به گزارش اقتصاد معاصر؛ به نقل از اویل پرایس، برآورد می شود جنگ ایران طی ماههای مارس تا اوت، 330 میلیارد دلار به هزینه واردات جهانی نفت، سوخت و ال ان جی افزوده باشد که نفت خام تقریباً نیمی از این افزایش را به خود اختصاص داده است.
اروپا با 78 میلیارد دلار بیشترین آسیب را متحمل شده و پس از آن چین با 35 میلیارد دلار و هند با 22 میلیارد دلار قرار گرفته اند که نشاندهنده وابستگی بالای آنها به انرژی وارداتی است.
این فشار ممکن است حتی پس از پایان جنگ نیز ادامه یابد؛ زیرا قیمتهای بالای ال ان جی و آسیب به ظرفیت پالایش در خاورمیانه و روسیه، عرضه جهانی سوخت را محدود نگه میدارد.
بر اساس این گزارش جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران باعث شده است هزینه واردات نفت و گاز جهان طی شش ماه از مارس تا اوت، تا 330 میلیارد دلار افزایش یابد. این اتفاق با وجود افزایش قیمت نفت کمتر از حد انتظار و افزایش مشابه کمتر از انتظار قیمت گاز رخ داده است. با این حال، جنگ هنوز پایان نیافته و این هزینه میتواند بیشتر شود.
این دادهها از سوی موسسه اقلیمی مرکز تحقیقات انرژی و هوای پاک مستقر در فنلاند منتشر شده و به مبالغی اشاره دارد که برای واردات نفت، سوخت و ال ان جی پرداخت شده است. این مرکز اختلال در صادرات نفت خلیج فارس را بزرگترین اختلال از زمان جنگ خلیج فارس در دهه 1990 دانسته و اعلام کرده است که اتحادیه اروپا بیشترین فشار مالی را متحمل شده است.
بزرگترین سهم از افزایش هزینه واردات مربوط به نفت خام بوده که 164.1 میلیارد دلار از کل افزایش را به خود اختصاص داده است. پس از آن، دیزل و گازوئیل با 73.8 میلیارد دلار و بنزین با 35.7 میلیارد دلار قرار دارند. همچنین ال ان جی با 38 میلیارد دلار و سوخت جت با 20 میلیارد دلار هزینه اضافی برای واردکنندگان همراه شدهاند.
بر اساس آمار منتشرشده از سوی این موسسه، هزینه واردات انرژی اتحادیه اروپا طی شش ماه منتهی به اوت، 78 میلیارد دلار افزایش یافته است. دلیل این مسئله وابستگی بالای اتحادیه اروپا به واردات نفت و گاز، بهویژه نفت خام و ال ان جی آمریکا، عنوان شده است؛ چرا که تحریمهای اتحادیه اروپا علیه انرژی روسیه و نبود تولید داخلی قابل توجه نفت و گاز، وابستگی این اتحادیه به واردات را افزایش داده است. علاوه بر این، نروژ، بزرگترین تأمینکننده داخلی انرژی برای این اتحادیه، با محدودیتهایی در میزان صادرات خود به کشورهای عضو مواجه است.
در رتبه بعدی کشورهایی که بیشترین تأثیر مالی جنگ را متحمل شدند، چین قرار دارد که طی این شش ماه 35 میلیارد دلار بیشتر برای واردات انرژی پرداخت کرده است. چین بزرگترین واردکننده نفت خام جهان و همچنین بزرگترین واردکننده ال ان جی در جهان است. با این حال، این کشور پس از افزایش قیمتها در پی نخستین حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، واردات خود را بهشدت کاهش داد. بسیاری از تحلیلگران معتقدند چین با کاهش واردات و استفاده از ذخایر عظیم خود، به نوعی جهان را از بحران قیمت نفت نجات داده است. برآورد میشود ذخایر نفت چین در ابتدای سال بین 1 تا 1.4 میلیارد بشکه بوده باشد.
هند سومین کشور متحمل بیشترین تأثیر مالی جنگ بود و طی دوره مورد بررسی مجبور شد 22 میلیارد دلار بیشتر برای واردات انرژی پرداخت کند. این موضوع تعجبآور نیست، زیرا هند حتی بیش از کشورهای عضو اتحادیه اروپا به واردات نفت و گاز وابسته است. هند بهویژه به واردات نفت وابستگی دارد که بخش قابل توجهی از آن پیشتر از خاورمیانه تأمین میشد. این مسئله هند را مستقیماً در برابر اختلال در جریان صادرات ناشی از بسته شدن تنگه هرمز توسط ایران در واکنش به حملات آمریکا و اسرائیل آسیبپذیر کرد.
سایر کشورهای آسیایی نیز بهجز چین و هند از افزایش قیمت نفت خام، ال ان جی و سوخت آسیب دیدند و میلیاردها دلار بیشتر برای هیدروکربنها پرداخت کردند. مرکز تحقیقات انرژی و هوای پاک اعلام کرد که جنگ و افزایش قیمتهای ناشی از آن، تقاضا برای کالاهای سوختی را کاهش داده است. محاسبات این مرکز درباره افزایش هزینه واردات، بر اساس میزان واقعی خرید کشورهای واردکننده و مناطق مختلف انجام شده و نه میزان خریدی که در صورت آغاز نشدن جنگ در پایان فوریه انجام میدادند.
با این حال، فشارها هنوز پایان نیافته است. طی شش ماه منتهی به اوت، قیمت ال ان جی در آسیا بهطور متوسط حدود 75 درصد بالاتر از سطحی بوده که تحلیلگران پیش از آغاز جنگ انتظار داشتند. در اروپا نیز قیمت گاز مایع 60 درصد بالاتر از پیشبینیهای پیش از جنگ بوده است. انتظار میرود هر دو قیمت در سطوح فعلی باقی بمانند و حتی افزایش پیدا کنند، زیرا اتحادیه اروپا در صورت آغاز نکردن خرید از هماکنون برای زمستان، با احتمال کمبود گاز مواجه است و کشورهای آسیایی نیز باید برای ماههای سرد ذخایر خود را افزایش دهند.
قیمت نفت نیز همچنان بهطور قابل توجهی بالاتر از سطوح پیش از جنگ است و سوختها بیشترین افزایش را تجربه کردهاند و احتمالاً برای مدت بیشتری بسیار گرانتر از قیمتهای پیش از ماه مارس باقی خواهند ماند. آژانس بینالمللی انرژی اوایل سال جاری برآورد کرده بود که حدود یکپنجم ظرفیت پالایش خاورمیانه، معادل حدود 9.6 میلیون بشکه در روز، در اثر درگیریها از مدار خارج شده است. این مسئله در کنار آسیب به پالایشگاههای روسیه در پی حملات پهپادی اوکراین، ظرفیت پالایش جهانی و در نتیجه تولید سوخت را بهشدت محدود کرده است. احتمالاً کمبود سوخت حتی پس از پایان جنگ نیز ادامه خواهد داشت و هزینههای انرژی بالاتری را برای واردکنندگان به همراه خواهد داشت.
تنها نکته مثبت کوچک در این وضعیت، انرژی بادی و خورشیدی است. این منابع به همراه سایر منابع انرژی کمکربن، طی شش ماه از مارس تا اوت در مجموع 36 میلیارد دلار در هزینه واردات صرفهجویی ایجاد کردند. شاید این رقم زیاد نباشد، اما بهتر از نبود هیچگونه صرفهجویی است./تسنیم