به گزارش اقتصاد معاصر؛ حسین اردلانی، معاون هماهنگی و پیشبرد صنایع کشاورزی با اشاره به نقش زنجیره تولید برنج از مزرعه تا سفره در ایجاد ارزش افزوده و رقابتپذیری، افزود: در این زنجیره، شالیکوبیها نقش برجستهای در کاهش ضایعات، کاهش شکستگی برنج، افزایش بهرهوری و ارتقای درآمد کشاورزان و صنایع دارند.
وی گفت: سطح زیر کشت برنج در کشور بیش از ۸۰۰ هزار هکتار است، که از این سطح حدود سهونیم میلیون تن شلتوک برداشت و در شالیکوبیها نزدیک به دو میلیون تن برنج سفید تولید میشود. با این میزان تولید، حدود ۶۰ درصد نیاز داخل تأمین و یک تا یکونیم میلیون تن از طریق واردات تأمین میشود.
اردلانی میزان ضایعات برنج از تولید تا مصرف را بین ۱۰ تا ۱۲ درصد اعلام کرد و افزود: در برخی استانهای شمالی از جمله گیلان این رقم تا ۲۰ تا ۲۵ درصد هم گزارش شده است. اگر با کاهش ضایعات بتوانیم حداقل پنج درصد بهرهوری را افزایش دهیم، با توجه به تولید حدود دو و نیم میلیون تنی، بخش قابل توجهی از نیاز کشور تأمین میشود.
معاون هماهنگی و پیشبرد صنایع کشاورزی با اشاره به تکالیف برنامه هفتم توسعه برای کاهش ضایعات گفت: سالانه حدود ۲۰۰ واحد شالیکوبی با اعتباری حدود پنج هزار میلیارد تومان باید نوسازی و بازسازی شوند. همچنین بر اساس بند «خ» ماده ۷۱ قانون برنامه هفتم، همه محصولات زراعی و باغی باید شناسنامهدار شده و با کد QR به مصرفکننده عرضه شوند.
وی تعداد واحدهای فعال شالیکوبی، فرآوری و بستهبندی در کشور را بیش از سه هزار واحد اعلام کرد، که بیش از ۳۰ درصد آنها سنتی هستند، و تاکنون برای سههزار و ۱۷۸ واحد با ظرفیت چهار و ششدهم میلیون تن پروانه صادر شده، که بخش عمده آنها فعالاند.
اردلانی تأکید کرد: با توجه به ظرفیت اسمی موجود و ممنوعیت احداث شالیکوبی جدید خارج از استانهای گیلان و مازندران، نیازی به افزایش تعداد واحدها نیست و اولویت، بازسازی و نوسازی واحدهای سنتی و تبدیل آنها به واحدهای نیمهمدرن و مدرن است. تجهیز سالن فرآوری، پوستکنها و دستگاههای سورتینگ مهمترین بخش این نوسازی است.
وی مهمترین مانع نوسازی را هزینه بالای سرمایهگذاری و مسائل مربوط به توجیه اقتصادی و تسهیلات دانست و افزود: مدیریت جامع کارخانه از انبارداری با حفظ دما و رطوبت استاندارد تا بستهبندی، بههمراه آموزش اپراتورها و کارکنان، در کاهش خطای انسانی و تنظیم درست دستگاهها اثر مستقیم دارد.
اردلانی درباره تفاوت شالیکوبیهای سنتی و مدرن گفت: در واحدهای سنتی، پوستکنی بهصورت اصطکاکی و در واحدهای مدرن بهصورت سایشی انجام میشود، که همین تفاوت باعث کاهش محسوس شکستگی برنج میشود. بهطوری که در واحدهای مدرن میزان شکستگی تا حدود دو و نیم درصد کاهش مییابد. این در حالی است که قیمت برنج نیمدانه حدود ۵۰ درصد کمتر از برنج سالم است و شکستگی مستقیم به ضرر کشاورز و کارخانه است.
وی از کشاورزان خواست با توجه به برداشت بیش از ۹۰ درصدی مکانیزه شلتوک با رطوبت بالا، پیش از تحویل به کارخانه یک مرحله هوادهی چندساعته در فضای باز انجام دهند، تا شلتوک با رطوبت بهینه وارد کارخانه شود. به گفته وی، این اقدام ساده میتواند تا بیش از ۱۰ درصد در افزایش تولید برنج سالم مؤثر باشد، از کپکزدگی و بیماریها در انبارداری جلوگیری کند و فرآوری را بهبود بخشد./صداوسیما