به گزارش راهبرد معاصر، بخش کشاورزی به دلیل ماهیت تولیدی و نیاز به انرژیهای مختلف (برق ، گاز ، نفت و گازوئیل) یکی از حساسترین بخشها در برابر نوسانات و مشکلات سوخت است .
هرگونه اختلال در زنجیره تامین یا توزیع و یا کیفیت سوخت مستقیماً بر امنیت غذایی و اقتصاد کشور اثر میگذارد.
کشاورزان در چند سال اخیر دچار مشکلات زیادی در تامین سوخت شده و هستند و اخیرا با تصمیمی که برای کاهش سهمیه سوخت بخش کشاورزی بر اساس نظر غیرکارشناسی بعضی از افراد با توجه به اینکه خود سازنده تراکتور میزان مصرف تراکتور در ساعت را ۱۴.۵ لیتر اعلام میکند ولی این کارشناسان آن را به ۱۰ لیتر تقلیل دادهاند و ادعا دارند برابر استانداردهای جهانی در حالی که عدم کیفیت تراکتورهای تولیدی و فرسوده بودن ناوگان بخش کشاورزی که هنوز کمباین و تراکتورهای با عمر ۵۰ سال به بالا در حال فعالیت هستند و از طرفی خرد بودن اراضی و دور بودن اراضی از محل نگهداری تراکتور که بعضا در حیات خانه کشاورزان نگهداری میشود جادههای خراب بین مزارع عدم توزیع منطقی و عادلانه بین کشاورزان با توجه به اینکه میزان گازوئیل بخش کشاورزی بر اساس سطوح برآورد میشود و گازوئیل بین دستگاهها توزیع میگردد، این موضوع باعث میشود که کسی که یک هکتار اراضی کشاورزی دارد با کسی که ۱۰ هکتار یا بیشتر دارد و هرکدام دارای یک تراکتور هستند گازوئیل به طور مساوی بین آنها تقسیم میشود که این امر باعث میگردد کسی که یک هکتار زمین دارد و یک دستگاه تراکتور سوخت اضافه میآورد و کسی که یک تراکتور دارد و ۱۰ هکتار زمین باید سوخت خودش را در واقع به قیمت گزاف در بازار آزاد تهیه کند.
اگر سوخت بر اساس سطح بین کشاورزان توزیع گردد عدالت در توزیع اتفاق میافتد و بسیاری از مسائل و مشکلات جاری را حل خواهد کرد.
تمام این مسائل اثرات سوء بر تولید محصولات کشاورزی دارند که باعث کمبود سوخت در زمان برداشت و این امر باعث تاخیر در جمعآوری محصول از مزرعه و افت کیفیت محصول و نیز خرابی محصول در زمین و کاهش وزن و ارزش محصول میشود. همچنین کمبود سوخت در زمان آبیاری باعث تنش در گیاه و در مراحل حساس باعث کاهش چشمگیر عملکرد و حتی نابودی کامل محصول میگردد.
افزایش قیمت سوخت در بازار آزاد باعث بالا رفتن قیمت تمام شده محصول، افزایش قیمت مواد غذایی برای مصرفکننده و کاهش سودآوری برای کشاورز میشود.
راهکارها برای رفع مشکلات سوخت بخش کشاورزی برای مقابله با این چالشها باید رویکردی همه جانبه تکنولوژیک مدیریتی و ساختاری اتخاذ شود.
تنوعبخشی به منابع انرژی و استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر مثل جایگزینی پمپهای برقی و گازوئیلی با پنلهای خورشیدی استفاده از کارتهای هوشمند برای کنترل میزان سوخت مصرفی و جلوگیری از تهیسازی و توزیع غیرقانونی سوخت کشاورزی از جمله کمکهایی است که دولت میتواند در این حوزه برای بخش کشاورزی داشته باشد.
نوسازی و استفاده از ماشینآلات کممصرف، تشویق کشاورزان به استفاده از ماشینآلاتی که با بازدهی انرژی بالاتری کار میکنند، خروج تراکتورهایی که در بخشهای صنعت و خدمات کار میکنند و سوختشان را از بخش کشاورزی دریافت میکنند، تمام این مسائل اگر اصلاح نگردد باعث کاهش عملکرد و بهرهوری، ناپایداری تولید و افزایش قیمت تمام شده محصول و در نتیجه به ضرر مصرفکننده و کاهش سودآوری برای کشاورز میشود./مهر