به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ رشد شاخص کل که در هفته جاری چند روزی است ادامه دارد، اگرچه مهمترین تصویری است که هر روز از بازار سرمایه مخابره میشود اما همیشه دقیقترین روایت از وضعیت بورس نیست؛ چرا که کارشناسان معتقدند دوام روندهای صعودی بیش از آنکه به ارتفاع شاخص وابسته باشد، به کیفیت جریان نقدینگی بستگی دارد. به همین دلیل، این روزها بسیاری از تحلیلگران به جای تمرکز بر عدد شاخص، ارزش معاملات خرد را به عنوان مهمترین سنجه سلامت بازار زیر نظر گرفتهاند.
بر این اساس باید گفت بورس تهران در ماههای اخیر دورهای پرنوسان را پشت سر گذاشته است. از یکسو افزایش مشارکت سرمایهگذاران موجب شد ارزش معاملات روزانه به رکوردهای تاریخی برسد و از سوی دیگر، پس از فروکش کردن هیجان اولیه، حجم دادوستدها به سطحی متعادلتر بازگشت.
کارشناسان میگویند در بازارهای مالی، هیچ روندی به صورت خطی ادامه پیدا نمیکند. حتی قدرتمندترین رالیهای صعودی نیز برای تخلیه هیجان، شناسایی سود و ورود سرمایهگذاران جدید، به دورههایی از آرامش نیاز دارند. بنابراین افت نسبی ارزش معاملات تا زمانی که با خروج گسترده نقدینگی و افزایش فشار فروش همراه نباشد، الزاما سیگنال منفی تلقی نمیشود.
در این میان آنچه اهمیت دارد، حفظ حداقل سطح مشارکت سرمایهگذاران است. زمانی که گردش نقدینگی در بازار سهام کاهش شدیدی پیدا کند، توان جذب عرضههای جدید نیز کاهش مییابد و کوچکترین شوک سیاسی یا اقتصادی میتواند روند معاملات را بر هم بزند. در مقابل، بازاری که از نقدینگی کافی برخوردار باشد، معمولا اصلاحهای مقطعی را با سرعت بیشتری پشت سر میگذارد و ظرفیت بازگشت به مسیر رشد را حفظ میکند.
از همین منظر، ارزش معاملات را میتوان «ضریب اطمینان» روند صعودی دانست؛ چرا که رشد شاخص بدون پشتوانه نقدینگی، معمولا دوام چندانی ندارد اما افزایش قیمتها در کنار مشارکت گسترده سرمایهگذاران، نشانهای از شکلگیری روندی باثباتتر است. عامل دیگری که نباید از آن غافل شد، نقش انتظارات در رفتار معاملهگران است. بر این اساس باید اذعان داشت سرمایهگذاران فقط به دادههای امروز واکنش نشان نمیدهند، بلکه آینده را معامله میکنند. هرگاه چشمانداز سودآوری شرکتها، ثبات سیاستگذاری یا شرایط اقتصاد کلان امیدوارکنندهتر ارزیابی شود، جریان پول نیز با سرعت بیشتری وارد بازار خواهد شد. برعکس، هرگونه افزایش ابهام میتواند ارزش معاملات را پیش از آنکه شاخصها واکنش نشان دهند، تحت تاثیر قرار دهد.
از اینرو در شرایط فعلی، بازار سرمایه بیش از هر چیز نیازمند حفظ جریان نقدینگی است. بنابراین اگر ارزش معاملات در هفتههای آینده بار دیگر تقویت شود، میتوان آن را نشانهای از بازگشت اعتماد و آمادگی بازار برای ادامه مسیر صعودی دانست. اما اگر این متغیر به تدریج تضعیف شود، احتمال ورود بورس به دورهای از نوسانات فرسایشی افزایش خواهد یافت.
در نهایت، شاید مهمترین درس روزهای اخیر این باشد که برای ارزیابی آینده بورس، تنها نباید به سبز یا قرمز بودن شاخصها نگاه کرد. نبض واقعی بازار سهام جایی دیگر میتپد؛ در حجم معاملاتی که هر روز میان خریداران و فروشندگان جابهجا میشود و نشان میدهد سرمایهگذاران تا چه اندازه به آینده این بازار امیدوار هستند.