به گزارش اقتصاد معاصر؛ بورس تهران در نخستین روز معاملاتی مهر نتوانست از فضای احتیاطی روزهای پایانی شهریور فاصله بگیرد. فشار عرضه بار دیگر در نمادهای بزرگ خودنمایی کرد و شاخص کل با افت بیش از ۱۰۰ هزار واحدی به محدوده ۷.۱۵ میلیون واحد بازگشت.
اما تصویر بازار کاملاً یکدست نبود. شاخص هموزن تنها ۰.۴۷ درصد کاهش یافت و شاخص کل فرابورس نیز اندکی مثبت ماند. بنابراین بخش مهمی از افت نماگر اصلی بورس از فشار فروش در شرکتهای بزرگ و شاخصساز ناشی شد.
در کنار افت شاخص، خروج ۶.۳ همت پول حقیقی مهمترین علامت منفی معاملات بود؛ بهخصوص اینکه بیش از ۵.۲ همت از این رقم مربوط به شرکتهای بزرگ بود.
شاخص کل بورس با کاهش ۱۰۳ هزار و ۹۵۵ واحدی معادل ۱.۴۳ درصد به ۷ میلیون و ۱۵۳ هزار و ۸۸ واحد رسید. در مقابل، شاخص هموزن با افت ۹ هزار و ۱۹۷ واحدی معادل ۰.۴۷ درصد در محدوده یک میلیون و ۹۲۹ هزار واحد قرار گرفت.
فاصله سهبرابری درصد افت دو نماگر نشان میدهد فشار اصلی روی بزرگان بازار قرار داشت. فملی حدود ۱۷ هزار و ۹۰۰ واحد اثر منفی بر شاخص گذاشت و فارس، شپنا، شبندر، فولاد، تاپان و شستا نیز در جهت نزولی حرکت کردند.
در بورس تهران یک میلیون و ۳۴۳ هزار و ۷۰۱ معامله با حجم ۷۲ میلیارد و ۵۱۹ میلیون سهم و اوراق انجام شد. ارزش معاملات بورس حدود ۴۱ هزار و ۹۵۲ میلیارد تومان و ارزش بازار نیز حدود ۲۰ هزار و ۷۱۳ همت بود.
شاخص کل فرابورس برخلاف بورس تهران ۴۹ واحد معادل ۰.۰۹ درصد رشد کرد و به ۵۷ هزار و ۶۶۲ واحد رسید، هرچند هموزن فرابورس ۰.۰۵ درصد کاهش یافت.
در فرابورس نیز ۵۴۰ هزار و ۳۹۱ معامله انجام شد که حجم آنها به ۲۱ میلیارد و ۴۴ میلیون سهم و اوراق و ارزش معاملات به حدود ۷ هزار و ۸۴۷ میلیارد تومان رسید. ارزش بازار اول و دوم فرابورس نیز حدود ۳ هزار و ۸۶ هزار همت بود.
این اختلاف عملکرد در کنار افت محدودتر هموزن بورس، تأیید میکند که معاملات امروز بیش از آنکه با سقوط یکپارچه بازار همراه باشد، تحت فشار سنگین نمادهای بزرگ قرار داشت.
ارزش معاملات خرد امروز ۴۴ هزار و ۷۰۷ میلیارد تومان بود که ۳۴ درصد از ارزش کل ۱۳۲ هزار و ۲۳۱ میلیارد تومانی معاملات را تشکیل داد.
این رقم نسبت به ۳۷.۹ همت آخرین روز شهریور حدود ۱۸ درصد افزایش نشان میدهد. بنابراین همزمان با افت شاخص، حجم ریالی دادوستدهای خرد کاهش پیدا نکرده و حتی رشد کرده است؛ نکتهای که نشان میدهد عرضههای امروز همچنان با بخشی از تقاضا روبهرو بودهاند.
با این حال، افزایش معاملات زمانی میتواند سیگنال قویتری از تعادل باشد که با کاهش خروج پول حقیقی همراه شود؛ اتفاقی که امروز رخ نداد.
امروز ۶ هزار و ۳۴۶ میلیارد تومان پول حقیقی از سهام خارج شد. شرکتهای کوچک یک هزار و ۷۹ میلیارد تومان خروج داشتند، اما شرکتهای بزرگ ۵ هزار و ۲۶۷ میلیارد تومان نقدینگی از دست دادند؛ یعنی حدود ۸۳ درصد کل خروج پول مربوط به بزرگان بود.
حقیقیها ۶۶ درصد خریدها اما ۸۰ درصد فروشها را در اختیار داشتند. سرانه خرید هر نماد نیز ۶۷.۳ میلیون تومان در مقابل سرانه فروش ۷۹.۶ میلیون تومان قرار گرفت.
در مقابل، به ازای هر کد حقیقی، سرانه خرید ۷۱.۱ میلیون و فروش ۴۶.۱ میلیون تومان بود؛ نشانهای از حضور خریداران درشتتر در سمت تقاضا، با وجود برتری کلی عرضه.
همزمان یک هزار و ۵۷۴ میلیارد تومان وارد صندوقهای درآمد ثابت شد. این جریان نشان میدهد بخشی از نقدینگی خارجشده از سهام همچنان به سمت داراییهای کمریسک حرکت میکند.
رفتار امروز بازار یک نکته قابل توجه داشت؛ فشار فروش میان همه سهمها به یک اندازه توزیع نشده بود. بیش از چهارپنجم پول خارجشده متعلق به شرکتهای بزرگ بود و هموزن نیز بسیار کمتر از شاخص کل افت کرد.
این رفتار میتواند ادامه همان چرخش روزهای پایانی شهریور باشد؛ بخشی از سرمایهگذارانی که در موج صعودی قبلی روی بزرگان متمرکز شده بودند، اکنون در حال کاهش موقعیت خود هستند. در مقابل، کوچکترها اگرچه خروج پول داشتند، اما شدت فشار روی آنها بسیار کمتر بود.
نکته مثبت، فاصله قابل توجه سرانه خرید و فروش به ازای هر کد به سود خریداران است. بنابراین در دل خروج سنگین نقدینگی، گروهی از خریداران همچنان با قدرت بالاتری در حال جذب عرضهها هستند.
رفتار متفاوت بزرگ و کوچکها نشان میدهد بورس بیش از گذشته وارد مرحله انتخاب میان شرکتها شده است. پس از رشد سریع ماههای گذشته، بازار برای ادامه مسیر به پشتوانه سودآوری نیاز دارد و گزارشهای فروش و تولید، حاشیه سود، نرخ ارز مؤثر بر درآمد شرکتها و هزینه انرژی و مواد اولیه اهمیت بیشتری پیدا میکنند.
در چنین فضایی، صرف بزرگ بودن یا اثرگذاری یک نماد بر شاخص نمیتواند تضمینکننده ورود پول باشد. افزایش فاصله عملکرد صنایع و حتی شرکتهای یک صنعت میتواند یکی از ویژگیهای معاملات مهرماه باشد.
علی مومنی، کارشناس بازار سرمایه گفت: خروج بیش از شش هزار میلیارد تومان پول حقیقی عدد بزرگی است و نباید نادیده گرفته شود، اما در مقابل ارزش معاملات خرد نیز نزدیک ۴۵ هزار میلیارد تومان بوده است.
این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: بنابراین بازار امروز با فقدان کامل خریدار مواجه نبوده و حجم قابل توجهی از عرضهها معامله شده است.
وی افزود: تمرکز بیش از ۸۰ درصد خروج پول روی شرکتهای بزرگ توضیح میدهد چرا شاخص کل سه برابر هموزن افت کرده است. برای ارزیابی ادامه بازار باید دید این فشار در روزهای آینده به کوچکترها سرایت میکند یا در همان بزرگان تخلیه میشود.
مومنی تاکید کرد: ورود پول به درآمد ثابت نیز نشان میدهد احتیاط هنوز در بازار بالاست. بازگشت پایدار تقاضا زمانی قابل اتکاتر خواهد بود که علاوه بر ارزش معاملات مناسب، خروج پول حقیقی نیز کاهش پیدا کند.
معاملات ۴ مهر دو تصویر متفاوت داشت: شاخص کل ۱.۴۳ درصد افت کرد، اما هموزن تنها ۰.۴۷ درصد پایین آمد و فرابورس حتی اندکی مثبت ماند. همزمان ۶.۳ همت پول حقیقی خارج شد که بیش از ۵.۲ همت آن از بزرگان بود.
بنابراین داستان امروز فقط «ریزش بورس» نیست؛ پول بیش از همه در حال فاصله گرفتن از بزرگان بازار است. در مقابل، معاملات خرد ۴۴.۷ همتی و حضور خریداران درشتتر نشان میدهد جدال بر سر قیمتها همچنان ادامه دارد و بازار هنوز به وضعیت فروش یکطرفه نرسیده است./فارس