به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ بررسی عملکرد صنایع بورسی در چهار ماهه نخست سال ۱۴۰۵ نشان میدهد اگرچه صورتهای مالی شرکتها از رشد قابل توجه درآمدهای ریالی حکایت دارد اما بخش مهمی از این رشد ناشی از تورم بوده و در مقیاس دلاری، فقط یکسوم صنایع توانستهاند عملکرد واقعی مثبتی را به ثبت برسانند.
آمارهای عملکرد صنایع بورسی نشان میدهد از میان ۳۹ صنعت مورد بررسی، ۳۶ صنعت معادل ۹۲ درصد کل صنایع در چهار ماهه نخست امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته رشد ریالی فروش داشتهاند. این آمار در نگاه نخست تصویری امیدوارکننده از وضعیت شرکتهای بورسی ارائه میدهد و نشان میدهد تقریبا همه صنایع از نظر ارزش اسمی فروش، عملکرد بهتری نسبت به سال قبل داشتهاند اما زمانی که همین آمار بر اساس نرخ ارز و به صورت دلاری مورد بررسی قرار میگیرد، تصویر متفاوتی از وضعیت صنایع نمایان میشود.
بر اساس محاسبات انجام شده، فقط ۱۳ صنعت معادل ۳۳ درصد کل صنایع موفق شدهاند در مقیاس دلاری نیز رشد کنند؛ به بیان دیگر، دوسوم صنایع اگرچه درآمد ریالی بیشتری ثبت کردهاند اما رشد آنها حتی نتوانسته کاهش ارزش پول ملی و آثار تورم را جبران کند.
این موضوع نشان میدهد افزایش فروش بسیاری از شرکتها الزاما به معنای افزایش تولید یا توسعه فعالیت اقتصادی نیست و بخش قابل توجهی از رشد درآمدها از محل افزایش قیمتها حاصل شده است.
بررسی جزئیات عملکرد صنایع نشان میدهد محصولات غذایی بهترین عملکرد را در میان صنایع بورسی داشتهاند. این صنعت در چهار ماهه نخست سال جاری موفق شده ۵۰ درصد رشد دلاری را به ثبت برساند که نشاندهنده افزایش قابل توجه ارزش واقعی فروش شرکتهای فعال در این صنعت است.
پس از صنایع غذایی، گروه زراعت با ۴۹ درصد رشد دلاری در رتبه دوم قرار گرفته است؛ صنعتی که طی ماههای اخیر از افزایش قیمت محصولات کشاورزی و رشد تقاضا بهرهمند شده است. در رتبه سوم نیز فعالیتهای نهادهای مالی واسط قرار دارد که رشد ۳۴ درصدی دلاری را ثبت کرده است؛ آماری که از بهبود درآمد این گروه نسبت به سال گذشته حکایت دارد.
گروه محصولات دارویی نیز با ثبت ۲۵ درصد رشد دلاری یکی دیگر از صنایع موفق چهار ماهه نخست سال محسوب میشود. همچنین صنعت فرآوردههای نفتی با وجود نوسانات بازار جهانی انرژی و تغییرات نرخ ارز، توانسته ۸ درصد رشد دلاری را تجربه کند و همچنان در میان صنایع دارای رشد واقعی باقی بماند.
آمار عملکرد تیرماه نیز از ادامه روند افزایشی درآمد شرکتها خبر میدهد. در این ماه، صنایع مختلف از جمله محصولات غذایی، زراعت، محصولات چوبی، حملونقل آبی، فعالیتهای مالی، محصولات دارویی، زغالسنگ، ماشینآلات، خردهفروشی، قند و شکر، کاشی و سرامیک و فرآوردههای نفتی رشد قابل توجهی نسبت به تیرماه سال گذشته ثبت کردهاند.
در مقابل، برخی صنایع از جمله دستگاهها و وسایل ارتباطی، نساجی، انتشار و چاپ، فلزات اساسی، بیمه، محصولات کاغذی، مخابرات و کانیهای غیرفلزی در مقیاس دلاری همچنان با کاهش عملکرد مواجه هستند؛ موضوعی که نشان میدهد این صنایع هنوز نتوانستهاند خود را با شرایط جدید اقتصادی تطبیق دهند.
یکی از مهمترین پیامهای این گزارش، تفاوت میان رشد اسمی و رشد واقعی شرکتهاست. در اقتصادی که نرخ تورم و نوسانات ارزی بالا است، افزایش درآمد ریالی به تنهایی نمیتواند معیار مناسبی برای ارزیابی عملکرد صنایع باشد. آنچه اهمیت بیشتری دارد، توان شرکتها در حفظ یا افزایش ارزش واقعی فروش است که با بررسی شاخصهای دلاری بهتر قابل ارزیابی است.
بر همین اساس، اینکه فقط ۱۳ صنعت توانستهاند رشد دلاری ثبت کنند، نشان میدهد بخش بزرگی از رشد درآمد شرکتها ناشی از افزایش سطح عمومی قیمتها بوده و هنوز به افزایش واقعی تولید، صادرات یا توسعه بازار منجر نشده است.
در شرایطی که بازار سرمایه به تدریج به گزارشهای عملکرد ماهانه شرکتها واکنش نشان میدهد، صنایع دارای رشد واقعی میتوانند نقش مهمی در جهتدهی به شاخصهای بورسی ایفا کنند. گروههای غذایی، زراعت، دارویی، نهادهای مالی و فرآوردههای نفتی اکنون در زمره صنایعی قرار گرفتهاند که علاوه بر رشد اسمی، توانستهاند ارزش واقعی فروش خود را نیز افزایش دهند؛ موضوعی که میتواند در گزارشهای سودآوری فصل تابستان نیز خود را نشان دهد.
در مقابل، صنایع دارای افت دلاری برای بازگشت به مسیر رشد، نیازمند افزایش بهرهوری، توسعه بازارهای صادراتی، کنترل هزینههای تولید و بهبود حاشیه سود هستند؛ در غیر این صورت، رشد ریالی درآمدها به تنهایی نمیتواند به افزایش ارزش واقعی شرکتها و بهبود نسبتهای بنیادی آنها در بازار سرمایه منجر شود.