به گزارش اقتصاد معاصر؛ تعطیلی مدارس در سالهای اخیر به یکی از چالشهای مهم نظام آموزشی تبدیل شده و همین موضوع باعث شده تا سیاستگذاری جدیدی برای مدیریت آن تدوین شود. بر اساس تصمیمات جدید، روند تعطیلی مدارس دیگر مانند گذشته ساده و بدون چارچوب نخواهد بود.
در بخشنامه تعطیلی مدارس که به تازگی ابلاغ شده، تاکید ویژهای بر مدیریت بحران و جلوگیری از تعطیلیهای غیرضروری دیده میشود. این تصمیم در حالی اتخاذ شده که در سالهای گذشته، افزایش تعطیلیها نگرانیهایی درباره کیفیت آموزش ایجاد کرده بود.
همزمان با انتشار اخبار تعطیلی مدارس در آستانه سال تحصیلی جدید، جزئیات تازهای از نحوه تصمیمگیری و نقش دستگاههای مختلف در این زمینه منتشر شده که نشاندهنده تغییر رویکرد در این حوزه است.
متن بخشنامه نحوه تعطیلی مدارس به قرار زیر است:
ابلاغ بخشنامه نحوه تعطیلی مدارس برای آلودگی هوا، رویدادهای جوی، بیماری و جنگ
اعضای محترم هیئت دولت
با سلام، گزارش سیاستی وزارت آموزش و پرورش درخصوص «بحران تعطیلی مدارس، گذر از بحران تعطیلی فزاینده مدارس به مدیریت بحران» در جلسه ۱۴۰۵/۶/۱۵ هیئت وزیران مطرح و مقرر شد:
۱- هرگونه تصمیمگیری در خصوص تعطیلی مدارس صرفاً با هماهنگی وزیر آموزش و پرورش امکانپذیر میباشد.
۲- کارگروهی با مسئولیت وزیر آموزش و پرورش و عضویت وزارتخانههای بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، راه و شهرسازی (سازمان هواشناسی کشور)، کشور و سازمان حفاظت محیط زیست و سایر دستگاههای ذیربط موظف است ظرف حداکثر دو ماه نسبت به تهیه راهنمای جامع و شفاف جهت تصمیمگیری سطوح مختلف درخصوص تعطیلی مدارس برابر میزان و چگونگی علل چهارگانه تعطیلی (آلودگی هوا، رویدادهای آب و هوایی، بیماریهای واگیردار و جنگ) اقدام و جهت بررسی و تصویب به هیئت وزیران ارائه نماید.
بر اساس بخشنامه تعطیلی مدارس که در جلسه هیئت وزیران در تاریخ ۱۴۰۵/۶/۱۵ مطرح شده، تصمیمگیری درباره تعطیلی مدارس تنها با هماهنگی وزیر آموزش و پرورش امکانپذیر خواهد بود. این موضوع یکی از مهمترین تغییرات در سیاستگذاری جدید محسوب میشود.
در سالهای گذشته، اخبار تعطیلی مدارس اغلب به صورت پراکنده و توسط نهادهای مختلف اعلام میشد، اما در این بخشنامه تلاش شده تا یک مرجع واحد برای تصمیمگیری ایجاد شود تا از سردرگمی خانوادهها و دانشآموزان جلوگیری شود.
هدف اصلی این تصمیم، کاهش تعطیلیهای غیرضروری و مدیریت بهتر شرایط بحرانی عنوان شده است. چرا که بررسیها نشان داده تعطیلی مدارس در برخی موارد بدون پشتوانه علمی و صرفاً تحت فشارهای اجتماعی یا محلی انجام شده است.
یکی از مهمترین بندهای بخشنامه تعطیلی مدارس، تشکیل یک کارگروه تخصصی با مسئولیت وزیر آموزش و پرورش است. این کارگروه شامل نمایندگان وزارت بهداشت، وزارت راه و شهرسازی، وزارت کشور و سازمان حفاظت محیط زیست خواهد بود.
وظیفه این کارگروه، تدوین یک راهنمای جامع و شفاف برای تصمیمگیری درباره تعطیلی مدارس است. این راهنما باید حداکثر ظرف دو ماه تهیه و برای تصویب به هیئت وزیران ارائه شود.
در این راهنما، چهار عامل اصلی تعطیلی مدارس شامل موارد زیر بررسی خواهد شد:
| عامل تعطیلی | توضیحات |
|---|---|
| آلودگی هوا | افزایش آلایندهها و خطر برای سلامت دانشآموزان |
| رویدادهای جوی | شرایطی مانند برف، سرما یا گرمای شدید |
| بیماریهای واگیردار | شیوع بیماریهایی مانند آنفلوآنزا |
| جنگ | شرایط اضطراری و امنیتی |
این دستهبندی نشان میدهد که تعطیلی مدارس تنها در شرایط مشخص و تعریفشده انجام خواهد شد.
در بخش دیگری از اخبار تعطیلی مدارس، نقش وزارت بهداشت در این فرآیند پررنگتر شده است. رئیس مرکز مدیریت بیماریهای واگیر اعلام کرده که ایران یکی از کشورهایی بوده که طولانیترین تعطیلی مدارس را در دوران کرونا تجربه کرده است.
به گفته وی، اگرچه سلامت دانشآموزان اهمیت بالایی دارد، اما نباید هر شرایطی منجر به تعطیلی مدارس شود. بلکه باید با اقدامات پیشگیرانه، از تعطیلیهای غیرضروری جلوگیری کرد.
وی تاکید کرده که در فصل پاییز، بیماریهای تنفسی مانند آنفلوآنزا افزایش پیدا میکند، اما با رعایت نکات بهداشتی میتوان از گسترش آن جلوگیری کرد. بنابراین تعطیلی مدارس نباید اولین گزینه باشد.
در بخشنامه تعطیلی مدارس، بر این نکته تاکید شده که آموزش تنها به معنای حضور در کلاس درس نیست، بلکه تعامل اجتماعی دانشآموزان نیز بخش مهمی از فرآیند یادگیری است.
بر همین اساس، کارشناسان معتقدند تعطیلی مدارس میتواند آسیبهای جدی به رشد اجتماعی و روانی دانشآموزان وارد کند. تجربه دوران کرونا نیز نشان داد که آموزش غیرحضوری نمیتواند به طور کامل جایگزین آموزش حضوری شود.
در همین راستا، توصیه شده که به جای تعطیلی مدارس، اقدامات زیر در اولویت قرار گیرد:
این اقدامات میتواند تا حد زیادی از نیاز به تعطیلی مدارس جلوگیری کند.
در ادامه اخبار تعطیلی مدارس، به موضوع بیماریهای واگیردار نیز پرداخته شده است. مسئولان بهداشتی تاکید دارند که بسیاری از این بیماریها قابل کنترل هستند و نیازی به تعطیلی گسترده مدارس نیست.
برای مثال، در سال گذشته موجی از آنفلوآنزا در کشور ایجاد شد، اما با مدیریت منطقهای و اعمال محدودیتهای هدفمند، شرایط کنترل شد.
همچنین درباره بیماری سیاه سرفه نیز اعلام شده که با وجود افزایش جهانی آن، به دلیل وجود واکسن، خطر جدی برای دانشآموزان ایجاد نمیکند؛ به شرطی که واکسیناسیون کامل انجام شده باشد.
یکی از نکات مهم مطرحشده در این گزارش، موضوع مصرف بیرویه آنتیبیوتیکها است. مسئولان بهداشتی هشدار دادهاند که استفاده نادرست از این داروها میتواند در آینده مشکلات جدی ایجاد کند.
در همین راستا، از مدارس خواسته شده تا آموزشهای لازم را در این زمینه به دانشآموزان و خانوادهها ارائه دهند. این آموزشها میتواند نقش مهمی در کاهش مصرف نادرست داروها داشته باشد.
همچنین تاکید شده که تهیه آنتیبیوتیکها باید تحت نظارت بیشتری قرار گیرد تا از مصرف خودسرانه جلوگیری شود.
یکی دیگر از محورهای مهم در بخشنامه تعطیلی مدارس، توجه به بهداشت فردی است. رعایت نکاتی مانند شستوشوی دستها، استفاده از غذای سالم و رعایت بهداشت تنفسی میتواند نقش مهمی در کاهش شیوع بیماریها داشته باشد.
در این میان، نقش خانوادهها نیز بسیار مهم است. والدین باید از فرستادن کودکان بیمار به مدرسه خودداری کنند و در صورت مشاهده علائم بیماری، اقدامات لازم را انجام دهند.
این رویکرد نشان میدهد که مدیریت تعطیلی مدارس تنها به تصمیمات دولتی محدود نمیشود، بلکه همکاری خانوادهها و مدارس نیز در آن نقش دارد.
در بخش دیگری از این گزارش، به موضوع فشارهای غیرمنطقی برای تعطیلی مدارس اشاره شده است. مسئولان تاکید دارند که تصمیمگیری در این زمینه باید بر اساس معیارهای علمی و تخصصی باشد.
در سالهای گذشته، در برخی موارد فشارهای اجتماعی یا رسانهای باعث تعطیلی مدارس شده بود، اما در سیاست جدید تلاش شده تا این روند اصلاح شود.
بر همین اساس، هرگونه تعطیلی مدارس باید با بررسی دقیق شرایط و تایید مراجع تخصصی انجام شود.
کارگروه تخصصی تشکیلشده موظف است یک راهنمای جامع برای مدیریت تعطیلی مدارس تدوین کند. این راهنما قرار است به عنوان مرجع اصلی برای تصمیمگیری در شرایط مختلف مورد استفاده قرار گیرد.
ویژگیهای این راهنما شامل موارد زیر خواهد بود:
این اقدام میتواند به کاهش سردرگمی در زمان بروز بحران کمک کند.
بررسی بخشنامه تعطیلی مدارس نشان میدهد که رویکرد جدید بر مدیریت هوشمندانه و کاهش تعطیلیهای غیرضروری تمرکز دارد. در این رویکرد، تلاش شده تا آموزش دانشآموزان حتی در شرایط بحرانی نیز تا حد امکان ادامه پیدا کند.
همچنین با توجه به تجربیات گذشته، به ویژه دوران کرونا، سیاستگذاران به این نتیجه رسیدهاند که تعطیلی مدارس باید آخرین گزینه باشد، نه اولین واکنش.
در مجموع، اخبار تعطیلی مدارس در سال تحصیلی جدید نشاندهنده تغییرات مهمی در نحوه مدیریت این موضوع است؛ تغییراتی که میتواند تاثیر قابل توجهی بر کیفیت آموزش و سلامت دانشآموزان داشته باشد.