به گزارش اقتصاد معاصر؛ سازمان جهانی هواشناسی (WMO) وابسته به سازمان ملل در گزارشی اعلام کرد که سال ۲۰۲۵ یکی از خشکترین سالها برای رودخانههای جهان در بیش از سه دهه گذشته بوده است.
این گزارش نشان میدهد در سال ۲۰۲۵ – که یکی از گرمترین سالهای ثبتشده بود – یخچالهای طبیعی در تمام مناطق کوچکتر شدند؛ این در حالی است که سطح آبهای زیرزمینی در بسیاری از نقاط جهان نیز روندی نزولی را طی سالهای متمادی طی کرده است.
بهطور کلی، گزارش سالانه «وضعیت منابع آب جهانی» سازمان جهانی هواشناسی نشان داد که ذخایر آب شیرین زمین – شامل مجموع آب موجود در سفرههای زیرزمینی، دریاچهها و رودخانهها، رطوبت خاک، پوشش گیاهی و همچنین یخ و برف – به روند کاهشی یکدههای خود ادامه داده است.
برخی از مولفههای چرخه آب – مانند میزان بارش، جریان رودخانهها و رطوبت خاک – بهسرعت تغییر میکنند و ظرف چند روز یا چند هفته به شرایط جوی واکنش نشان میدهند.
سلست سائولو، دبیرکل سازمان جهانی هواشناسی، نگرانی ویژه خود را نسبت به کاهش «ذخایر کند» – مانند آبهای زیرزمینی و یخچالهای طبیعی – ابراز کرد؛ ذخایری که به گفته او، در گذشته نقش «حساب پسانداز» سیاره را ایفا میکردند.
او به خبرنگاران گفت که این ذخایر همچون «ضربهگیری عمل میکنند که اثرات سالهای بد را جذب میکند تا یک خشکسالی یا یک فصل کمبارش، مستقیما به بحران آب منجر نشود.»
مصرف و اتمام ذخایر آب
او هشدار داد: «اکنون ما در حال خالی کردن آن حساب پسانداز هستیم؛ ما داریم ذخایر خود را مصرف میکنیم.»
یخچالهای طبیعی نیز با سرعتی بسیار زیاد در حال کوچک شدن هستند، بهطوری که سال ۲۰۲۵ چهارمین سال پیاپی بود که شاهد کاهش قابلتوجه توده یخ در تمام مناطق بودیم.
این گزارش برآورد میکند که بین سالهای ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵، یخچالهای طبیعی در مجموع ۱۴۰۰ گیگاتن از جرم آبی خود را از دست دادهاند؛ مقداری که تقریباً معادل آب مورد نیاز برای پر کردن ۵۶۰ میلیون استخر شنای المپیک یا حدود یکسومِ کل برداشت سالانه آب شیرین در جهان است.
سائولو گفت: «وضعیت آبهای زیرزمینی نیز حکایت مشابهی دارد: در سال ۲۰۲۵، شرایط نزدیک به دوسومِ چاههای تحت پایش در سراسر جهان، خارج از محدوده نرمالِ تاریخی بوده است.» او خاطرنشان کرد که این وضعیت همزمان با وقوع «بلایای طبیعیِ بیشتر مرتبط با آب» در جریان است.
او بهویژه به الگوی کنونی «النینو» اشاره کرد؛ پدیدهای که پیشبینی میشود قویترین نمونه از زمان آغاز ثبت دادههای قابلمقایسه در چهار دهه پیش باشد.
النینو فاز گرم یک چرخه اقلیمی طبیعی است که هر دو تا هفت سال یکبار رخ میدهد و با دمای بالاتر از حد معمولِ آب اقیانوس در سراسر اقیانوس آرام شناخته میشود؛ این پدیده تغییراتی جهانی در الگوهای باد و بارش و همچنین شرایط جوی نامنظم ایجاد میکند.
سائولو هشدار داد: «تشدید النینو خطر خشکسالی در برخی مناطق و وقوع سیل در مناطق دیگر را افزایش خواهد داد.»
وضعیت غیرعادی جریان آب
سازمان جهانی هواشناسی اعلام کرد که حتی پیش از آغاز تاثیرات النینو، جریان آب رودخانهها در سراسر جهان وضعیتی «غیرعادی» داشت، بهطوری که سال ۲۰۲۵ در زمره سه سال دارای کمترین میزان جریان آب رودخانهها طی ۳۵ سال گذشته قرار گرفت.
بر اساس گزارش خبرگزاری فرانسه، برای هفتمین سال پیاپی، تعداد حوضههای آبریز رودخانهای در سطح جهان که شرایطی «عادی» را تجربه میکردند، در سال ۲۰۲۵ در اقلیت آشکار قرار داشت./ایسنا