به گزارش اقتصاد معاصر؛ تغییر مهم در فرآیند پرداخت حقوق کارکنان دولت در بودجه ۱۴۰۵ میتواند نحوه ثبت، پرداخت و مشاهده حقوق و مزایای کارمندان را دستخوش تحول کند؛ اما این اصلاحیه دقیقاً چه تغییری در حقوق کارکنان دولت ایجاد کرده و نقش سامانههای «سینا» و «محب» در پرداخت حقوق چیست؟ در ادامه، جزئیات اصلاح پرداخت حقوق کارمندان دولت، شناسه یکتای پرداخت، نحوه مشاهده حقوق و کسورات، کسور بازنشستگی و پرداخت مبتنی بر عملکرد در سال ۱۴۰۵ را بررسی میکنیم.
هیئت وزیران با اصلاح ضوابط اجرایی قانون بودجه سال ۱۴۰۵، سازوکار پرداخت حقوق کارکنان دولت را تغییر داد.
بر اساس مصوبه جدید، دستگاههای اجرایی مشمول باید پرداخت حقوق و مزایای کارکنان را با استفاده از شناسه یکتای کارکنان دولت و از طریق سامانههای یکپارچه دولت انجام دهند.
هدف از این اصلاح، ایجاد نظم بیشتر در فرآیند پرداختها، ثبت دقیق اطلاعات حقوق و مزایا و افزایش شفافیت در پرداختهای دولتی است.
بر اساس ضوابط جدید، تمام پرداختهای مستمر و غیرمستمر کارکنان و بازنشستگان باید با ثبت اطلاعات مربوط به هر فرد انجام شود.
این پرداختها شامل موارد زیر است:
پرداختهای نقدی مستمر
پرداختهای نقدی غیرمستمر
پرداختهای غیرنقدی
معادل ریالی پرداختهای غیرنقدی
تسهیلات پرداختی به شاغلان و بازنشستگان
تمام این پرداختها باید به تفکیک شماره ملی و با اختصاص شناسه یکتای پرداخت کارکنان دولت انجام شود.
یکی از تغییرات مهم در فرآیند جدید پرداخت حقوق کارکنان دولت، استفاده از شناسه یکتای پرداخت است.
بر اساس اصلاحیه بودجه ۱۴۰۵، پرداختهای مربوط به کارکنان باید به شکل قابل ردیابی و تفکیکشده ثبت شود تا مشخص باشد هر پرداخت برای چه فردی و بابت چه نوع مزایایی انجام شده است.
این سازوکار همچنین به دستگاههای اجرایی کمک میکند اطلاعات مربوط به پرداختهای کارکنان را در سامانههای یکپارچه دولتی ثبت و مدیریت کنند.
در اصلاح فرآیند پرداخت حقوق کارکنان دولت، سکوی یکپارچه نظام اداری «سینا» نقش مهمی دارد.
بر اساس مصوبه جدید، پرداختهایی که به صورت مستقیم از سوی خزانهداری به ذینفع نهایی انجام نمیشوند، ابتدا باید در سکوی یکپارچه نظام اداری سینا ثبت شوند.
پس از ثبت اطلاعات در سینا، پرداخت مربوطه صرفاً از طریق سکوی یکپارچه مدیریت مالی دولت یا سامانه مدیریت حساب دولت «محب» انجام خواهد شد؛ بنابراین از این پس ارتباط میان اطلاعات اداری کارکنان و فرآیند پرداختهای مالی دولت، ساختار یکپارچهتری خواهد داشت.
بر اساس اصلاحیه جدید، سامانه مدیریت حساب دولت موسوم به «محب» مسیر انجام پرداختهایی خواهد بود که مستقیماً از سوی خزانهداری به ذینفع نهایی پرداخت نمیشوند.
در این فرآیند ابتدا اطلاعات پرداخت در سینا ثبت میشود و سپس پرداخت از مسیر سامانه محب انجام خواهد شد.
این تغییر میتواند به افزایش شفافیت و قابلیت نظارت بر پرداخت حقوق و مزایای کارکنان دولت کمک کند.
یکی از مهمترین بخشهای اصلاح ضوابط اجرایی بودجه ۱۴۰۵، مربوط به امکان مشاهده اطلاعات حقوق کارکنان است.
بر اساس مصوبه جدید، سازمان اداری و استخدامی کشور موظف شده امکان دسترسی کارکنان دستگاههای اجرایی به اقلام حقوقی و کسورات تأییدشده در سامانه سینا را به صورت ماهانه فراهم کند.
به این ترتیب، کارکنان میتوانند اطلاعات ثبتشده مربوط به حقوق، مزایا و کسورات خود را مشاهده و از جزئیات پرداختی خود مطلع شوند.
این موضوع میتواند گام مهمی در جهت افزایش شفافیت فیش حقوقی کارکنان دولت باشد.
در بخش دیگری از اصلاحیه، نحوه ثبت و انتقال اطلاعات کسور بازنشستگی کارکنان دولت نیز مشخص شده است.
بر اساس مصوبه، اطلاعات مربوط به کسورات بازنشستگی کارکنان بر مبنای دادههای ثبتشده در سامانه سینا، به صورت ماهانه در اختیار صندوق بازنشستگی کشوری، سازمان تأمین اجتماعی و سایر صندوقهای بازنشستگی قرار میگیرد.
این اطلاعات مبنای محاسبه و پرداخت کسور بازنشستگی خواهد بود.
نکته مهم اینکه دستگاه اجرایی پس از ثبت اطلاعات مربوط به کسورات، امکان اصلاح یا تغییر آن را نخواهد داشت.
یکی دیگر از تغییرات مهم در بودجه ۱۴۰۵، تأکید بر پرداخت مبتنی بر عملکرد است.
هیئت وزیران در اصلاح ماده ۲۲ ضوابط اجرایی بودجه تأکید کرده است ضوابط مربوط به بودجهریزی عملیاتی و پرداخت مبتنی بر عملکرد که توسط مراجع ذیصلاح تدوین و ابلاغ میشوند، در دستگاههایی که دارای قوانین و مقررات پرداخت خاص هستند نیز لازمالاجرا خواهد بود.
این موضوع میتواند در نحوه پرداخت مزایا و سایر پرداختهای مرتبط با عملکرد کارکنان دستگاههای دولتی اثرگذار باشد.
بر اساس اصلاحیه جدید، دستگاههای اجرایی هنگام پرداخت حقوق و مزایا باید عبارت مشخص مربوط به نوع پرداخت را نیز درج کنند.
در صورتی که عبارت ثبتشده با نوع واقعی پرداخت مغایرت داشته باشد، مسئولیت آن بر عهده ذیحسابان و مدیران مالی دستگاهها خواهد بود.
درج عبارت مغایر با نوع پرداخت نیز طبق این مصوبه تخلف محسوب میشود.
اصلاح ضوابط اجرایی بودجه ۱۴۰۵ تنها به پرداخت حقوق کارکنان دولت محدود نمیشود.
بر اساس بخش دیگری از مصوبه، شرکتهای دولتی مشمول باید با توجه به اصلاح نرخ ارز اعلامی بانک مرکزی، نسبت به برگزاری مجامع عمومی و اصلاح بودجه شرکتی خود اقدام کنند.
مهلت تعیینشده برای انجام این اقدامات حداکثر تا ۱۵ آبانماه ۱۴۰۵ اعلام شده است.
در اصلاح ضوابط اجرایی قانون بودجه سال ۱۴۰۵، موضوعات دیگری نیز تعیین تکلیف شده است.
از جمله این موارد میتوان به نحوه تحویل محمولههای نفتی، واریز منابع حاصل از تخصیص اعتبارات، اصلاح برخی ردیفهای درآمدی، نحوه هزینهکرد درآمدهای سازمان انرژی اتمی و کاهش ۲۰ درصدی سود بازرگانی برخی واردات مرتبط با تبدیل پلاک مناطق آزاد اشاره کرد.
همچنین در ماده جدید ۱۰۱، سقف تعرفه دریافتی بابت ارائه خدمات سامانه تدارکات الکترونیکی دولت (ستاد) در هر معامله، معادل سقف نصاب معاملات کوچک تعیین شده است.
مهمترین اثر اصلاحیه جدید، ایجاد یک فرآیند یکپارچهتر برای ثبت و پرداخت حقوق و مزایای کارکنان دولت است.
از این پس اطلاعات پرداخت باید با شماره ملی و شناسه یکتای پرداخت ثبت شود و پرداختهای غیرمستقیم نیز پس از ثبت در سینا از مسیر محب انجام خواهد شد.
از سوی دیگر، امکان مشاهده ماهانه اقلام حقوقی و کسورات برای کارکنان، میتواند دسترسی آنها به اطلاعات دقیق فیش حقوقی و پرداختهای انجامشده را افزایش دهد.
با این حال، این مصوبه به خودی خود به معنای افزایش حقوق کارکنان دولت نیست؛ بلکه عمدتاً فرآیند ثبت، کنترل، پرداخت و مشاهده حقوق و مزایا را اصلاح میکند.
با اصلاح ضوابط اجرایی قانون بودجه ۱۴۰۵، فرآیند پرداخت حقوق کارکنان دولت وارد مرحله جدیدی شده است. دستگاههای اجرایی موظف شدهاند پرداختهای مستمر و غیرمستمر، نقدی و غیرنقدی و تسهیلات کارکنان و بازنشستگان را با شماره ملی و شناسه یکتای پرداخت کارکنان دولت ثبت کنند.
همچنین پرداختهای غیرمستقیم باید پس از ثبت در سامانه سینا از طریق سامانه محب انجام شود. از سوی دیگر، کارکنان به صورت ماهانه امکان مشاهده اقلام حقوقی و کسورات تأییدشده را خواهند داشت و اطلاعات کسور بازنشستگی نیز در اختیار صندوقهای بازنشستگی قرار میگیرد.
در کنار این موارد، پرداخت مبتنی بر عملکرد در دستگاههای دارای نظام پرداخت خاص نیز مشمول ضوابط جدید شده است؛ بنابراین اصلاحیه بودجه ۱۴۰۵ بیش از آنکه به معنای تغییر مستقیم مبلغ حقوق باشد، بر شفافیت، ثبت دقیق و نحوه پرداخت حقوق و مزایای کارکنان دولت تمرکز دارد.