به گزارش اقتصاد معاصر؛ علیاکبر محزون،دبیر ستاد سرشماری کشور از اجرای سرشماری نفوس و مسکن سال ۱۴۰۵ روز چهارشنبه در شورای برنامه ریزی و توسعه استان همدان با تشریح آخرین روند اجرای سرشماری عمومی نفوس و مسکن اظهار کرد: آمار و اطلاعات دقیق، یکی از مهمترین الزامات برنامهریزی در کشور است و هر سال دادههای مورد نیاز برای برنامهریزی در اختیار دستگاههای مختلف قرار میگیرد، اما طی سال گذشته به دلیل برخی ملاحظات امنیتی، محدودیتهایی در زمینه تجمیع اطلاعات ایجاد شد.
وی اظهار کرد: حتی در مقطعی امکان تجمیع اطلاعات سازمان ثبت احوال، وزارت راه و شهرسازی و سایر دستگاههای اجرایی وجود نداشت اما با پیگیریهای انجام شده و حمایت های رییس جمهوری و معاون اول، زمینه استفاده از اطلاعات با رعایت تدابیر امنیتی لازم فراهم شد.
این مسوول گفت: رفع محدودیتهای پیشین و اتخاذ تدابیر امنیتی لازم، امکان استفاده از اطلاعات دستگاههای اجرایی برای اجرای سرشماری فراهم و فرآیند جذب ماموران سرشماری نیز از امروز آغاز شده است.
دبیر ستاد سرشماری کشور با قدردانی از همکاری استانداران و دستگاههای اجرایی استانها گفت: در استان همدان نیز استانداری، سازمان مدیریت و برنامهریزی و معاونت آمار و اطلاعات همکاری مناسبی در این زمینه داشتهاند.
محزون ادامه داد: بر اساس دستور ابلاغشده در نیمه شهریور، دستگاههای اجرایی تا پایان شهریور فرصت داشتند اطلاعات خود را برای استفاده در فرآیند سرشماری در اختیار سازمان مدیریت و برنامهریزی و مرکز آمار ایران قرار دهند.
وی تاکید کرد: استفاده از این اطلاعات با رعایت ملاحظات امنیتی انجام میشود و هدف از این اقدام، فراهم کردن دادههای دقیق برای تولید آمارهای جمعیتی و برنامهریزی کشور است.
محزون از آغاز فرآیند جذب ماموران سرشماری خبر داد و گفت: از امروز سامانه جذب نیرو فعال شده و فراخوان مربوط به جذب ماموران در سایت مرکز آمار ایران قرار گرفته است.
وی افزود: ماموران سرشماری در بخش میدانی فعالیت خواهند کرد و در مواردی که اطلاعات مورد نیاز از طریق دادههای موجود در سامانههای دستگاههای اجرایی قابل دسترسی نباشد، با مراجعه میدانی نسبت به گردآوری اطلاعات اقدام میکنند.
دبیر ستاد سرشماری کشور با اشاره به زمان آغاز عملیات میدانی اظهار کرد: بر اساس برنامهریزی انجام شده، عملیات میدانی سرشماری از اول آبان ماه آغاز خواهد شد و ماموران بر اساس نمونههای انتخابشده در سطح کشور فعالیت خواهند کرد.
دبیر ستاد سرشماری کشور خاطرنشان کرد: اطلاعات گردآوریشده در این طرح با هدف دستیابی به آمار دقیق جمعیتی، شناخت توزیع و پراکندگی جمعیت و تأمین اطلاعات مورد نیاز برای برنامهریزی کشور جمعآوری میشود.
محزون افزود: استفاده همزمان از دادههای دستگاههای اجرایی، عملیات میدانی و ظرفیت اینترنتی، امکان دستیابی به اطلاعات دقیقتر را فراهم میکند و در تمام مراحل نیز الزامات امنیتی و ملاحظات مربوط به حفاظت از دادهها مورد توجه قرار خواهد گرفت.
معاون آمار و اطلاعات سازمان مدیریت و برنامهریزی استان همدان نیز گفت: سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۴۰۵ با رویکردی متفاوت از دورههای گذشته و به شیوه ترکیبی انجام میشود و با بهرهگیری از اطلاعات سامانههای دستگاههای اجرایی، علاوه بر افزایش دقت دادهها، هزینه اجرای سرشماری نیز کاهش مییابد.
احمد رفیعی میرزا در تشریح روند اجرای سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۴۰۵ اظهار کرد: سرشماری یکی از مهمترین مبناهای تصمیمگیری و برنامهریزی برای آینده کشور است و اطلاعات حاصل از آن در سیاستگذاری و برنامهریزیهای مختلف مورد استفاده قرار میگیرد.
وی افزود: نخستین سرشماری عمومی نفوس و مسکن در ایران در سال ۱۳۳۵ انجام شد و از آن زمان تاکنون، سرشماریها با هدف تامین اطلاعات مورد نیاز کشور برای برنامهریزی اجرا شدهاند، اما سرشماری سال ۱۴۰۵ از نظر شیوه اجرا تفاوت اساسی با دورههای گذشته دارد.
معاون آمار و اطلاعات سازمان مدیریت و برنامهریزی استان همدان گفت: در سرشماری ۱۴۰۵ از روش سنتی فاصله گرفتهایم و رویکرد جدید، استفاده ترکیبی از اطلاعات ثبتی دستگاههای اجرایی و اطلاعات حاصل از عملیات میدانی است.
رفیعی میرزا ادامه داد: در این طرح، اطلاعات موجود در سامانههای دستگاههای اجرایی مورد استفاده قرار میگیرد و حدود ۱۷ سامانه در کشور درگیر این فرآیند هستند در کنار این اطلاعات، برای نقاطی که دادههای کافی درباره آنها وجود ندارد، عملیات میدانی انجام خواهد شد.
وی با اشاره به مزایای استفاده از دادههای ثبتی اظهار کرد: امروز بخش قابل توجهی از اطلاعات مورد نیاز مردم هنگام دریافت خدمات مختلف در سامانههای دستگاههای اجرایی ثبت میشود؛ بنابراین منطقی نیست دولت برای جمعآوری مجدد اطلاعاتی که پیش از این ثبت و صحتسنجی شدهاند، هزینه مضاعف به کشور و مردم تحمیل کند.
معاون آمار و اطلاعات سازمان مدیریت و برنامهریزی استان همدان یکی از اهداف اصلی اجرای سرشماری ترکیبی را کاهش هزینهها و افزایش کیفیت دادهها دانست و گفت: اطلاعات موجود در سامانههای مختلف میتواند از موازیکاری در جمعآوری دادهها جلوگیری کند.
رفیعی میرزا افزود: برآوردهای انجام شده نشان میدهد اجرای سرشماری به شکل ثبتی میتواند حدود ۴۰ درصد هزینههای روش فعلی را کاهش دهد و اگر این فرآیند به شکل کامل و مبتنی بر اطلاعات ثبتی انجام شود، ظرفیت کاهش هزینهها تا حدود ۷۵ درصد نیز وجود دارد.
وی تاکید کرد: این برآوردها حاصل یک فرآیند پژوهشی است که از سال گذشته آغاز شده و با همکاری استانها و بررسیهای کارشناسی دنبال شده است.
رفیعی میرزا با اشاره به اجرای سرشماری آزمایشی در استان همدان گفت: سال گذشته سرشماری آزمایشی در بخش جوکار و یکی از دهستانهای این منطقه به عنوان پایلوت اجرا شد و نتایج مقایسه دادههای ثبتی با اطلاعات جمعآوریشده از طریق پرسشنامه نشان داد که تطابق قابل توجهی میان این دو نوع داده وجود دارد.
وی افزود: اجرای این طرح آزمایشی نشان داد که میتوان از اطلاعات موجود در سامانههای دستگاههای اجرایی استفاده کرد و در عین حال برای نقاطی که اطلاعات آنها ناقص است، عملیات میدانی را به کار گرفت.
معاون آمار و اطلاعات سازمان مدیریت و برنامهریزی استان همدان گفت: تقویت شفافیت و پاسخگویی در نظام سیاستگذاری، کاهش هزینه و زمان تولید آمارهای رسمی، ارتقای کیفیت دادههای اداری و یکپارچهسازی آنها در سطح ملی و ایجاد زیرساخت دادهای برای هوشمندسازی نظام آماری از مهمترین اهداف این طرح است.
رفیعی میرزا ادامه داد: طی یک سال گذشته، فرآیند اجرای طرح مورد آسیبشناسی قرار گرفته، دستگاههای مختلف ارزیابی شدهاند و برای آنها استانداردها و دستورالعملهای لازم تدوین شده است. همچنین نواقص موجود شناسایی و پایگاه ثبت دادههای اداری ایجاد شده است.
وی درباره زمانبندی اجرای سرشماری ۱۴۰۵ اظهار کرد: در مهرماه اقدامات لازم برای آمادهسازی عملیات انجام میشود و عملیات میدانی سرشماری از اول تا ۳۰ آبان ماه در استانها دنبال خواهد شد.
رفیعی میرزا افزود: پس از جمعآوری اطلاعات و تکمیل پرسشنامهها، دادههای بهدست آمده با اطلاعات ثبتی مقایسه و مغایرتها شناسایی میشود. در ادامه، پایگاه سرشماری تکمیل خواهد شد و پس از طی مراحل پردازش و کنترل دادهها، استخراج و انتشار نتایج در اسفند ۱۴۰۵ و فروردین سال بعد انجام میشود.
معاون آمار و اطلاعات سازمان مدیریت و برنامهریزی استان همدان گفت: یکی از اهداف مهم عملیات میدانی، شناسایی نقاطی است که به هر دلیل اطلاعات جمعیتی آنها در سامانههای دستگاههای اجرایی ثبت نشده یا پوشش اطلاعاتی آنها کامل نیست.
رفیعی میرزا توضیح داد: ممکن است یک روستای کوچک یا محدودهای وجود داشته باشد که به دلیل استفاده کمتر از خدمات دولتی، اطلاعات ساکنان آن در سامانههای موجود به شکل کامل ثبت نشده باشد؛ در این موارد عملیات میدانی انجام میشود تا خلأ اطلاعاتی برطرف شود.
وی همچنین از اجرای مرحله اینترنتی سرشماری خبر داد و گفت: مشارکت اینترنتی خانوارها نیز یکی از بخشهای مهم این طرح است و بر اساس برنامهریزی انجامشده، این مرحله در نیمه دوم مهرماه یا اواخر مهر آغاز خواهد شد.
رفیعی میرزا با بیان اینکه خانوارهای منتخب میتوانند از طریق درگاه ملی خدمات اینترنتی اطلاعات پایه خود را تکمیل کنند،افزود: مهمترین مزیت این روش، کاهش نیاز به مراجعه حضوری و افزایش سرعت جمعآوری اطلاعات است.
وی ادامه داد: پس از ثبت اطلاعات توسط خانوارها، دادههای ارائه شده از نظر مکانی و توصیفی راستیآزمایی میشود و در صورت وجود مغایرت، موارد لازم برای بررسی و اصلاح مشخص خواهد شد.
رفیعی میرزا خاطرنشان کرد: هرچه فرهنگ مشارکت مردم در سرشماری اینترنتی افزایش یابد، فرآیند جمعآوری دادهها با سرعت و هزینه کمتری انجام خواهد شد و امکان دستیابی به آمار دقیقتر برای برنامهریزی کشور فراهم میشود./ایرنا