگر تمام سرپرستان جدید، خانوارهای تازهای بودند که پیشتر یارانه دریافت نمیکردند، باید بیش از ۴۱ هزار نفر به جمع یارانهبگیران اضافه میشدند.
اما چون چنین افزایشی رخ نداده، کارشناسان معتقدند این تغییر ناشی از تفکیک خانوارها و اصلاح اطلاعات ثبتشده در سامانههای رفاهی است.
به عنوان نمونه، در برخی خانوادهها فرزندان از پرونده والدین جدا شده و به عنوان سرپرست خانوار مستقل ثبت شدهاند؛ در نتیجه تعداد پروندههای خانوار افزایش یافته، اما تعداد افراد یارانهبگیر تغییر محسوسی نکرده است.
کارشناسان حوزه رفاه معتقدند این تغییرات نشاندهنده حرکت نظام یارانهبگیران به سمت ثبت دقیقتر اطلاعات خانوارهاست.
در این فرآیند، مواردی مانند:
استقلال فرزندان از خانواده
تشکیل خانوارهای جدید
اصلاح اطلاعات ثبتشده
بهروزرسانی پایگاه اطلاعات رفاه ایرانیان
باعث افزایش تعداد سرپرستان خانوار میشود، بدون اینکه تعداد کل افراد مشمول یارانه تغییر قابل توجهی داشته باشد.
یکی دیگر از تغییرات مهم در نظام پرداخت یارانه نقدی، اتصال آن به شبکه بانکی است.
بر اساس این سازوکار، اقساط برخی وامهای بانکی به صورت خودکار از حساب سرپرستان خانوار که یارانه به آن واریز میشود، کسر خواهد شد.
هدف از این اقدام عبارت است از:
افزایش شفافیت مالی
کاهش بدهیهای غیرجاری
مدیریت بهتر منابع عمومی
یکپارچهسازی اطلاعات رفاهی و بانکی
در این مدل، پرداخت یارانه تنها به واریز نقدی محدود نمیشود و اطلاعات بانکی و تعهدات مالی خانوار نیز در فرآیند مدیریت پرداختها نقش خواهد داشت.
بررسی آمارهای رسمی نشان میدهد که تغییرات درباره یارانهبگیران در تیرماه بیشتر به ساختار خانوارها مربوط است و نه افزایش یا کاهش گسترده تعداد افراد مشمول دریافت یارانه.
به عبارت دیگر، آنچه افزایش یافته تعداد پروندههای خانوار و سرپرستان ثبتشده در سامانههای رفاهی است، در حالی که جمعیت کل یارانهبگیران تقریباً بدون تغییر باقی مانده است.