به گزارش اقتصاد معاصر؛ همزمان با آغاز اجرای آزمایشی طرح انتقال سهمیه سوخت به کارت بانکی، شایعات زیادی درباره حذف کارت سوخت و افزایش قیمت بنزین منتشر شده است. با این حال، وزارت امور اقتصادی و دارایی تأکید میکند این طرح تنها با هدف تغییر شیوه پرداخت و هوشمندسازی فرآیند تسویه هزینه سوخت اجرا میشود و هیچ ارتباطی با تغییر سهمیه یا قیمت بنزین ندارد. در ادامه، تمام ابعاد این طرح، زمان اجرا، نحوه استفاده و شرایط ثبت کارت بانکی را میخوانید.
طرح انتقال سهمیه سوخت به کارت بانکی به معنای حذف کارت سوخت یا حذف سهمیه بنزین نیست؛ بلکه تنها شیوه پرداخت هزینه سوخت را تغییر میدهد.
بر اساس این طرح، رانندگان همچنان مانند گذشته با کارت سوخت شخصی یا کارت جایگاه سوختگیری میکنند، اما پس از پایان سوختگیری، هزینه بنزین از طریق کارت بانکی پرداخت خواهد شد.
در واقع کارت سوخت همچنان مسئول مدیریت سهمیه و ثبت میزان مصرف است و کارت بانکی فقط نقش ابزار پرداخت را بر عهده خواهد داشت.
مرتضی زمانیان، معاون سیاستگذاری اقتصادی وزارت امور اقتصادی و دارایی، با رد تمامی گمانهزنیها درباره ارتباط این طرح با افزایش قیمت بنزین یا کاهش سهمیه سوخت، تأکید کرد که طرح انتقال سهمیه سوخت به کارت بانکی صرفاً یک پروژه زیرساختی برای تغییر معماری پرداخت است.
وی گفت این پروژه هیچ تغییری در سیاستهای فعلی سهمیهبندی ایجاد نمیکند و هرگونه تصمیم درباره قیمت یا سهمیه، در صورت تصویب دولت، به صورت مستقل اطلاعرسانی خواهد شد.
زمانیان با تأکید بر اینکه کارت سوخت همچنان پابرجاست، اظهار کرد:
در طرح جدید نیز کارت سوخت ابزار اصلی مدیریت سوخت باقی خواهد ماند و تمامی سیاستهای جاری شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی بدون هیچ تغییری ادامه پیدا میکند.
وی افزود طرح کدینگ برای مقابله با قاچاق سوخت، محدودیتهای جغرافیایی و همچنین محدودیتهای سهمیهبندی دقیقاً مانند گذشته اجرا خواهد شد و این طرح هیچ تغییری در این سیاستها ایجاد نمیکند.
به گفته وی، کارت سوخت همچنان وظیفه کنترل سقف سوختگیری خودروها را بر عهده دارد؛ بهعنوان نمونه سهمیه ۱۱۰ لیتری شامل ۶۰ لیتر بنزین با نرخ ۱۵۰۰ تومان و ۵۰ لیتر با نرخ ۳۰۰۰ تومان همچنان توسط کارت سوخت مدیریت خواهد شد.
معاون سیاستگذاری اقتصادی وزارت اقتصاد درباره روند سوختگیری نیز توضیح داد که مردم همانند گذشته با کارت سوخت شخصی یا کارت جایگاه، سوخت مورد نیاز خود را دریافت میکنند و هیچ تغییری در فرآیند سوختگیری ایجاد نخواهد شد.
وی تأکید کرد تنها مرحلهای که تغییر میکند، نحوه پرداخت هزینه سوخت است و این موضوع نیز بهصورت هوشمند انجام خواهد شد.
زمانیان درباره جزئیات سیستم جدید پرداخت توضیح داد:
در روش فعلی، مبلغ نهایی خرید سوخت روی نمایشگر تلمبه نشان داده میشود، اما در مدل جدید، پس از پایان سوختگیری، میزان لیتراژ مصرفی به دستگاه پرداخت منتقل خواهد شد.
به گفته وی، دارنده خودرو پس از اتمام سوختگیری، کارت بانکی خود را ـ بدون توجه به بانک صادرکننده ـ در دستگاه پرداخت قرار میدهد.
در این مرحله، سامانه به صورت هوشمند سهمیه باقیمانده فرد را بررسی میکند و تشخیص میدهد چه مقدار از سوخت با نرخ ۱۵۰۰ تومانی و چه مقدار با نرخ ۳۰۰۰ تومانی محاسبه شود و سپس مبلغ متناسب به طور خودکار از حساب بانکی فرد کسر خواهد شد.
زمانیان یکی از مهمترین اهداف اجرای این طرح را افزایش امنیت سامانههای سوخترسانی عنوان کرد.
وی گفت مدتی است سیاست کشور بر این است که سامانه سوختگیری و سامانه پرداخت از یکدیگر مستقل باشند.
بر همین اساس، در مدل جدید اطلاعات میزان سوخت مصرفی از تلمبه به دستگاه پرداخت منتقل میشود تا عملیات سوخترسانی و عملیات مالی از یکدیگر تفکیک شوند.
به گفته معاون وزارت اقتصاد، این اقدام علاوه بر افزایش امنیت، موجب افزایش دقت در محاسبات و مدیریت بهتر اطلاعات نیز خواهد شد.
این طرح تنها یک تغییر در معماری پرداخت است
زمانیان بار دیگر تأکید کرد که مردم نباید اجرای این طرح را با تغییر قیمت بنزین اشتباه بگیرند.
وی گفت:
«این پروژه صرفاً یک تغییر در معماری پرداخت است و هر نوع سهمیه یا هر قیمتی که دولت در آینده تصویب کند، روی همین زیرساخت قابل اجرا خواهد بود.»
وی افزود در حال حاضر این طرح تنها زیرساخت پرداخت را تغییر میدهد و هیچ تصمیم جدیدی درباره قیمت یا سهمیه سوخت اتخاذ نشده است.
اگر دولت در آینده تصمیمی درباره قیمت یا سهمیه بگیرد، آن موضوع به صورت مستقل و شفاف اطلاعرسانی خواهد شد.
معاون سیاستگذاری اقتصادی وزارت اقتصاد در پایان تصریح کرد هدف اصلی این پروژه، ایجاد یک زیرساخت هوشمند برای تسهیل پرداخت هزینه سوخت و شناسایی دقیق سهمیه خودروها هنگام تسویه حساب است.
وی تأکید کرد این پروژه نباید به عنوان سیاست جدید دولت در حوزه قیمتگذاری یا سهمیهبندی بنزین تلقی شود و صرفاً یک طرح فنی برای هوشمندسازی خدمات سوخترسانی است.
در کنار اظهارات معاون وزارت اقتصاد، عباس باصفا، مدیر سامانه هوشمند سوخت شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی نیز بارها اعلام کرده است که کارتهای سوخت فعلی حذف نخواهند شد و سهمیه خودروها نیز محفوظ میماند.
بر اساس بازطراحی سامانه هوشمند سوخت، چهار ابزار برای استفاده از خدمات سوختگیری پیشبینی شده است:
کارت سوخت
کارت بانکی
توکن
اپلیکیشن موبایل
در این ساختار، کارت سوخت همچنان ابزار اصلی سوختگیری باقی میماند و کارت بانکی تنها برای محاسبه و پرداخت هزینه سوخت مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
با وجود انتشار برخی اخبار درباره آغاز ثبت کارت بانکی برای استفاده از سهمیه سوخت، باید توجه داشت که اتصال سراسری سهمیه خودروها به کارت بانکی هنوز برای همه مالکان فعال نشده است.
بر اساس برنامه پیشبینیشده، پس از راهاندازی کامل «سوییچ سهمیه سوخت»، امکان ثبت کارت بانکی مورد نظر مالک خودرو از طریق پنجره ملی خدمات دولت هوشمند فراهم خواهد شد.
در حال حاضر، مسیر رسمی دریافت و پیگیری خدمات کارت هوشمند سوخت، سامانه شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی به نشانی fcs.niopdc.ir است که از طریق پنجره ملی خدمات دولت هوشمند انجام میشود.
همچنین سامانه و اپلیکیشن «دولت همراه» و کد دستوری «#۴*» دیگر خدمات ثبتنام و صدور کارت سوخت را ارائه نمیکنند و مسیرهای قدیمی ثبت درخواست کارت سوخت تغییر کرده است.
برای اتصال کارت بانکی به سهمیه سوخت، اطلاعات مالک خودرو و دارنده کارت بانکی باید با یکدیگر مطابقت داشته باشد.
مهمترین شرایط اعلامشده برای ثبت کارت بانکی شامل موارد زیر است:
کارت بانکی باید عضو شبکه شتاب باشد.
کارت بانکی باید به نام مالک خودرو یا بهرهبردار ثبتشده خودرو باشد.
شماره تلفن همراه مورد استفاده برای ورود به سامانه باید به نام همان فرد باشد.
اطلاعات هویتی، کد ملی و اطلاعات خودرو باید با اطلاعات ثبتشده در سامانههای رسمی مطابقت داشته باشد.
طبق آییننامه اجرایی، امکان ثبت کارت بانکی بهرهبردار خودرو علاوه بر کارت بانکی مالک نیز پیشبینی شده است.
تا پیش از اجرای کامل اتصال سهمیه به کارت بانکی، مالکان خودرو برای دریافت کارت سوخت جدید یا المثنی باید از مسیر سامانه کارت هوشمند سوخت اقدام کنند.
مراحل ثبت درخواست کارت هوشمند سوخت به این شرح است:
۱- ورود به سامانه fcs.niopdc.ir
۲- انتخاب گزینه ورود از طریق پنجره ملی خدمات دولت هوشمند
۳- وارد کردن شماره تلفن همراه و دریافت رمز یکبار مصرف
۴- انتخاب گزینه «ثبت درخواست کارت هوشمند سوخت»
۵- وارد کردن اطلاعات خودرو شامل شناسه برگ سبز، شماره پلاک و اطلاعات شناسایی خودرو
۶- بررسی و تأیید اطلاعات نمایش دادهشده
۷- ثبت کدپستی و اطلاعات محل سکونت
۸- انتخاب روش دریافت کارت (ارسال پستی یا تحویل حضوری)
۹- پرداخت هزینه صدور کارت
۱۰- پیگیری وضعیت درخواست از بخش مربوطه در سامانه
پس از راهاندازی کامل سوییچ سهمیه سوخت، مرحله انتخاب کارت بانکی عضو شبکه شتاب نیز به این فرآیند اضافه خواهد شد.
یکی از پرسشهای پرتکرار درباره طرح انتقال سهمیه سوخت به کارت بانکی این است که آیا برای ثبت کارت بانکی باید هزینهای پرداخت شود؟
بر اساس اعلام مسئولان، ثبت کارت بانکی برای استفاده از سهمیه سوخت رایگان است و بابت خود فرآیند اتصال سهمیه به کارت بانکی مبلغی از مالکان دریافت نمیشود.
البته این موضوع با هزینه صدور کارت هوشمند سوخت متفاوت است. در صورتی که فرد برای دریافت کارت سوخت جدید یا کارت المثنی اقدام کند، هزینه صدور کارت طبق تعرفههای اعلامشده دریافت خواهد شد.
در آییننامه اجرایی طرح، برای افرادی که مالک چند خودرو هستند نیز سازوکار مشخصی پیشبینی شده است.
بر این اساس، اگر یک کارت بانکی یا کد ملی مرتبط با آن به چند خودرو متصل باشد، سهمیه خودروها طبق ضوابط تعیینشده محاسبه خواهد شد.
همچنین در خودروهایی که چند مالک دارند، سهمیه به کارت بانکی ثبتشده در سامانه اختصاص پیدا میکند.
به همین دلیل، ثبت دقیق اطلاعات همه خودروها و تطابق اطلاعات مالکیت با سامانههای رسمی اهمیت زیادی دارد.
اطلاعات ثبتشده در سامانههای مربوط به کارت سوخت قابلیت اصلاح دارد، اما اطلاعات مالکیت خودرو به صورت برخط از پایگاههای اطلاعاتی رسمی بررسی میشود.
در صورت خرید و فروش خودرو، مالک جدید میتواند با ثبت اطلاعات شخصی خود برای دریافت خدمات مربوط به کارت سوخت اقدام کند.
با این حال، وجود هرگونه مغایرت در اطلاعاتی مانند:
کد ملی
شماره شاسی
شماره پلاک
مشخصات مالک
میتواند باعث توقف فرآیند ثبت درخواست شود.
افرادی که سند خودرو آنها قولنامهای است یا انتقال مالکیت هنوز در سامانههای رسمی ثبت نشده، امکان استفاده از مسیرهای غیرحضوری را نخواهند داشت و باید از روشهای حضوری اقدام کنند.
اجرای کامل و سراسری طرح انتقال سهمیه سوخت به کارت بانکی هنوز آغاز نشده و این پروژه در مرحله آزمایشهای فنی قرار دارد.
طبق اعلام مسئولان، آزمایشهای فنی و عملیاتی برای بررسی عملکرد سامانه انجام شده و سوختگیری با کارت بانکی در برخی جایگاههای منتخب به صورت محدود در حال بررسی است.
اجرای گستردهتر طرح به موفقیت آزمایشهای فنی و آماده شدن زیرساختهای لازم بستگی دارد.
همچنین راهاندازی کامل «سوییچ سهمیه سوخت» یکی از مراحل مهم پیش از اجرای عمومی این طرح اعلام شده است.
اجرای طرح اتصال سهمیه سوخت به کارت بانکی به دلیل نیاز به هماهنگی میان چند دستگاه و آمادهسازی زیرساختهای فنی با تأخیرهایی همراه بوده است.
برخی مسئولان، چالشهای مدیریتی، ملاحظات امنیتی و ضرورت انجام آزمایشهای دقیق را از عوامل کند شدن روند اجرای کامل طرح عنوان کردهاند.
در همین حال، شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی اعلام کرده که از نظر زیرساختهای سختافزاری و نرمافزاری آمادگی لازم را دارد و تکمیل فرآیند به راهاندازی بخشهای مرتبط با پرداخت و سهمیه بازمیگردد.
خودروهای عمومی مانند تاکسیها، تاکسیهای اینترنتی و ناوگان حملونقل عمومی شرایط متفاوتی دارند.
سهمیه این خودروها بر اساس پیمایش و سازوکارهای مربوط به ناوگان حملونقل محاسبه میشود و دارندگان این خودروها باید از مسیرهای اختصاصی اعلامشده توسط دستگاههای مسئول اقدام کنند.