ثبت نام اسقاط خودروهای فرسوده از ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ آغاز میشود؛ اما این بار ماجرا فقط اسقاط یک خودروی قدیمی نیست. دارندگان برخی اتوبوسها و کشندههای جادهای فرسوده میتوانند با ورود به سامانه و طی مراحل قانونی، از ظرفیتی استفاده کنند که در قانون برای واردات وسیله نقلیه جایگزین پیشبینی شده است. اما چه خودروهایی دقیقاً مشمول این طرح هستند، شرط سنی آنها چیست، سامانه ثبتنام اسقاط خودروهای فرسوده کدام است و اسقاط یک اتوبوس یا کشنده بالای ۲۵ سال چه امتیازی برای مالک ایجاد میکند؟ در ادامه، جزئیات کامل شرایط، مدارک، مراحل ثبت نام، مشمولان و نحوه استفاده از امتیاز واردات را بررسی میکنیم.
فرآیند ثبت نام اسقاط خودروهای فرسوده موضوع بند «پ» ماده ۵۹ قانون برنامه هفتم پیشرفت، از روز سهشنبه ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ آغاز میشود و متقاضیان واجد شرایط میتوانند درخواست خود را در سامانه مربوط ثبت کنند.
بر اساس این طرح، متقاضیان مشمول بند «پ» ماده ۵۹ قانون برنامه هفتم باید با رعایت ضوابط و دستورالعملهای ابلاغی، اطلاعات و درخواست خود را در سامانه ثبت اسقاط خودروهای فرسوده بارگذاری کنند تا مراحل قانونی بررسی و احراز شرایط انجام شود.
این طرح با هدف نوسازی ناوگان حملونقل، کاهش آلودگی هوا و مدیریت مصرف سوخت اجرا میشود و یکی از محورهای قانون برنامه هفتم پیشرفت در حوزه نوسازی ناوگان فرسوده به شمار میرود.
متقاضیان برای آغاز فرآیند باید به سامانه نوسازی ناوگان و اسقاط خودروهای فرسوده مراجعه و اطلاعات مورد نیاز را مطابق دستورالعمل ثبت کنند.
در این مرحله، ثبت درخواست به معنای پایان فرآیند اسقاط نیست؛ بلکه اطلاعات متقاضی و خودرو باید در چارچوب مقررات بررسی و احراز شود و مراحل بعدی مطابق ضوابط اجرایی طرح انجام خواهد شد.
به متقاضیان توصیه شده است پیش از ورود به سامانه، مدارک و اطلاعات مورد نیاز را آماده کرده و از تطابق شرایط خود و وسیله نقلیه با مقررات ابلاغی اطمینان حاصل کنند.
نکته مهم درباره این مرحله از ثبت نام خودروهای فرسوده این است که موضوع بند «پ» ماده ۵۹ قانون برنامه هفتم، به طور مشخص به اتوبوس و کشنده جادهای مربوط میشود.
مطابق متن قانون، دولت مجاز است در ازای اسقاط هر دستگاه اتوبوس و کشنده جادهای بالای ۲۵ سال، مجوز واردات یک دستگاه اتوبوس یا کشنده جادهای با سن کمتر از ۱۰ سال را به مالک آن اعطا کند؛ بنابراین این بند قانونی را نباید با تمام طرحهای عمومی اسقاط خودروهای فرسوده سواری یا طرحهای جایگزینی خودروسازان یکسان دانست.
یکی از مهمترین شرایط این طرح، سن وسیله نقلیه فرسوده است.
بر اساس بند «پ» ماده ۵۹ قانون برنامه هفتم پیشرفت:
اتوبوس و کشنده جادهای باید بیش از ۲۵ سال سن داشته باشند تا مشمول سازوکار پیشبینیشده در این بند قرار گیرند.
در مقابل، خودروی وارداتی جایگزین باید کمتر از ۱۰ سال سن داشته باشد؛ بنابراین سازوکار قانونی به صورت کلی شامل دو شرط سنی است:
| نوع وسیله نقلیه | شرط سنی |
| اتوبوس فرسوده | بالای ۲۵ سال |
| کشنده جادهای فرسوده | بالای ۲۵ سال |
| وسیله نقلیه وارداتی جایگزین | کمتر از ۱۰ سال |
مهمترین مشوق پیشبینیشده در این قانون، امکان دریافت مجوز واردات یک دستگاه اتوبوس یا کشنده جادهای با سن کمتر از ۱۰ سال در ازای اسقاط وسیله نقلیه مشمول است.
به عبارت دیگر، قانون برای مالک اتوبوس یا کشنده جادهای بالای ۲۵ سال، یک مسیر قانونی برای استفاده از ظرفیت واردات در نظر گرفته است.
البته این موضوع به معنای واردات بدون رعایت سایر مقررات نیست و فرآیند واردات باید مطابق آییننامه اجرایی و ضوابط مربوط انجام شود.
اصل امتیاز قانونی در بند «پ» ماده ۵۹ پیشبینی شده است، اما اجرای کامل آن به رعایت مقررات و آییننامه اجرایی مربوط بستگی دارد.
قانون تصریح کرده است که آییننامه اجرایی این بند باید با در نظر گرفتن مشوقهای قانونی لازم، از جمله تخفیف در عوارض گمرکی، به تصویب هیأت وزیران برسد؛ بنابراین متقاضی باید علاوه بر ثبت درخواست اسقاط، ضوابط اجرایی و مقررات واردات را نیز رعایت کند.
برای جلوگیری از بروز مشکل در روند ثبت نام اسقاط خودروهای فرسوده، متقاضیان باید پیش از ثبت درخواست، شرایط قانونی خود را بررسی کنند.
مهمترین مواردی که باید مورد توجه قرار گیرد عبارتاند از:
- مشمول بودن وسیله نقلیه در چارچوب بند «پ» ماده ۵۹ قانون برنامه هفتم؛ داشتن اتوبوس یا کشنده جادهای با شرایط سنی تعیینشده؛ آماده بودن مدارک مالک و وسیله نقلیه؛ ثبت صحیح اطلاعات در سامانه؛ رعایت دستورالعملهای اجرایی ا
بلاغشده؛ تکمیل مراحل احراز شرایط و بررسی درخواست؛ رعایت ضوابط مربوط به اسقاط و صدور گواهی اسقاط؛ رعایت مقررات مربوط به واردات وسیله نقلیه جایگزین.
متقاضیان بهتر است پیش از ورود به سامانه، مدارک مالکیت و مشخصات وسیله نقلیه خود را آماده کنند.
با توجه به فرآیندهای معمول ثبت و احراز اطلاعات خودروهای فرسوده، اطلاعات هویتی مالک، مشخصات وسیله نقلیه، اطلاعات مربوط به پلاک و اسناد مالکیت از جمله اطلاعاتی است که ممکن است در فرآیند احراز مورد نیاز باشد.
با این حال، ملاک نهایی مدارک مورد نیاز، فهرست اعلامشده در سامانه و دستورالعمل رسمی طرح است و متقاضیان باید از ارسال مدارک خارج از مسیر اعلامشده خودداری کنند.
فرآیند کلی ثبت درخواست را میتوان در چند مرحله دنبال کرد:
مرحله اول؛ ورود به سامانه
متقاضی در تاریخ اعلامشده وارد سامانه نوسازی ناوگان و اسقاط خودروهای فرسوده میشود.
مرحله دوم؛ ثبت اطلاعات
اطلاعات هویتی و مشخصات وسیله نقلیه مطابق فرمهای سامانه ثبت میشود.
مرحله سوم؛ احراز شرایط
اطلاعات ثبت شده مورد بررسی قرار میگیرد تا مشخص شود خودرو و مالک واجد شرایط طرح هستند یا خیر.
مرحله چهارم؛ ادامه فرآیند اسقاط
پس از تأیید شرایط، مراحل مربوط به اسقاط و فرآیند صدور گواهی اسقاط مطابق مقررات انجام میشود.
مرحله پنجم؛ استفاده از ظرفیت قانونی واردات
در صورت تکمیل فرآیند و احراز شرایط، متقاضی میتواند مطابق ضوابط قانونی از ظرفیت پیشبینیشده برای واردات اتوبوس یا کشنده جایگزین استفاده کند.
بند «پ» ماده ۵۹ قانون برنامه پنجساله هفتم پیشرفت، سازوکاری مشخص برای نوسازی ناوگان اتوبوس و کشندههای جادهای فرسوده در نظر گرفته است.
بر اساس این حکم، دولت مجاز است در ازای اسقاط هر دستگاه اتوبوس یا کشنده جادهای بالای ۲۵ سال، مجوز واردات یک دستگاه اتوبوس یا کشنده جادهای با سن کمتر از ۱۰ سال را به مالک وسیله فرسوده اعطا کند.
همچنین در قانون تأکید شده که آییننامه اجرایی باید مشوقهای قانونی لازم از جمله تخفیف در عوارض گمرکی را در نظر بگیرد.
اجرای این طرح تنها به موضوع واردات خودرو محدود نمیشود و اهداف گستردهتری در حوزه حملونقل دارد.
کاهش آلودگی هوا
خودروهای سنگین و اتوبوسهای فرسوده به دلیل عمر بالا و فناوری قدیمیتر، میتوانند سهم قابل توجهی در انتشار آلایندهها داشته باشند. خروج این وسایل از چرخه حملونقل میتواند بخشی از سیاست نوسازی ناوگان باشد.
کاهش مصرف سوخت
یکی دیگر از اهداف طرح، مدیریت مصرف سوخت و حرکت به سمت ناوگان کممصرفتر و بهروزتر است.
نوسازی ناوگان حملونقل
افزایش سن ناوگان حملونقل جادهای یکی از چالشهای این بخش است و استفاده از ظرفیت اسقاط برای جایگزینی وسایل قدیمی، یکی از ابزارهای سیاستگذاری در این حوزه محسوب میشود.
یکی از ابهاماتی که ممکن است برای متقاضیان ایجاد شود، تفاوت میان ثبتنام اسقاط خودروهای فرسوده موضوع بند «پ» ماده ۵۹ و طرحهای فروش خودرو برای دارندگان خودروهای فرسوده است.
در طرحهای فروش خودروسازان، معمولاً مالک خودرو فرسوده در فرآیند فروش یک محصول داخلی شرکت میکند و پس از طی مراحل تعیینشده، خودرو فرسوده اسقاط میشود.
اما در بند «پ» ماده ۵۹، موضوع اصلی اتوبوس و کشنده جادهای بالای ۲۵ سال و استفاده از ظرفیت قانونی برای واردات وسیله نقلیه مشابه با سن کمتر از ۱۰ سال است؛ بنابراین متقاضیان باید هنگام ثبت درخواست، عنوان دقیق طرح و دستورالعمل مربوط به آن را بررسی کنند.
بر اساس اطلاعیه مورد استناد این گزارش، ثبت نام اسقاط خودروهای فرسوده از سهشنبه ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ آغاز میشود.
از این تاریخ، متقاضیان مشمول بند «پ» ماده ۵۹ میتوانند برای ثبت درخواست خود اقدام کنند.
توصیه مهم این است که متقاضیان، ثبت درخواست را به روزهای پایانی موکول نکنند و پیش از آغاز فرآیند، اطلاعات و مدارک خود را بررسی کنند.
پیش از ورود به سامانه، این موارد را بررسی کنید:
۱. وسیله نقلیه شما باید با شرایط اعلامشده طرح مطابقت داشته باشد.
۲. سن خودرو یا کشنده را مطابق مقررات بررسی کنید.
۳. اطلاعات مالکیت و مشخصات وسیله نقلیه را آماده داشته باشید.
۴. اطلاعات را دقیق و بدون مغایرت وارد سامانه کنید.
۵. تنها از مسیرهای رسمی اعلامشده برای ثبت درخواست استفاده کنید.
۶. پس از ثبت درخواست، نتیجه احراز شرایط و مراحل بعدی را از طریق سامانه پیگیری کنید.
۷. پیش از هرگونه پرداخت یا مراجعه، دستورالعمل رسمی و شرایط طرح را مطالعه کنید.
زمان آغاز ثبت نام: ۳۱ شهریور ۱۴۰۵
مبنای قانونی: بند «پ» ماده ۵۹ قانون برنامه هفتم پیشرفت
خودروهای مشمول: اتوبوس و کشنده جادهای
سن خودروی فرسوده: بالای ۲۵ سال
وسیله نقلیه جایگزین: اتوبوس یا کشنده جادهای
سن وسیله وارداتی: کمتر از ۱۰ سال
مشوق پیشبینیشده: مجوز واردات
مشوق گمرکی: امکان پیشبینی تخفیف در عوارض گمرکی طبق آییننامه
هدف طرح: نوسازی ناوگان، کاهش آلودگی و مدیریت مصرف سوخت
روش ثبت درخواست: سامانه نوسازی ناوگان و اسقاط خودروهای فرسوده
در مجموع، ثبت نام اسقاط خودروهای فرسوده از ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ برای مشمولان بند «پ» ماده ۵۹ قانون برنامه هفتم وارد مرحله اجرایی میشود. این طرح به طور مشخص اتوبوسها و کشندههای جادهای بالای ۲۵ سال را هدف قرار داده و در صورت طی کامل فرآیند قانونی، امکان استفاده از ظرفیت واردات یک دستگاه اتوبوس یا کشنده جادهای با سن کمتر از ۱۰ سال را برای مالک فراهم میکند؛ بنابراین مهمترین نکته برای متقاضیان این است که پیش از ثبت درخواست، شرایط سنی خودرو، مدارک مالکیت، شرایط قانونی و دستورالعمل سامانه اسقاط را به دقت بررسی کنند. همچنین باید توجه داشت که ثبت درخواست در سامانه به تنهایی به معنای تکمیل فرآیند اسقاط یا واردات نیست و مراحل احراز، اسقاط، صدور گواهی و استفاده از مجوز واردات باید مطابق مقررات انجام شود.