به گزارش اقتصاد معاصر؛ علیرضا ابراهیمی، عضو انجمن تولید کنندگان فولاد ایران با اعلام کاهش ۱۰ تا ۱۵ درصدی تولید و صادرات صنعت فولاد در شرایط جنگی، از تأمین بیش از ۹۰ درصد نیاز‌های زنجیره ارزش فولاد در داخل کشور خبر و نسبت به چالش تأمین گاز صنایع فولادی در زمستان هشدار داد.
وی با تأکید بر توانمندی ایجادشده در زنجیره تأمین داخلی گفت: بیش از ۹۰ درصد زنجیره ارزش فولاد در داخل کشور قابل تأمین است و توسعه توان مهندسی، ساخت تجهیزات و تولید قطعات صنعتی، وابستگی این صنعت به واردات را کاهش داده است.
مدیرعامل شرکت مادر تخصصی توسعه معادن و صنایع معدنی خاورمیانه با تأکید بر اینکه تکمیل زنجیره تولید صرفاً به ایجاد واحد‌های معدنی و فولادی محدود نمی‌شود، افزود: توسعه توان مهندسی، طراحی، ساخت تجهیزات و اجرای پروژه‌های صنعتی نیز بخش مهمی از راهبرد شرکت مادر تخصصی توسعه معادن و صنایع معدنی خاورمیانه است.
وی گفت: این شرکت با هدف ایجاد یک بنگاه بزرگ خصوصی در حوزه معدن و صنایع معدنی تأسیس شد تا به‌عنوان یکی از محرک‌های اقتصادی کشور، در توسعه زیرساخت‌های صنعتی نقش‌آفرینی کند.
وی با بیان اینکه این مجموعه اکنون بخش‌های مختلف زنجیره ارزش فولاد را در اختیار دارد، افزود: فعالیت‌های شرکت مادر تخصصی توسعه معادن و صنایع معدنی خاورمیانه از اکتشاف و استخراج معادن تا فرآوری سنگ‌آهن، تولید گندله، احیای مستقیم و فولادسازی را دربرمی‌گیرد و ظرفیت تولید فولاد این مجموعه به ۴.۲ میلیون تن رسیده است.
عضو انجمن تولید کنندگان فولاد ایران یکی از مهم‌ترین نگرانی‌های پیش‌روی صنعت فولاد را وضعیت تأمین گاز در زمستان عنوان کرد و گفت: اگرچه مدیریت مصرف و شرایط تأمین برق در تابستان نسبت به سال قبل وضعیت بهتری داشت، چشم‌انداز تأمین گاز صنایع در فصل سرد پیچیده‌تر است.
وی با اشاره به آسیب‌دیدن بخشی از زیرساخت‌های انرژی کشور در جریان جنگ افزود: بخش قابل توجهی از فرایند تولید فولاد به گاز طبیعی وابسته است و در صورت محدودیت تأمین این حامل انرژی، فعالیت برخی واحد‌های صنعتی با مشکل مواجه خواهد شد.
ابراهیمی با تشریح تفاوت مصرف گاز به عنوان سوخت و ماده مورد استفاده در فرایند تولید گفت: در برخی بخش‌های صنعت فولاد می‌توان از سوخت‌های جایگزین استفاده کرد، اما در واحد‌های احیای مستقیم، گاز طبیعی نقشی فرایندی دارد و جایگزینی آن با سایر سوخت‌ها به‌سادگی امکان‌پذیر نیست.
وی افزود: محدودیت گاز در واحد‌های احیای مستقیم می‌تواند بر تولید آهن اسفنجی و در ادامه بر عملکرد زنجیره فولاد اثر بگذارد.
عضو انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران با تأکید بر ضرورت مدیریت مصرف انرژی، خواستار صرفه‌جویی در مصرف گاز، به‌ویژه در بخش خانگی، شد و اظهار امیدواری کرد که با مدیریت مصرف و بهبود شرایط تأمین، محدودیت‌های انرژی اثر کمتری بر تولید صنعتی داشته باشند.
وی گفت: توان داخلی ایجادشده امکان طراحی و اجرای برخی پروژه‌های صنعتی را بدون اتکا به پیمانکاران خارجی فراهم کرده است.
ابراهیمی با بیان اینکه در گذشته برخی تجهیزات تخصصی از کشور‌های دیگر تأمین می‌شدند، افزود: امروز بسیاری از تجهیزات و قطعات مورد نیاز صنعت فولاد، از جمله برخی کاتالیست‌ها، قطعات صنعتی و تجهیزات تخصصی، در داخل کشور تولید می‌شوند.
وی گفت: توان داخلی کشور در این حوزه نسبت به سال‌های قبل توسعه قابل توجهی یافته و امکان ساخت تجهیزات پیچیده‌تری در داخل فراهم شده است.
این عضو انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران تأکید کرد: ادامه توسعه صنعتی به تأمین منابع مالی، کاهش موانع اداری و بهبود فضای کسب‌وکار وابسته است.
ابراهیمی با اشاره به وابستگی صنایع فولادی به انرژی گفت: این مجموعه برای کاهش وابستگی به شبکه برق، نیروگاه سیکل ترکیبی با ظرفیت ۵۰۰ مگاوات احداث کرده است.
وی به تکمیل بخش‌های نیروگاه اشاره کرد و افزود: بخش گازی این مجموعه پیش‌تر وارد مدار شده و بخش بخار نیز در سال جاری به بهره‌برداری رسیده است که این نیروگاه علاوه بر تأمین برق مورد نیاز مجموعه، امکان تزریق بخشی از برق مازاد به شبکه صنعتی کشور را نیز فراهم می‌کند.
به گفته عضو انجمن تولید کنندگان فولاد ایران، تأمین پایدار انرژی یکی از پیش‌نیاز‌های حفظ تولید در صنایع انرژی‌بر است و سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های برق می‌تواند بخشی از ریسک ناشی از محدودیت‌های انرژی را کاهش دهد.
ابراهیمی همچنین با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای تأمین پایدار آب صنعتی گفت: شرکت مادر تخصصی توسعه معادن و صنایع معدنی خاورمیانه با اجرای طرح جمع‌آوری و تصفیه فاضلاب شهر کرمان، بخشی از نیاز آبی صنایع خود را از طریق پساب تصفیه‌شده تأمین می‌کند.
وی افزود: این طرح علاوه بر ایجاد منبع پایدار آب برای فعالیت‌های صنعتی، به کاهش فشار بر منابع آب زیرزمینی و مدیریت فاضلاب شهری نیز کمک می‌کند.
عضو انجمن تولید کنندگان فولاد ایران با اشاره به شرایط اقلیمی و محدودیت منابع آب در مناطق صنعتی کشور تأکید کرد که استفاده از پساب تصفیه‌شده می‌تواند نقش مهمی در پایداری فعالیت صنایع معدنی و فولادی داشته باشد.
ابراهیمی میزان بدهی کارخانجات آهن و فولاد ایران به شبکه بانکی را حدود ۴۰۰ هزار میلیارد تومان اعلام کرد و گفت: ۷۰۰ هزار میلیارد تومان دارایی این شرکت است. منابع مالی جذب‌شده در این مجموعه نیز صرف ایجاد زیرساخت‌های صنعتی، احداث کارخانه‌ها و توسعه ظرفیت‌های تولیدی شده است.
وی افزود: ارزیابی عملکرد یک بنگاه اقتصادی باید با توجه به میزان سرمایه‌گذاری مولد، دارایی‌های ایجادشده، اشتغال و توان بازپرداخت تعهدات انجام شود.
عضو انجمن تولید کنندگان فولاد ایران با اشاره به سرمایه‌گذاری بیش از ۷.۵ میلیارد دلاری این مجموعه افزود: منابع جذب‌شده به دارایی‌های مولد و زیرساخت‌های صنعتی تبدیل شده‌اند و عملکرد چنین بنگاهی باید در چارچوب تأثیر آن بر تولید و توسعه اقتصادی بررسی شود.
ابراهیمی با مقایسه شیوه شکل‌گیری بنگاه‌های بزرگ صنعتی در کشور گفت: بسیاری از صنایع بزرگ با منابع دولتی ایجاد شده‌اند، در حالی که این شرکت با اتکا به منابع غیردولتی و سازوکار‌های مختلف تأمین مالی توسعه یافته است.
ابراهیمی در ادامه با اشاره به چالش‌های تأمین انرژی صنایع، افزود: تابستان گذشته آسیب‌های زیادی به زیرساخت‌ها وارد شد، اما با وجود این شرایط، میزان مشکلات ناشی از ناترازی انرژی در تابستان امسال نسبت به سال قبل کمتر بود؛ بخشی از این وضعیت به شرایط اقلیمی، آمادگی بیشتر و مدیریت بهتر مصرف بازمی‌گردد.
وی با اشاره به نگرانی‌ها درباره تأمین گاز در زمستان پیش‌رو افزود: چشم‌انداز زمستان پیچیده است، زیرا صنایع فولادی وابستگی زیادی به گاز دارند و بخش مهمی از ظرفیت تولید گاز کشور آسیب دیده است. جبران این ظرفیت در کوتاه‌مدت آسان نیست.
ابراهیمی با بیان اینکه امکان استفاده از سوخت جایگزین در همه بخش‌های صنعت فولاد وجود ندارد، ادامه داد: در برخی واحدها، از جمله واحد‌های احیای مستقیم، گاز طبیعی در فرایند تولید نقش اساسی دارد و نمی‌توان به‌سادگی سوخت یا ترکیب دیگری را جایگزین آن کرد.
وی اضافه کرد: اگر فرصت کافی در اختیار باشد، می‌توان برای استفاده از راهکار‌های جایگزین سرمایه‌گذاری کرد و اقداماتی نیز در این زمینه در حال انجام است؛ با این حال، در کوتاه‌مدت امکان جبران کامل محدودیت‌ها وجود ندارد.
عضو انجمن تولید کنندگان فولاد ایران از مردم خواست با توجه به شرایط پیش‌رو، در مصرف گاز صرفه‌جویی کنند و گفت: در شرایط فعلی، مدیریت مصرف گاز در بخش خانگی می‌تواند به کاهش فشار بر شبکه انرژی و تأمین نیاز صنایع کمک کند./صداوسیما