به گزارش اقتصاد معاصر؛ بورس تهران در آخرین روز شهریور نتوانست تعادل نسبی روز قبل را حفظ کند. شاخص کل دوباره با افت سنگین مواجه شد و جریان پول حقیقی نیز که یک روز قبل پس از دو روز خروج متوالی مثبت شده بود، بار دیگر تغییر جهت داد.
اما جنس فشار فروش امروز با ۲۹ شهریور متفاوت بود. آن روز کوچک و بزرگ تقریباً همزمان زیر فشار قرار داشتند، در حالی که امروز بخش اصلی خروج نقدینگی متوجه شرکتهای بزرگ بود. همین موضوع در فاصله میان افت شاخص کل و هموزن نیز دیده میشود.
نکته مهمتر، مقصد پولهای خارجشده است. همزمان با خروج ۴.۷ همت از سهام، حدود ۴.۷ همت وارد صندوقهای درآمد ثابت شد؛ نشانهای از اینکه بخشی از سرمایهگذاران فعلاً به جای خروج کامل از بازار سرمایه، ریسک پرتفوی خود را کاهش دادهاند.
شاخص کل با کاهش ۱۱۳ هزار و ۹۵ واحدی معادل ۱.۵۵ درصد به ۷ میلیون و ۱۶۷ هزار و ۳۳۴ واحد رسید. شاخص هموزن اما تنها ۰.۷۶ درصد افت کرد و در سطح یک میلیون و ۹۲۲ هزار و ۳۰۲ واحد قرار گرفت.
این شکاف تقریباً دوبرابری اهمیت زیادی دارد. برخلاف شنبه که افت کل و هموزن نزدیک به یکدیگر بود، امروز فشار فروش عمدتاً روی بزرگان متمرکز شد. فملی به تنهایی حدود ۲۹ هزار و ۳۰۰ واحد اثر منفی بر شاخص گذاشت و فارس، شپنا، شبندر و شستا نیز فشار بیشتری وارد کردند.
فرابورس نیز تصویر متفاوتی داشت؛ شاخص کل آن با رشد محدود ۰.۰۸ درصدی به ۵۶ هزار و ۷۸۶ واحد رسید، هرچند هموزن فرابورس ۰.۳۶ درصد کاهش یافت.
ارزش معاملات خرد امروز ۳۷ هزار و ۸۸۹ میلیارد تومان بود که ۲۳ درصد از ارزش کل ۱۶۱ هزار و ۷۵۹ میلیارد تومانی معاملات را تشکیل داد. این رقم نسبت به ۴۹.۷ همت روز قبل حدود ۲۴ درصد کاهش نشان میدهد.
میانگین معاملات خرد هفته پنجم شهریور نیز به ۴۳ هزار و ۵۶ میلیارد تومان رسید. کاهش همزمان ارزش معاملات خرد و شاخص کل نشان میدهد تقاضایی که روز قبل برای جذب عرضهها فعال شده بود، امروز قدرت کمتری داشت.
امروز ۴ هزار و ۶۹۹ میلیارد تومان پول حقیقی از سهام خارج شد؛ اما ترکیب این خروج مهمتر از رقم کل است. شرکتهای کوچک تنها ۶۳ میلیارد تومان خروج داشتند، در حالی که ۴ هزار و ۶۳۶ میلیارد تومان از بزرگان خارج شد؛ یعنی نزدیک به ۹۹ درصد کل خروج پول حقیقی.
سرانه خرید هر نماد ۶۹.۹ میلیون و سرانه فروش ۷۷.۸ میلیون تومان بود. در محاسبه به ازای هر کد نیز سرانه خرید ۷۲.۵ میلیون در برابر فروش ۷۵.۲ میلیون تومان قرار گرفت؛ اعدادی که نشان میدهد برتری فروشندگان وجود داشت، اما شکاف قدرت خرید و فروش به اندازه برخی روزهای پرتنش گذشته نبود.
همزمان ۴ هزار و ۷۱۸ میلیارد تومان پول حقیقی وارد صندوقهای درآمد ثابت شد؛ رقمی تقریباً برابر با خروج پول از سهام. این همزمانی یکی از مهمترین اتفاقات معاملات امروز بود.
رفتار امروز نقدینگی پیام نسبتاً روشنی داشت. سرمایهگذار حقیقی حدود ۴.۷ همت از سهام خارج کرد و تقریباً همان میزان را وارد صندوقهای درآمد ثابت کرد. بنابراین دستکم بر اساس جریانهای امروز، بخش مهمی از پول از بازار سرمایه خارج نشده و تنها از دارایی پرریسک به کمریسک منتقل شده است.
تمرکز ۹۹ درصد خروج پول در شرکتهای بزرگ نیز قابل توجه است. بزرگان بازار در جریان صعود شهریور مقصد اصلی ورود نقدینگی بودند و اکنون همان بخش بیشترین فشار شناسایی سود و کاهش ریسک را تحمل میکند.
مقاومت بیشتر هموزن نیز با همین رفتار سازگار است. بازار امروز بیش از آنکه شاهد فروش یکدست باشد، با تخلیه نقدینگی از بخشی از نمادهای بزرگ مواجه بود.
پس از رشد سریع قیمت سهام، حساسیت بازار نسبت به سودآوری شرکتها افزایش پیدا میکند. در چنین مرحلهای صرفاً بزرگ یا شاخصساز بودن یک سهم برای جذب پول کافی نیست و متغیرهایی مانند نرخ ارز مؤثر بر شرکت، رشد فروش، حاشیه سود، هزینه انرژی و مواد اولیه و گزارشهای ماهانه اهمیت بیشتری پیدا میکنند.
به همین دلیل میتوان انتظار داشت رفتار صنایع و شرکتها از یکدیگر فاصله بیشتری بگیرد. اگر گزارشهای عملیاتی بتوانند رشد قیمت ماههای گذشته را توجیه کنند، بخشی از عرضهها قابلیت جذب خواهد داشت؛ در غیر این صورت، بازار با انتخاب سختگیرانهتری میان سهمها روبهرو میشود.
وحید جعفری، کارشناس بازار سرمایه گفت: مهمترین عدد معاملات امروز افت ۱۱۳ هزار واحدی شاخص نیست، بلکه خروج ۴.۷ همت از سهام همزمان با ورود تقریباً همین میزان پول به صندوقهای درآمد ثابت است. این رفتار نشان میدهد بخشی از سرمایهگذاران فعلاً ترجیح دادهاند ریسک خود را پایین بیاورند.
وی افزود: تمرکز تقریباً کامل خروج نقدینگی روی شرکتهای بزرگ نیز قابل توجه است. اگر قرار بود بازار با موج فراگیر خروج مواجه باشد، انتظار میرفت کوچکترها نیز خروج سنگینی ثبت کنند، در حالی که خروج پول آنها بسیار محدود بوده است.
این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: برای مهرماه باید دید این نقدینگی در درآمد ثابت ماندگار میشود یا با آرامشدن عرضهها دوباره به سهام بازمیگردد. همین متغیر میتواند در کنار گزارشهای عملکرد شرکتها، جهت کوتاهمدت بازار را مشخصتر کند.
آخرین روز شهریور یک پیام متفاوت داشت: ۴.۷ همت از سهام خارج شد و ۴.۷ همت وارد درآمد ثابت شد؛ ضمن اینکه تقریباً تمام خروج سهام مربوط به شرکتهای بزرگ بود. بنابراین افت ۱۱۳ هزار واحدی شاخص کل بیش از آنکه تصویر تمام بازار باشد، فشار سنگین بر بزرگان را منعکس میکند.
بورس شهریور را در شرایطی تمام کرد که دوره رشد یکدست جای خود را به بازاری انتخابیتر داده است. آغاز مهر نشان خواهد داد پول پارکشده در داراییهای کمریسک دوباره به سمت سهام حرکت میکند یا احتیاط سرمایهگذاران برای مدت بیشتری ادامه خواهد داشت./فارس