به گزارش اقتصاد معاصر؛ تغییرات جدید در شرایط بازنشستگی مردان و زنان باعث شده میزان سابقه لازم برای بازنشستگی برخی شاغلان افزایش پیدا کند؛ اما این افزایش برای همه افراد یکسان نیست و سابقه خدمت، سن و نوع شرایط قانونی هر فرد در تعیین وضعیت بازنشستگی او نقش دارد. در این گزارش، جزئیات ماده ۲۹ قانون برنامه هفتم، میزان افزایش سنوات برای گروههای مختلف، شرایط بازنشستگی زنان و مردان، سن توقف افزایش سابقه، وضعیت ایثارگران و مشاغل سخت و زیانآور و همچنین امکان بازنشستگی بدون تکمیل سابقه الزامی بررسی شده است.
جدیدترین جزئیات درباره شرایط بازنشستگی مردان و زنان نشان میدهد که ماده ۲۹ قانون برنامه هفتم پیشرفت، نحوه محاسبه سابقه الزامی برای بازنشستگی را بر اساس میزان سابقه خدمت افراد در زمان لازمالاجرا شدن قانون تعیین کرده است.
محمد سلیمانی، مدیرکل امور فنی صندوق بازنشستگی کشوری، با تشریح نحوه اجرای این ماده قانونی اعلام کرده است افرادی که در تاریخ ۳ مرداد ۱۴۰۳ کمتر از ۱۵ سال سابقه خدمت داشتهاند، برای بازنشستگی باید پنج سال بیشتر خدمت کنند.
در مقابل، افرادی که در زمان لازمالاجرا شدن قانون بیش از ۲۸ سال سابقه خدمت قابل قبول داشتهاند، مشمول افزایش سنوات الزامی بازنشستگی نخواهند شد.
ماده ۲۹ قانون برنامه هفتم پیشرفت با هدف کاهش ناترازی صندوقهای بازنشستگی و تقویت توان مالی این صندوقها، افزایش سابقه الزامی برای احراز شرایط بازنشستگی را برای گروههایی از شاغلان در نظر گرفته است.
بر اساس این قانون، میزان افزایش سابقه به مقدار سابقه خدمت فرد در تاریخ ۱۴۰۳/۰۵/۰۳ بستگی دارد.
به این ترتیب، همه افراد به یک میزان با افزایش سابقه الزامی بازنشستگی مواجه نمیشوند و سابقه فرد در زمان اجرای قانون، معیار اصلی تعیین میزان افزایش سنوات خواهد بود.
بر اساس توضیحات مدیرکل امور فنی صندوق بازنشستگی کشوری، میزان افزایش سابقه الزامی برای بازنشستگی به شرح زیر است:
افراد با ۲۵ تا ۲۸ سال سابقه
افرادی که در تاریخ لازمالاجرا شدن قانون بین ۲۵ تا ۲۸ سال تمام سابقه خدمت قابل قبول داشتهاند، به ازای هر سال باقیمانده تا زمان بازنشستگی، دو ماه به سابقه الزامی خدمت آنها اضافه میشود.
افراد با ۲۰ تا ۲۵ سال سابقه
برای افرادی که در زمان اجرای قانون بین ۲۰ تا ۲۵ سال سابقه خدمت داشتهاند، به ازای هر سال تا زمان بازنشستگی، سه ماه به سابقه الزامی خدمت اضافه خواهد شد.
افراد با ۱۵ تا ۲۰ سال سابقه
افرادی که در تاریخ ۳ مرداد ۱۴۰۳ بین ۱۵ تا ۲۰ سال سابقه خدمت قابل قبول داشتهاند، به ازای هر سال تا زمان بازنشستگی، چهار ماه به سابقه الزامی آنها افزوده میشود.
افراد با کمتر از ۱۵ سال سابقه
افرادی که در تاریخ لازمالاجرا شدن قانون کمتر از ۱۵ سال سابقه خدمت داشتهاند، برای بازنشستگی باید پنج سال بیشتر خدمت کنند.
یکی از نکات مهم در شرایط جدید بازنشستگی مربوط به افرادی است که در زمان اجرای قانون بیش از ۲۸ سال سابقه خدمت قابل قبول داشتهاند.
بر اساس توضیحات ارائهشده، اگر فرد در تاریخ ۳ مرداد ۱۴۰۳ بیش از ۲۸ سال سابقه خدمت قابل قبول برای بازنشستگی داشته باشد، سنوات الزامی خدمت او افزایش پیدا نمیکند.
این موضوع یکی از مهمترین تفاوتها در نحوه اجرای ماده ۲۹ قانون برنامه هفتم برای افراد دارای سابقه بالا محسوب میشود.
یکی از مهمترین پرسشها درباره شرایط بازنشستگی مردان و زنان این است که افزایش سابقه خدمت تا چه سنی ادامه خواهد داشت.
طبق اعلام مدیرکل امور فنی صندوق بازنشستگی کشوری، افزایش سابقه خدمت در نظر گرفتهشده برای احراز شرایط بازنشستگی، با رسیدن مردان به ۶۲ سالگی و زنان به ۵۵ سالگی متوقف میشود.
بنابراین، سن توقف افزایش سابقه الزامی برای مردان و زنان یکسان نیست و برای زنان ۵۵ سال و برای مردان ۶۲ سال تعیین شده است.
قانون برای برخی از زنان که بر اساس مستندات قانونی خاص امکان بازنشستگی با ۲۵ سال سابقه خدمت را دارند، شرایط متفاوتی در نظر گرفته است.
به گفته سلیمانی، زنانی که بر اساس مستند قانونی بازنشستگی، از جمله مشمولان ماده ۱۰۳ قانون مدیریت خدمات کشوری و قانون اصلاح مقررات بازنشستگی و وظیفه قانون استخدام کشوری مصوب ۱۳۶۸/۱۲/۱۳، با ۲۵ یا ۲۰ سال سابقه خدمت شرایط بازنشستگی را احراز میکنند، در صورتی که در تاریخ ۳ مرداد ۱۴۰۳ شرایط بازنشستگی بر اساس مستند قانونی مربوطه را داشته باشند، مشمول افزایش سابقه الزامی نخواهند شد.
در واقع، برخورداری از شرایط بازنشستگی در تاریخ لازمالاجرا شدن قانون، در این گروه اهمیت زیادی دارد.
بر اساس توضیحات ارائهشده، اگر یک زن شرایط بازنشستگی بر اساس ۲۵ سال سابقه خدمت را داشته باشد و در تاریخ ۳ مرداد ۱۴۰۳ نیز بیش از ۲۵ سال سابقه خدمت قابل قبول برای بازنشستگی داشته باشد، مشمول افزایش الزامی سنوات خدمت نخواهد شد.
همین قاعده درباره زنان مشمول بازنشستگی با ۲۰ سال سابقه خدمت و مردان مشمول بازنشستگی با ۲۵ سال سابقه خدمت نیز برقرار است؛ مشروط بر اینکه فرد در تاریخ لازمالاجرا شدن قانون، شرایط بازنشستگی بر اساس مستند قانونی مربوط را داشته باشد.
یکی دیگر از نکات مهم درباره شرایط جدید بازنشستگی به گروههایی مربوط میشود که تحت قوانین خاص قرار دارند.
بر اساس اعلام مدیرکل امور فنی صندوق بازنشستگی کشوری، ایثارگران، معلولان و شاغلان مشاغل سخت و زیانآور که مشمول قوانین خاص هستند، از حکم افزایش سابقه خدمت الزامی بازنشستگی مستثنی شدهاند.
بنابراین، افزایش سنوات مقرر در ماده ۲۹ قانون برنامه هفتم به این گروهها تسری پیدا نمیکند و شرایط بازنشستگی آنها مطابق قوانین خاص مربوط به خودشان بررسی خواهد شد.
مطابق تبصره ۶ ماده ۲۹ قانون برنامه هفتم، افرادی که تمایل دارند بدون رعایت سابقه خدمت الزامی بازنشسته شوند، میتوانند درخواست خود را ارائه کنند.
البته این موضوع به معنای برخورداری از حقوق کامل بازنشستگی بر مبنای سابقه الزامی نیست. در این حالت، حقوق بازنشستگی فرد متناسب با سنوات الزامی و به نسبت سنوات خدمت قابل قبول وی به سنوات الزامی خدمت برای بازنشستگی محاسبه خواهد شد.
به عبارت دیگر، بازنشستگی بدون رعایت سابقه الزامی امکانپذیر است، اما میزان حقوق بازنشستگی بر اساس نسبت سابقه خدمت فرد به سنوات الزامی محاسبه میشود.
مدیرکل امور فنی صندوق بازنشستگی کشوری با اشاره به گذشت دو سال از زمان اجرای ماده ۲۹ قانون برنامه هفتم، تاکید کرده است افرادی که در تاریخ ۳ مرداد ۱۴۰۳ کمتر از ۲۸ سال سابقه خدمت داشتهاند، اکنون با توجه به گذشت زمان، مشمول افزایش سابقه خدمت خواهند بود.
بر همین اساس، دستگاههای اجرایی هنگام صدور ابلاغ بازنشستگی مکلف هستند ضوابط تعیینشده در ماده ۲۹ قانون برنامه هفتم پیشرفت را رعایت کنند.
| میزان افزایش سابقه الزامی | سابقه خدمت در تاریخ 3 مرداد 1403 |
| 5 سال افزایش | کمتر از 15 سال |
| 4 ماه به ازای هر سال | 15 تا 20 سال |
| 3 ماه به ازای هر سال | 20 تا 25 سال |
| 2 ماه به ازاری هر سال | 25 تا 28 سال |
| بدون افزایش سنوات | بیش از 28 سال |
بر اساس جدیدترین توضیحات درباره شرایط بازنشستگی مردان و زنان، ماده ۲۹ قانون برنامه هفتم پیشرفت باعث شده است میزان سابقه الزامی برای بازنشستگی متناسب با سابقه افراد در تاریخ ۳ مرداد ۱۴۰۳ تعیین شود. افرادی که سابقه کمتری داشتهاند، با افزایش بیشتری در سنوات الزامی مواجه خواهند شد و افراد دارای بیش از ۲۸ سال سابقه در زمان اجرای قانون، مشمول افزایش سنوات نمیشوند.
همچنین افزایش سابقه الزامی برای مردان تا ۶۲ سالگی و برای زنان تا ۵۵ سالگی ادامه دارد و پس از رسیدن به این سنین متوقف میشود. زنان و مردانی که بر اساس قوانین خاص در تاریخ اجرای قانون شرایط بازنشستگی خود را احراز کرده باشند نیز در برخی موارد از افزایش سنوات مستثنی هستند.
از سوی دیگر، ایثارگران، معلولان و شاغلان مشاغل سخت و زیانآور مشمول قوانین خاص از افزایش سابقه الزامی مستثنی شدهاند. بنابراین، برای تعیین دقیق سن و سابقه لازم برای بازنشستگی باید سابقه خدمت فرد در تاریخ ۳ مرداد ۱۴۰۳، جنسیت، قوانین خاص مربوط به شغل و شرایط قانونی بازنشستگی وی به صورت جداگانه بررسی شود.