به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ استفاده از کودهای شیمیایی، نقش اساسی در افزایش عملکرد و تولید محصولات کشاورزی ایفا میکنند. در این میان، کودهای نیتروژنی (اوره) و فسفات از مهمترین کودهای کشاورزی بوده و امروزه به یکی از ارکان جداییناپذیر تولیدات کشاورزی در سراسر جهان تبدیل شدهاند.
بررسیها نشان میدهد ۲۵ درصد از صادرات جهانی کودهای نیتروژنی و ۲۴ درصد از صادرات جهانی کودهای فسفات از کشورهای حاشیه خلیج فارس انجام میشود. حذف ناگهانی این حجم از کود پس از تهاجم آمریکا و اسرائیل به ایران و انسداد تنگه هرمز و در آستانه فصل کشت در نیمکره شمالی زمین، منجر به افزایش قیمت اوره از ۴۰۰ دلار در هر تن به ۷۰۰ درلار شد. همچنین قیمت کود فسفات از ۶۳۰ دلار در هر تن به ۸۰۰ دلار افزایش یافت.
این موضوع خود را در قیمتهای محصولات کشاورزی در فصل برداشت محصول نیز نشان خواهد داد. امروز با پایان فصل کشت در نیمکره شمالی قیمت کود اوره که صرفا هنگام کشت استفاده میشود کاهش یافته اما شروع فصل کشت در نیمکره جنوبی که از حدود یک ماه آینده آغاز میشود، مجدد قیمتها را افزایش میدهد.
افزایش قیمت کودها موجب افزایش قیمت محصولات کشاورزی میشود و در عین حال با کاهش توان خرید کود کشاورزان، سطح کشت و تولید کل محصولات کشاورزی را کاهش میدهد. مسوولیت تداوم این وضعیت که کاهش عرضه محصولات کشاورزی و افزایش قیمت آن را در پی دارد، بر عهده آمریکا است. با این وضعیت، کشورهای بزرگ تولیدکننده محصولات کشاورزی و کشورهایی که آسیبپذیری بالایی از گرانی غذا دارند، مجبور خواهند بود تا برخلاف دستورات آمریکا، وارد تعامل با ایران شوند تا بتوانند امنیت غذایی و اقتصادی کشاورزی خود را حفظ کنند.
این شرایط منجر به فشار داخلی در آمریکا نیز میشود؛ چراکه این کشور به عنوان سومین کشور تولیدکننده بزرگ محصولات کشاورزی جهان ۱۶ درصد از کود نیتروژنی و ۳۰ درصد از کود فسفات خود را از منطقه خلیج فارس وارد میکند. در نتیجه اقتصاد این کشور نیز از وضعیت جهانی کود تاثیر زیادی میپذیرد و جامعه کشاورز آمریکا دچار مشکلات اقتصادی میشوند.
ایجاد مسیرهای جایگزین تنگه هرمز برای انتقال این حجم از کود نیازمند سرمایهگذاری و زمان بالا است که در کوتاهمدت قابل تحقق نیست. حتی در صورت ایجاد مسیر جایگزین، هزینه حملونقل نسبت به تنگه هرمز افزایش مییابد که افزایش قیمت کود را به دنبال خواهد داشت میشود.
به طور کلی بخش اعظمی از تامین غذای جهان، امروز به تنگه هرمز گره خورده و کشورها یا باید از سیاست گذشته خود مبنی بر عدم رویارویی با آمریکا پیروی کنند یا تامین امنیت و غذای مردم خود را در اولویت قرار داده و با پذیرش حاکمیت ایران بر تنگه هرمز، عبور کود مورد نیاز خود را ذیل ترتیبات ایرانی انجام دهند.