به گزارش اقتصاد معاصر؛ دادههای تازه درباره شهروندی آمریکا و شمار کسانی که این کشور را ترک میکنند، تردیدهای جدی درباره چهره دیگر «رؤیای آمریکایی شدن» ایجاد کرده است.
آمار مهاجرت نشان میدهد معادله در حال وارونه شدن است؛ نه تنها شمار خروجیها از خاک آمریکا افزایش یافته، بلکه هزاران نفر نیز شهروندی خود را بهطور کامل کنار گذاشتهاند.
بر پایه جدیدترین دادههای دفتر فدرال که مجله نیوزویک منتشر کرده، شمار آمریکاییهایی که شهروندی خود را ترک کردهاند، همراه با دارندگان کارت سبز که اقامت دائم خود را پایان دادهاند، به بالاترین سطح از سال ۲۰۲۰ رسیده است.
در دوازده ماه گذشته نزدیک به ۵۸۰۰ نام در فهرست وزارت خزانهداری ثبت شده و تنها در بازه آوریل تا ژوئن، شمار ثبتشدگان نسبت به مدت مشابه سال قبل بیش از ۶۸ درصد رشد کرده است.
نگاهی به روند بلندمدت نیز گویای تغییرات مهمی است. تحلیل شرکت «گرینبک» که در امور مالیاتی آمریکاییهای مقیم خارج تخصص دارد، نشان میدهد میانگین سالانه شمار آمریکاییهایی که شهروندی خود را از دست میدادند در سالهای ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۸ کمتر از ۵۰۰ نفر بود.
اما این عدد پس از تصویب «قانون انطباق مالیاتی حسابهای خارجی» در کنگره در سال ۲۰۱۰ و اجرایی شدن آن از ۲۰۱۴ با موافقت بیش از ۱۹۰ کشور، جهشی آشکار یافت.
این قانون نهادهای مالی خارجی را ملزم میکند داراییهای خارجی مشتریان آمریکایی خود را گزارش دهند. این اقدام هزینه زندگی آمریکاییهای مقیم خارج را بهشدت بالا برد و آنها را عملاً ناچار کرد در هر دو کشور آمریکا و محل اقامت خود مالیات بپردازند.
پیشرفت فناوری نیز به سازمان مالیاتی آمریکا امکان میدهد حسابها و داراییهای شهروندانی را که اظهارنامه ندادهاند ردیابی کند. همین فشار دوگانه مالیاتی، بسیاری را به فکر رها کردن شهروندی انداخته است.
پس از اجرای این قانون، شمار چشمپوشی از شهروندی رشد کرد و در سال ۲۰۱۶ به رقم بیسابقهای رسید. این عدد در ۲۰۱۹ کاهش یافت، اما در ۲۰۲۰ بار دیگر با جهشی تازه به اوج بازگشت.
کاهش حدود ۸۰ درصدی هزینههای ترک شهروندی از سوی وزارت خارجه نیز شمار بیشتری را به این اقدام وادار کرد. پیش از ۲۰۱۰ ترک شهروندی آمریکا رایگان بود، اما سپس هزینهای چند صد دلاری گرفت و در ۲۰۱۵ به بیش از ۲۳۰۰ دلار رسید؛ رقمی که آمریکا را به یکی از گرانترین کشورهای جهان در این زمینه تبدیل کرد.
با این حال، افزایش ترک شهروندی نشانه بحرانی گستردهتر در جریان مهاجرت است. گزارشی از شبکه سیبیاس بر پایه دادههای مؤسسه بروکینگز از افزایش چشمگیر شمار آمریکاییهایی خبر میدهد که در سال ۲۰۲۵ کشور را ترک کردهاند.
این مؤسسه شمار کسانی را که داوطلبانه کشور آمریکا را ترک کردهاند میان ۲۱۰ هزار تا ۴۰۵ هزار نفر برآورد کرده است؛ موضوعی که برای نخستین بار در ۵۰ سال گذشته صافی مهاجرت را به سطحی منفی کشانده است.
تحلیلهای مراکز پژوهشی برای این مهاجرت بدون بازگشت، دلایل گوناگونی برمیشمارند: فشارهای مالیاتی، فرصتهای شغلی، نظامهای بازنشستگی، کیفیت زندگی و شاخصهایی مانند حقوق باروری پس از لغو حق قانونی فدرال سقط جنین.
اما تحولات سیاسی آمریکا از دوران نخست ریاستجمهوری دونالد ترامپ را نیز نمیتوان نادیده گرفت. برای نمونه، نظرسنجی شرکت «اکسپتسی» که در خدمات مهاجرت برای آمریکاییهای خواهان نقل مکان به مکزیک فعال است، نشان میدهد ۸۹ درصد پاسخدهندگان به دلایل سیاسی خواهان رفتن هستند.
«مؤسسه بینالمللی دموکراسی و کمک انتخاباتی» مستقر در استکهلم نیز در تازهترین گزارش خود آورده است که شاخصهای اصلی دموکراسی آمریکا، از آزادی مطبوعات تا استقلال قضایی، به پایینترین سطح خود در ۵۰ سال گذشته رسیده است.
شرکت آمریکایی «هادسون مککنزی» که در مشاوره حقوقی و خدمات مهاجرت بینالمللی تخصص دارد نیز از افزایش تمایل آمریکاییها به زندگی در خارج در سال ۲۰۲۵ خبر داده است.
بر پایه این گزارش، مقصدهای محبوبتر شامل سوئیس، پرتغال، ایتالیا، موناکو و امارات متحده عربی بودهاند. این شرکت علت این تمایل را جستوجوی سبک زندگی بهتر، مزایای مالیاتی و فاصله گرفتن از سیاستهای داخلی، بهویژه پس از دوره مدیریت دونالد ترامپ میداند./فارس